Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ความจำเสื่อม 

บทนำ

ยาโดนีพีซิล (Donepezil) เป็นยาสำหรับรักษาภาวะสมองเสื่อมชนิดที่มีอาการอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease) ถูกพัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1983 (พ.ศ. 2526) และเปิดตัวโดยใช้ชื่อการค้าว่า “Aricept” รูปแบบผลิตภัณฑ์จะเป็นยาชนิดรับประทาน

การดูดซึมของยาโดนีพีซิลจากทางเดินอาหารมีถึง 100% เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับตัวกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 96% ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 70 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือด การรับประทานยานี้เพียงวันละครั้งก็เพียงพอที่จะควบคุมอาการผู้ป่วยให้ดูเหมือนปกติ แต่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ การใช้ยานี้จำเป็นต้องใช้แบบต่อเนื่องโดยรับประทานยาในขนาดเริ่มต้นที่น้อยๆก่อน แล้วค่อยๆปรับขนาดรับประทานเพิ่มขึ้นหลังจากนั้นอีก 4 - 6 สัปดาห์

ยาโดนีพีซิลมีผลข้างเคียงที่สามารถพบได้ทั่วไปเช่น มีอาการหัวใจเต้นช้า คลื่นไส้ ท้องเสีย เป็นต้น ด้วยความจำเพาะเจาะจงของโรครวมถึงความเหมาะสมและปลอดภัยต่อตัวผู้ป่วยเอง การรับประทานยานี้จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น ผู้ป่วยไม่สมควรปรับเปลี่ยนขนาดการรับประทานยาเองโดยเด็ดขาด

โดนีพีซิลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โดนีพีซิล

ยาโดนีพีซิลมีสรรพคุณใช้รักษาโรคสมองเสื่อมที่มีอาการอัลไซเมอร์ร่วมด้วย

โดนีพีซิลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโดนีพีซิลคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ที่สมอง โดยจะไปยับยั้งและขัดขวางการทำงานของ Acetylcholinesterase (เอนไซม์ที่ทำลายสารสื่อประสาท Acetylcholine) จึงส่งผลให้อาการความจำเสื่อมดีขึ้นเป็นลำดับ

โดนีพีซิลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโดนีพีซิลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 5 และ 10 มิลลิกรัม/เม็ด

โดนีพีซิลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโดนีพีซิลมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ: เริ่มต้นรับประทาน 5 มิลลิกรัมก่อนนอนวันละครั้ง หากจำเป็นสามารถเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 10 มิลลิกรัมก่อนนอนวันละครั้ง หลังจากใช้ยาขนาดเริ่มต้นไปแล้ว 4 - 6 สัปดาห์ แพทย์อาจแนะนำการปรับขนาดรับประทาน ซึ่งสูงสุดไม่เกิน 10 มิลลิกรัม/วัน สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือหลังอาหารก็ได้
  • เด็ก: ยังไม่มีการศึกษาแน่ชัดถึงการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้จึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโดนีพีซิลด้วย ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโดนีพีซิลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โดนีพีซิลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโดนีพีซิลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ท้องเสีย นอนไม่หลับ อ่อนแรง เป็นตะคริว ปวดศีรษะ และวิงเวียน สามารถพบภาวะหัวใจเต้นช้า มีอาการชัก ตรวจเลือดพบค่าการทำงานของตับผิดปกติ อาจพบอาการจิตหลอน/ประสาทหลอนเกิดขึ้น ก้าวร้าว

ผู้ได้รับยาเกินขนาด อาจพบอาการน้ำลายมาก ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นช้า หายใจติดขัด/หายใจลำบาก ชักกระตุก และอาจถึงขั้นเสียชีวิต (ตาย) ซึ่งการรักษาอาการดังกล่าวต้องอาศัยหัตถการทางการแพทย์ในสถานพยาบาล และยา (Antidote) ที่ใช้บำบัดอาการได้แก่ ยา Atropine โดยต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น

มีข้อควรระวังการใช้โดนีพีซิลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโดนีพีซิลดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโดนีพีซิลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โดนีพีซิลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโดนีพีซิลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาโดนีพีซิลร่วมกับสารสกัดจากเม็ดแป๊ะก๊วย (Ginkgo biloba) สามารถทำให้ผลข้างเคียงของยาโดนีพีซิลเพิ่มมากขึ้นจึงควรหลีกเลี่ยงการรับประทานร่วมกัน
  • การใช้ยาโดนีพีซิลร่วมกับยาในกลุ่มเบต้า-บล็อกเกอร์ (Beta blocker) สามารถเพิ่มภาวะหัวใจเต้นช้าได้มากยิ่งขึ้น หากต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นกรณีไป
  • การใช้ยาโดนีพีซิลร่วมกับยาแก้ปวดบางตัว เช่น Tramadol อาจเป็นเหตุให้กระตุ้นอาการชักเกิดขึ้นได้ หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้ยาโดนีพีซิลร่วมกับยาแก้แพ้บางตัวเช่น Chlorpheniramine อาจทำให้ประสิทธิภาพของยาโดนีพีซิลลดน้อยลง จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษาโดนีพีซิลอย่างไร?

สามารถเก็บยาโดนีพีซิลภายใต้อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โดนีพีซิลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโดนีพีซิลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Aricept Evess (อาริเซพท์ อีเวส) Eisai
Donept (โดเนพท์) Eisai
Dozemo (โดซีโม) Sandoz
Tonizep (โทไนเซพ) T. O. Chemicals

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Donepezil [2015,Jan31]
2 http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a697032.html#other-uses [2015,Jan31]
3 http://www.mims.com/USA/drug/info/donepezil/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,Jan31]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/donepezil.html [2015,Jan31]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Aricept%20Evess/?type=brief [2015,Jan31]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom