Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กระเพาะปัสสาวะ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปัสสาวะบ่อย 

บทนำ

ยาโทรสเปียมคลอไรด์ (Trospium chloride) หรือยาโทรสเปียม (Trospium) เป็นยาในกลุ่ม Muscarinic antagonist ทางคลินิกนำมาใช้รักษาอาการกระเพาะปัสสาวะบีบตัวมากเกินไปจนเกิดอาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่รวมถึงภาวะปัสสาวะถี่ รูปแบบผลิตภัณฑ์จะเป็นยาชนิดรับประทานที่ต้องรับประทานในช่วงท้องว่างหรือรับประทานก่อนมื้ออาหารประมาณ 1 ชั่วโมง

หลังการดูดซึมตัวยาโทรสเปียมคลอไรด์จากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะมีการออกฤทธิ์กับบริเวณตัวรับ (Receptor) ประเภท Muscarinic acetylcholine receptors ที่อยู่ตามอวัยวะต่างๆซึ่งรวมกระเพาะปัสสาวะด้วย ส่งผลให้ผนังกล้ามเนื้อเรียบของกระเพาะปัสสาวะลดการบีบตัวลงนั่นเอง การใช้ยานี้กับผู้ป่วยสูงอายุและผู้ป่วยโรคไตจะต้องปรับลดขนาดของรับประทานให้เหมาะสมต่อผู้ป่วย

ทั้งนี้มีข้อจำกัดของผู้ป่วยบางประการที่ทำให้ไม่สามารถใช้ยาโทรสเปียมคลอไรด์ได้เช่น

ผู้ที่ได้รับการสั่งจ่ายยาโทรสเปียมคลอไรด์ต้องรับประทานยานี้ตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด หลีกเลี่ยงการปรับขนาดรับประทานโดยมิได้มีการปรึกษากับแพทย์ผู้รักษาก่อน นอกจากนี้ยังมีข้อมูลบางประการที่ผู้ป่วยควรทราบขณะที่มีการใช้ยาโทรสเปียมคลอไรด์อาทิ

  • ยานี้อาจเกิดอาการวิงเวียน ง่วงนอน ตาพร่า อาการเหล่านี้จะทวีความรุนแรงมากขึ้นหากผู้ป่วยรับประทานยานี้ร่วมกับการดื่มสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จึงถือเป็นข้อห้ามในการใช้ยานี้ร่วมกับการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ แพทย์มักจะแนะนำให้หลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะใดๆและหลีกเลี่ยงการทำงานกับเครื่องจักรขณะที่ได้รับยาโทรสเปียมคลอไรด์ด้วยเช่นกันจากอาจเกิดอุบัติเหตุได้
  • หากเกิดอาการปากแห้งในขณะที่ใช้ยานี้ผู้ป่วยสามารถดื่มน้ำได้บ่อยๆ หรือใช้วิธีอมลูกกวาด หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง เพื่อลดอาการดังกล่าวได้
  • หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่มีอากาศร้อนจัดด้วยผู้ที่ใช้ยาโทรสเปียมคลอไรด์อาจเกิดความเสี่ยงที่จะเป็นลมแดด (Heat stroke) ได้ง่าย
  • มาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลทันทีหากพบอาการบวมตามใบหน้าหรือตามร่างกายหลังการใช้ยานี้
  • ผู้ป่วยกลุ่มสูงอายุอาจเกิดอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ได้มากกว่าผู้ป่วยกลุ่มอื่นเช่น มีอาการท้องผูก ไม่สบายในช่องท้อง ปัสสาวะขัด เป็นต้น

ยาโทรสเปียมคลอไรด์อาจก่อให้เกิดอาการข้างเคียงได้มากกว่าที่กล่าวมา แต่ในผู้ป่วยบางรายหรือหลายรายอาจไม่ได้รับผลกระทบจากอาการข้างเคียงเลยก็เป็นได้

สำหรับประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยาได้จัดให้ยาโทรสเปียมคลอไรด์อยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยานี้จะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้ผู้บริโภคไปซื้อยามารับประทานเอง และเราสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาลต่างๆและมีวางจำหน่ายตามร้านขายยาขนาดกลางขึ้นไป

โทรสเปียมคลอไรด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โทรสเปียมคลอไรด์

ยาโทรสเปียมคลอไรด์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ได้แก่

  • รักษาอาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ (Urinary incontinence)
  • บำบัดอาการปัสสาวะบ่อย (Urinary frequency)

โทรสเปียมคลอไรด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์มีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับที่มีชื่อเรียกว่า Muscarinic acetylcholine receptors ในบริเวณกล้ามเนื้อเรียบของกระเพาะปัสสาวะ ส่งผลให้กล้ามเนื้อเรียบของกระเพาะปัสสาวะลดการหดตัวทำให้ผู้ป่วยจะรู้สึกอยาปัสสาวะลดลง จึงเป็นที่มาของสรรพคุณ

โทรสเปียมคลอไรด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 20 และ 30 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาแคปซูลแบบออกฤทธิ์นานชนิดรับประทาน ขนาด 60 มิลลิกรัม/แคปซูล

โทรสเปียมคลอไรด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์มีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 20 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งเช้า - เย็นก่อนอาหารประมาณ 1 ชั่วโมง หรือหลังอาหารไปแล้วประมาณ 2 ชั่วโมง

กรณีเป็นยาแคปซูลแบบออกฤทธิ์นาน (Extended-release capsule) ให้รับประทาน 60 มิลลิกรัมวันละครั้งตอนเช้า

  • ผู้สูงอายุ (75 ปีขึ้นไป): รับประทานยาครั้งละ 20 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็ก: ยังไม่มีการจัดทำขนาดการใช้ยาของเด็กด้วยข้อมูลทางคลินิกที่จะมาสนับสนุนความปลอดภัยของการใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังไม่เพียงพอ

*อนึ่งระยะเวลาของการรับประทานยานี้ให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโทรสเปียมคลอไรด์ด้วย ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและ เภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโทรสเปียมคลอไรด์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาโทรสเปียมคลอไรด์ตรงเวลา

โทรสเปียมคลอไรด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายได้ดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้โทรสเปียมคลอไรด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้โทรสเปียมคลอไรด์เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ห้ามไปซื้อยานี้มารับประทานเอง
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคต้อหิน ผู้ที่มีภาวะปัสสาวะไม่ออก/ปัสสาวะขัด ผู้ที่มีภาวะกระเพาะอาหาร/ลำไส้อุดตัน
  • แพทย์จะปรับลดขนาดการใช้ยานี้กับผู้ป่วยสูงอายุตั้งแต่อายุ 75 ปีขึ้นไป
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับ โรคไต
  • หยุดการใช้ยานี้ทันทีถ้าพบอาการแพ้ยาหลังการรับประทานแล้วรีบไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • กรณีรับประทานยานี้เกินขนาดรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลให้แพทย์เป็นผู้ดูแลทันที/ฉุก เฉิน
  • กรณีที่เกิดอาการข้างเคียงรุนแรงหรือรบกวนต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ผู้ป่วยควรกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็วไม่ต้องรอจนถึงวันนัดเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • ปฏิบัติตัวตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัดและมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโทรสเปียมคลอไรด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) ควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอเช่นกัน

โทรสเปียมคลอไรด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาโทรสเปียมร่วมกับยา Potassium chloride ชนิดรับประทานด้วยจะก่อให้เสี่ยงกับการเกิดแผลในกระเพาะอาหารรวมถึงมีอาการเลือดออกตามมา (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor. com บทความเรื่อง เลือดออกในทางเดินอาหาร)
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาโทรสเปียมร่วมกับยา Topiramate, Zonisamide เพราะจะทำให้ร่างกาย ลดการหลั่งเหงื่อ อุณหภูมิร่างกายอาจเพิ่มสูงขึ้น ผู้ป่วยสามารถเกิดอาการเป็นลมแดดได้ง่ายมากกว่าปกติ
  • ห้ามรับประทานยาโทรสเปียมร่วมกับอาหารด้วยจะทำให้การดูดซึมของยานี้เข้าสู่ร่างกายลดน้อยลงจนส่งผลต่อประสิทธิภาพของการรักษา
  • ห้ามรับประทานยาโทรสเปียมร่วมกับการดื่มสุรา/เครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ด้วยจะทำให้เกิดอาการวิงเวียน ง่วงนอน รุนแรงมากยิ่งขึ้น
  • การใช้ยาโทรสเปียมร่วมกับยา Hydrocodone อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับอาการข้างเคียงของยาทั้ง 2 ตัวเพิ่มมากขึ้นโดยจะมีอาการวิงเวียน ง่วงนอน การครองสติทำได้แย่ลง ปากแห้ง เป็นตะคริวที่ท้อง รวมถึงเกิดอาการท้องผูกติดตามมา หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษาโทรสเปียมคลอไรด์อย่างไร?

ควรเก็บยาโทรสเปียมคลอไรด์ในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โทรสเปียมคลอไรด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโทรสเปียมคลอไรด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Spasium (สปาเซียม)Bangkok Lab & Cosmetic
Spasmex 30 (สแปสเมกซ์ 30)Dr R Pfleger Chemische
Spasmo-Lyt 20 mg (สแปสโม-ไลท์ 20 มิลลิกรัม) Madaus
Urivesc (ยูริเวส)Madaus

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยาโทรสเปียมคลอไรด์ ที่จำหน่ายในต่างประเทศ เช่น Sanctura, Tropez OD, Trosec, Regurin, Flotros

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Trospium_chloride [2016,Feb20]
  2. http://www.drugs.com/cdi/trospium.html [2016,Feb20]
  3. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Spasium/?type=brief [2016,Feb20]
  4. http://www.mims.com/Thailand/drug/search?q=Trospium%20chloride [2016,Feb20]
  5. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Trospium+chloride [2016,Feb20]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Thuksa Saelao aomki
Frame Bottom