Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

นอนไม่หลับ 

บทนำ

ยาโซลพิเดม (Zolpidem) เป็นยาช่วยทำให้นอนหลับที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มเบนโซไดอะซิปีน (Benzodiazepine) ชื่อการค้าที่เป็นที่รู้จักกันในต่างประเทศได้แก่ ” Ambien” ยานี้มีการออกฤทธิ์เพียงระยะสั้น ผลข้างเคียงที่เด่นของยานี้จะเป็นเรื่องการเกิดประสาทหลอน รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้ที่ผลิตและจัดจำหน่ายเช่น ยาเม็ดชนิดรับประทาน ยาอมใต้ลิ้น ยาสเปรย์พ่นเข้าภายในปาก และยาเหน็บทวาร

ตัวยาของยาโซลพิเดมสามารถดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 70% ยาโซลพิเดมจะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 30 นาทีหลังรับประทาน เมื่อยานี้เข้าสู่กระแสเลือดจะจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 92% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยาอย่างสม่ำเสมอ ร่างกายต้องใช้เวลาประ มาณ 2 - 3 ชั่วโมงในการกำจัดยาปริมาณ 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

สำหรับประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยา (อ.ย.) จัดให้ยาโซลพิเดมเป็นวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทในประเภท 2 การสั่งซื้อเข้าสถานพยาบาลจะต้องผ่านการอนุมัติจาก อ.ย. ทุกครั้งของการสั่งซื้อ ยานี้จึงมีจำหน่ายในสถานพยาบาลที่มีใบขออนุญาตซื้อและจำหน่ายวัตถุออกฤทธิ์ฯเท่านั้น ไม่สามารถหาซื้อจากร้านขายยาทั่วไปได้ การใช้ยาต้องอยู่ภายใต้คำสั่งของแพทย์ผู้รักษาและห้ามมิให้ผู้บริโภคปรับขนาดรับประทานยาเองโดยเด็ดขาด

โซลพิเดมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โซลพิเดม

ยาโซลพิเดมมีสรรพคุณใช้เป็นยาช่วยให้นอนหลับ

โซลพิเดมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโซลพิเดมคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์โดยเข้าไปรวมตัวกับตัวรับในสมองที่มีชื่อว่า Benzodiazepine receptors และเกิดกระบวนการเคมีอื่นๆอย่างต่อเนื่องเป็นผลให้มีฤทธิ์สงบประสาทและทำให้ผู้ได้รับยาเกิดอาการง่วงนอนในที่สุด

โซลพิเดมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโซลพิเดมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 5 และ 10 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเม็ดออกฤทธิ์นานชนิดรับประทาน ขนาด 6.25 และ 12.5 มิลลิกรัม/เม็ด

โซลพิเดมมีขนาดรับประทานยาอย่างไร?

ยาโซลพิเดมมีขนาดรับประทานยาดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 10 มิลลิกรัมก่อนนอน ขนาดรับประทานสูงสุดไม่ควรเกิน 10 มิลลิกรัม/วัน
  • ผู้สูงอายุ: รับประทานเริ่มต้น 5 มิลลิกรัมก่อนนอนหรือตามคำแนะนำของแพทย์ผู้รักษา
  • เด็ก: การใช้ยานี้ในเด็กยังอยู่ในการศึกษาวิจัยทางคลินิก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยานี้ในช่วงกระเพาะอาหารว่าง ไม่ควรรับประทานยาพร้อมหรือหลังอาหาร
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโซลพิเดม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโซลพิเดมสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไปไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โซลพิเดมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโซลพิเดมสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น การสูญเสียความทรงจำ (Amnesia) ง่วงนอน วิงเวียน ท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน ความคิดอ่านผิดปกติไปจากเดิม บางคนอาจรู้สึกปวดหลัง เกิดภาวะจิต/ประสาทหลอน ตาพร่า เกิดภาวะตับอักเสบ บางคนอาจมีอาการแพ้ยา

สำหรับอาการของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดเช่น สูญเสียการควบคุมสติของตนเอง และอาจเกิดภาวะโคม่า มีการหายใจผิดปกติไป หากพบอาการเหล่านี้ให้รีบนำผู้ป่วยไปพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยเร็ว การปฐมพยาบาลเบื้องต้นแพทย์จะให้ยาถ่านกำมันต์ในการดูดซับและลดพิษของโซลพิเดม ในกระเพาะอาหารหรือใช้วิธีการล้างท้อง หากเกิดภาวะกดการทำงานของประสาทส่วนกลางหรือสมอง แพทย์จะใช้ยา Flumazenil ในการบำบัดรักษาอาการดังกล่าว

มีข้อควรระวังการใช้โซลพิเดมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโซลพิเดมดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโซลพิเดมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โซลพิเดมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโซลพิเดมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาโซลพิเดมร่วมกับยาปฏิชีวนะบางตัวเช่น Rifampicin จะทำให้ฤทธิ์ของยาโซลพิเดมด้อยประสิทธิภาพลง หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้ยาโซลพิเดมร่วมกับยา Haloperidal จะก่อให้เกิดฤทธิ์การสงบประสาทมากยิ่งขึ้น การจะใช้ยาทั้ง 2 ตัวนี้ร่วมกันต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น และแพทย์อาจปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นรายบุคคลไป
  • การใช้ยาโซลพิเดมร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมจะก่อให้เกิดฤทธิ์และผลข้างเคียงของโซพิเดมมากยิ่งขึ้นเช่น วิงเวียน ง่วงนอนมาก ขาดการครองสติ จนอาจเกิดอันตรายติดตามมา ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์โดยเด็ดขาด
  • การใช้ยาโซลพิเดมร่วมกับยากลุ่ม TCA สามารถเพิ่มฤทธิ์ของการสงบประสาทได้มากขึ้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษาโซลพิเดมอย่างไร?

สามารถเก็บยาโซลพิเดมในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โซลพิเดมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโซลพิเดมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Ambien (แอมเบียน) Sanofi-aventis US
Stilnox (สติลนอก) Sanofi-aventis

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Zolpidem [2015,Feb21]
2 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=zolpidem [2015,Feb21]
3 http://www.mims.com/USA/drug/info/zolpidem/?type=full&mtype=generic [2015,Feb21]
4 http://www.old.health.gov.il/units/pharmacy/trufot/alonim/Stilnox_dr_1308480561575.pdf [2015,Feb21]
5 http://www.everydayhealth.com/drugs/zolpidem [2015,Feb21]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom