Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ลมชัก  ไมเกรน 

บทนำ

โทพิราเมท (Topiramate) เป็นยาตัวหนึ่งที่อยู่ในกลุ่มยาคาร์บอนิก แอนไฮเดรส อินฮิบิเตอร์ (Carbonic anhydrase inhibitor) ใช้รักษาอาการของโรคลมชักและป้องกันการเกิดไมเกรน ยานี้ถูกค้นพบและพัฒนาเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1979 (พ.ศ. 2522) ถูกรับรองในประเทศอเมริกาเมื่อปี ค.ศ.1996 (พ.ศ. 2539) รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาเม็ดและยาแคปซูลชนิดรับประทาน ชื่อการค้าที่เป็นที่รู้จักกันดีของยานี้คือ Topamax

ตัวยาโทพิราเมทสามารถดูดซึมจากทางเดินอาหารได้ประมาณ 80% เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 13 - 17% ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยานี้อยู่ตลอดเวลา และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 19 - 25 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยขับผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยระบุวัตถุประสงค์เพื่อรักษาโรคลมชักและใช้เป็นยาทางเลือกสำหรับรักษาไมเกรนในกรณีที่ใช้ยาอื่นแล้วไม่ได้ผล ทั้งนี้สามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชนทั่วไป

โทพิราเมทมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โทพิราเมท

ยาโทพิราเมทมีสรรพคุณดังนี้

โทพิราเมทมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโทพิราเมทยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่จากการศึกษาพบว่ายานี้มีผลต่อการทำงานของกระแสประสาท และยังมีการรบกวนการส่งผ่านของเกลือโซเดียม อีกทั้งส่งเสริมการทำงานของสารสื่อประสาทบางตัวภายในสมองอีกด้วยเช่น GABA (Gamma-aminobutyric acid) จากกลไกที่ได้กล่าวมานี้จึงอาจเป็นสาเหตุให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

โทพิราเมทมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโทพิราเมทมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 25, 50 และ 100 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ขนาด 25, 50, 100 และ 200 มิลลิกรัม/แคปซูล

โทพิราเมทมีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

เนื่องจากการใช้ยาโทพิราเมทในการป้องกันโรคปวดศีรษะไมเกรน และในกรณีโรคลมชักที่ใช้ยานี้ร่วมกับยากันชักชนิดอื่น แพทย์จะต้องปรับขนาดยาเป็นกรณีไปขึ้นกับอาการและยาอื่นๆที่ใช้ร่วมด้วย ดังนั้นในบทความนี้จึงขอยกตัวอย่างเฉพาะในการรักษาโรคลมชักและเฉพาะกรณีที่ใช้ยาโทพิราเมทเป็นยารักษาเพียงตัวเดียว (ไม่ใช้ร่วมกับยาอื่น) ดังนี้

  • ผู้ใหญ่: รับประทานเริ่มต้นที่สัปดาห์แรก 25 มิลลิกรัมวันละครั้งก่อนนอน ในสัปดาห์ถัดมา สามารถเพิ่มขนาดรับประทานอีก 25 - 50 มิลลิกรัมซึ่งต้องขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา หากขนาดรับประทานมากกว่า 25 มิลลิกรัมต้องแบ่งรับประทานเป็นวันละ 2 ครั้ง ขนาดรับประทานปกติของยานี้จะอยู่ในช่วง 100 - 400 มิลลิกรัม/วัน และขนาดรับประทานยานี้สูงสุดไม่เกิน 400 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุ 10 - 16 ปี: ในสัปดาห์แรกเริ่มต้นรับประทาน 0.5 - 1 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโล กรัมวันละครั้งก่อนนอน ในสัปดาห์ถัดมาอาจปรับเพิ่มขนาดรับประทานอีก 0.5 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันทั้งนี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา โดยขนาดรับประทานปกติอยู่ที่ 3 - 6 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน หากขนาดรับประทานเกิน 25 มิลลิกรัม/วันควรแบ่งรับประทานวันละ 2 ครั้ง ขนาดยารับประทานสูงสุดไม่เกิน 16 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี: การใช้ยานี้และขนาดยาในเด็กกลุ่มนี้จะอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ:

  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโทพิราเมท ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโทพิราเมทสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการ รับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โทพิราเมทมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโทพิราเมทสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการสับสน วิงเวียน ง่วงนอน ความคิดอ่านช้า การควบคุมสติเป็นไปได้ยากขึ้น มีความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน เบื่ออาหาร น้ำหนักลด อารมณ์แปรปรวน ซึมเศร้า อ่อนแรง หงุดหงิด รู้สึกกังวล ตัวร้อน

อนึ่ง ลักษณะของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดเช่น อาจมีอาการชัก ง่วงนอนมาก พูดไม่ชัด ขาดสติ ความดันโลหิตต่ำ ปวดท้องมาก วิงเวียนมาก ซึมเศร้ามาก ตาพร่า ซึ่งหากพบอาการดังกล่าวหรือสงสัยได้รับยานี้เกินขนาดควรรีบนำตัวผู้ป่วยส่งแพทย์/ไปโรงพยาบาลทันที การแก้ไขภาวะนี้จากแพทย์ คือ ใช้วิธีล้างท้องและให้ผู้ป่วยรับประทานยาถ่านกำมัน (Activated charcoal) เพื่อลดการดูดซึมตัวยานี้เข้าสู่ร่างกาย

มีข้อควรระวังการใช้โทพิราเมทอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้โทพิราเมทดังนี้เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับหญิงที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับ โรคไต และหญิงตั้งครรภ์
  • ระหว่างที่ใช้ยานี้ต้องระวังการขับขี่ยวดยานพาหนะหรือการทำงานกับเครื่องจักรเพราะอาจเกิดอุบัติเหตุได้จากผลข้างเคียงของยาที่ทำให้ง่วงนอน
  • การรับประทานยานี้ต้องดื่มน้ำตามเป็นปริมาณที่เพียงพอเพื่อป้องกันการเกิดนิ่วในไต
  • ระหว่างใช้ยานี้ต้องคอยตรวจปริมาณเกลือแร่ในร่างกายให้เป็นปกติอยู่เสมอโดยการตรวจเลือดตามคำแนะนำของแพทย์ผู้รักษา
  • หลีกเลี่ยงการหยุดยานี้โดยกะทันหันซึ่งแพทย์จะค่อยๆปรับลดขนาดยาลงประมาณ 100 มิลลิกรัม/สัปดาห์
  • ถ้ามีอาการตาพร่าหรือปวดลูกตาให้รีบนำตัวผู้ป่วยส่งแพทย์/ส่งโรงพยาบาลทันที
  • ยานี้จะทำให้ร่างกายลดการหลั่งเหงื่อจึงทำให้อุณหภูมิของร่างกายสูงขึ้น/มีไข้ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีที่อยู่อาศัยในเขตอากาศร้อน
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโทพิราเมทด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โทพิราเมทมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโทพิราเมทมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาโทพิราเมทร่วมกับยากันชักตัวอื่นเช่น Phenytoin, Carbamazepine และ Pheno barbital สามารถรบกวนและทำให้ความเข้มข้นของยาโทพิราเมทลดน้อยลงไป จนอาจส่งผลต่อการรักษา หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมเป็นกรณีไป
  • การใช้ยาโทพิราเมทร่วมกับยา Acetazolamide อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงเป็นนิ่วในไต การจะใช้ยาร่วมกันต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น โดยแพทย์จะปรับขนาดรับประทานที่เหมาะสม และแนะนำผู้ป่วยให้ดื่มน้ำเป็นปริมาณที่เพียงพอทุกครั้งที่รับประทานยานี้
  • การใช้ยาโทพิราเมทร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์จะเกิดความเสี่ยงต่อการกดประสาทส่วนกลางหรือสมองจึงห้ามรับประทานยาพร้อมเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์โดยเด็ดขาด
  • การใช้ยาโทพิราเมทร่วมกับยาเม็ดคุมกำเนิดจะส่งผลให้ฤทธิ์การคุมกำเนิดด้อยประสิทธิภาพลงไป ผู้ป่วยควรใช้วิธีคุมกำเนิดวิธีอื่นร่วมด้วยเช่น การใช้ถุงยางอนามัยชาย

ควรเก็บรักษาโทพิราเมทอย่างไร?

ควรเก็บยาโทพิราเมทในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โทพิราเมทมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโทพิราเมทที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
EPIMATE (อีพิเมท) Psycorem
EPITOME (อีพิโทม) Triton (Calyx)
EPITOP (อีพิท็อป) Micro Synchro
NEXTOP (เนคท็อป) Torrent (Mind)
NUROMATE (นูโรเมท) Invision
TOPAMATE (โทพาเมท) Cipla
TOPAZ (โทพาซ) Intas
Topamax (โทพาแมกซ์) Janssen-Cilag
TOPEX (โทเพ็ค) Cipla
Topper (ท็อปเปอร์) Lifecare
Trokendi XR (โทรเคนได เอ็กอาร์) Supernus Pharmaceuticals, Inc.

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Carbonic_anhydrase_inhibitor#Natural_sources [2015,Feb14]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Topiramate [2015,Feb14]
3 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=Topiramate [2015,Feb14]
4 http://www.mims.com/usa/drug/info/topiramate/topiramate?type=full&mtype=generic [2015,Feb14]
5 http://www.drugbank.ca/drugs/DB00273 [2015,Feb14]
6 http://www.drugs.com/imprints/spn-200-21427.html [2015,Feb14]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 6 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom