Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เป็นเบาหวาน 

บทนำ

ยาโทลบูตาไมด์ (Tolbutamide) จัดเป็นยารุ่นแรกๆของกลุ่ม Potassium channel blocker (ยาต้านกระบวนการทำงานของโพแทสเซียมของเซลล์) มีฤทธิ์เพิ่มการหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน ทางคลินิกได้นำยานี้มาใช้รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 diabetes mellitus) เงื่อนไขหนึ่งที่จะสามารถใช้ยานี้ได้คือร่างกายของผู้ป่วยต้องมีจำนวนเบต้า-เซลล์ (Beta-cell, เซลล์สร้างอินซูลิน) ของตับอ่อนที่ยังทำงานได้หลงเหลืออยู่บ้าง และด้วยกลไกนี้ทำให้ยาโทลบูตาไมด์ไม่สามารถนำไปใช้รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 diabetes mellitus) ได้ ผลข้างเคียงที่เด่นๆของยานี้เห็นจะได้แก่ การเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำรวมถึงมีน้ำหนักตัวเพิ่ม

รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาโทลบูตาไมด์จะเป็นยาชนิดรับประทานและยาฉีด ซึ่งเมื่อร่างกายดูดซึมยาเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 96% ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยาโทลบูตาไมด์อยู่ตลอดเวลา ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 4.5 - 6.5 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

ยาโทลบูตาไมด์มักจะไม่ได้รับเป็นยาทางเลือกแรกๆในการรักษาผู้ป่วยเบาหวาน ด้วยก่อให้เกิดอาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงได้มาก แต่โทลบูตาไมด์เป็นยาที่ออกฤทธิ์ระยะสั้น ถูกทำลายได้เร็ว จึงเหมาะที่จะใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวานที่สูงอายุ อย่างไรก็ตามการใช้ยาโทลบูตาไมด์กับกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานยังมีข้อจำกัดอีกมากมายเช่น ผู้ป่วยมีโรคประจำตัวอื่นร่วมด้วย มีการใช้ยาอื่นๆอยู่แล้ว อายุและสภาพของร่างกายผู้ป่วย ฯลฯ ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วยเองการใช้ยาโทลบูตาไมด์จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาอย่างเคร่งครัด

โทลบูตาไมด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โทลบูตาไมด์

ยาโทลบูตาไมด์มีสรรพคุณใช้รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2

โทลบูตาไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโทลบูตาไมด์คือ ตัวยาจะทำให้เบต้าเซลล์ในตับอ่อนเร่งสร้างและหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน และถ้าใช้ยานี้อย่างต่อเนื่องจะมีกลไกลดการสร้างน้ำตาลกลูโคสจากตับด้วยเช่นกัน จากกลไกเหล่านี้จึงทำให้เกิดฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

โทลบูตาไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโทลบูตาไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 0.25 และ 0.50 กรัม/เม็ด

โทลบูตาไมด์มีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ยาโทลบูตาไมด์มีขนาดรับประทานสำหรับรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 ดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานเริ่มต้นที่ 1 - 2 กรัม/วัน สามารถรับประทานยาเพียงครั้งเดียวหลังอาหารเช้าหรือแบ่งรับประทานก็ได้ ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษาอยู่ที่ 0.25 - 2 กรัม/วัน ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 กรัม/วัน
  • ผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคตับ โรคไต: อาจต้องปรับขนาดรับประทานตามสภาพร่างกายของผู้ป่วย โดยเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลการใช้ยานี้ในเด็ก

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหาร
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโทลบูตาไมด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโทลบูตาไมด์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โทลบูตาไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโทลบูตาไมด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการวิงเวียน ง่วงนอน ตาพร่า หากผู้ป่วยดื่มสุราร่วมกับยานี้จะยิ่งทำให้อาการข้างเคียงที่กล่าวมาเพิ่มระดับความรุนแรงมากยิ่งขึ้น

อาการข้างเคียงอื่นของยานี้ที่อาจพบได้อีกเช่น แสบร้อนกลางอก ปวดศีรษะ มีผื่นคันตามผิว หนัง มีภาวะดีซ่าน ตรวจเลือดพบเกลือโซเดียมในร่างกายต่ำ แพ้แสงแดด ตรวจเลือดพบตับทำงานผิดปกติ เป็นต้น

สำหรับผู้ที่รับประทานยานี้เกินขนาดจะพบอาการน้ำตาลในเลือดต่ำ หากมีอาการไม่มาก สามารถให้ผู้ป่วยรับประทานน้ำตาลกลูโคส หรือรับประทานอาหารจะทำให้อาการดีขึ้น แต่หากมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำแบบรุนแรงและมีภาวะโคม่าหรือเกิดอาการชักร่วมด้วย ให้รีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที

มีข้อควรระวังการใช้โทลบูตาไมด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโทลบูตาไมด์ดังนี้เช่น

***อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโทลบูตาไมด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โทลบูตาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโทลบูตาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาโทลบูตาไมด์อย่างไร?

ควรเก็บยาโทลบูตาไมด์ในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โทลบูตาไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโทลบูตาไมด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Apo-Tolbutamide (อะโพ-โทลบูตาไมด์) Apotex
ORINASE 250 (ออริเนส) Pharmacia Corp
Tolmide (โทลไมด์) Beacons
Tobumide (โทบูไมด์) Sunward
Tobutamide DHA (โทบูตาไมด์ ดีเฮชเอ) DHA

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Tolbutamide [2015,March28]
2 http://www.mims.com/USA/drug/info/tolbutamide/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,March28]
3 http://www.drugs.com/ppa/tolbutamide.html [2015,March28]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/tolbutamide.html [2015,March28]
5 http://xpil.medicines.org.uk/ViewPil.aspx?DocID=18155 [2015,March28]
6 http://www.sanitarian.net/tolbutamide/ [2015,March28]
7 http://www.mims.com/Singapore/drug/info/Apo-Tolbutamide/ [2015,March28]
8 http://www.mims.com/Singapore/drug/search/?q=tolbutamide [2015,March28]
9 http://chealth.canoe.ca/drug_info_details.asp?brand_name_id=236 [2015,March28]
10 http://www.drugs.com/imprints/orinase-250-2168.html [2015,March28]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom