Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หัวใจ  อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ทั่วร่างกาย   โรคหลอดเลือดหัวใจ 

บทนำ

โคเอนไซม์ คิวเทน(Coenzyme Q10 หรือในชื่อภาษาอังกฤษอื่น เช่น Ubiquinone, Ubidecarenone , Coenzyme Q) หรือจะเรียกย่อๆว่า คิวเทน (Q10) เป็นสารเคมีที่ไม่ใช่โปรตีน มีสูตรโมเลกุล คือ C59H90O4 นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าเซลล์ร่างกายมนุษย์มีสารคิวเทนอยู่ที่หน่วยย่อยภายในเซลล์ที่เรียกว่า ไมโทคอนเดรีย(Mitochondria)ซึ่งหน้าที่หลักของไมโทคอนเดรีย คือ ให้พลังงานในการดำรงชีวิตของเซลล์ สารคิวเทนในไมโทคอนเดรีย จะทำหน้าที่รับส่งอิเล็กตรอน(Electron,สารที่อยู่ในกระบวนการสร้าง/ใช้พลังงานของเซลล์ต่างๆในร่างกานย)ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญในขั้นตอนการสร้างพลังงานของไมโทคอนเดรีย

อีกหน้าที่หนึ่งของสารคิวเทนซึ่งมีความสำคัญมากคือ เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ(Antioxidant) คิวเทนจึงช่วยชะลอความเสื่อมของโปรตีนรวมถึงเซลล์ไขมันและสารพันธุกรรมอย่างดีเอนเอ(DNA)

การขาดคิวเทนของร่างกาย จะนำมาด้วยโรคหลายชนิด เช่น โรคหัวใจ โรคประสาทเสื่อม เอชไอวี และมะเร็ง เป็นต้น ด้วยโรคที่กล่าวมามีความสัมพันธ์ต่อปริมาณคิวเทนต่ออนุมูลอิสระในร่างกายนั่นเอง

กรณีร่างกายไม่สามารถสร้างคิวเทนได้อย่างเพียงพอ ย่อมส่งผลกระทบต่อเนื้อเยื่อของอวัยวะต่างๆ โดยเนื้อเยื่อเหล่านั้นจะเกิดสภาวะถดถอยได้รวดเร็วขึ้น การรับประทานคิวเทนเพิ่มร่วมกับกรดโฟลิก(Folic acid)และยากลุ่มวิตามิน บี มีรายงานว่าจะช่วยชะลอและบำบัดสภาวะถดถอยดังกล่าว

สำหรับสาเหตุสำคัญบางประการที่ทำให้ร่างกายขาดสารคิวเทนมีดังนี้

  • เกิดความผิดปกติหรือมีภาวะกลายพันธุ์ของไมโทคอนเดรีย(Mutations of mitochondria DNA) ทำให้กระบวนการสังเคราะห์คิวเทนน้อยลง
  • โรคมะเร็ง และ/หรือโรคหัวใจ เป็นอีกกลุ่มสาเหตุที่ทำให้ร่างกายต้องใช้คิวเทน เป็นปริมาณมากจึงทำให้การสังเคราะห์คิวเทนไม่ทันต่อความต้องการ ของร่างกาย
  • การใช้ยากลุ่มเบต้า บล็อกเกอร์ (Beta blocker)บางตัว หรือยากลุ่มสแตติน(Statin) ก็สามารถส่งผลยับยั้งการสังเคราะห์คิวเทนในร่างกายได้เช่นกัน

จากสาเหตุการขาดคิวเทนดังกล่าว ทำให้นักวิทยาศาสตร์พัฒนาคิวเทนในรูปแบบของยารักษาโรค และในรูปของอาหารเสริมต่างๆ โดยมีจำหน่ายตามร้านขายยาทั่วไป และมีใช้ตาสถานพยาบาลหลายแห่งทั่วประเทศ

แหล่งอาหารที่มีโคเอนไซม์ คิวเทนเป็นองค์ประกอบมีอะไรบ้าง?

โคเอนไซม์คิวเทน

คิวเทนสามารถพบได้ในอาหารที่มนุษย์รับประทาน เช่น

  • หัวใจ ตับ กล้ามเนื้อสัตว์จำพวก วัว สุกร
  • อก-ต้นขา-ปีกของไก่
  • เนื้อปลา เช่น ปลาซาร์ดีน ทูน่า แมกเคอเรล แซลมอน
  • อาหารประเภทน้ำมัน เช่น น้ำมันถั่ว น้ำมันมะกอก น้ำมันสกัดจากเมล็ดองุ่น น้ำมันดอกทานตะวัน
  • อาหารประเภทถั่วต่างๆ อัลมอนด์ งา
  • ผักต่างๆ เช่น กะหล่ำ ผักโขม กะหล่ำปลีจีน บรอกโคลี
  • ผลไม้ เช่น องุ่น อาโวคาโด ส้ม สตรอว์เบอร์รี แอปเปิ้ล กล้วย

อนึ่ง ในบรรดากลุ่มอาหารดังกล่าวข้างต้น อาหารจำพวกโปรตีนอย่างเนื้อสัตว์และปลาจะมีปริมาณคิวเทนมากที่สุด และในบทความนี้จะขอกล่าวถึงคิวเทนในด้านของยารักษาโรคเท่านั้น

โคเอนไซม์ คิวเทนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ยาโคเอนไซม์ คิวเทนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

  • บำบัดอาการหัวใจขาดเลือด (Angina pectoris)
  • บำบัดอาการหัวใจล้มเหลว (Heart failure)

*หมายเหตุ การใช้คิวเทนในลักษณะของอาหารเสริมซึ่งมีการกล่าวถึงสรรพคุณต่างๆนั้น หลายสรรพคุณยังมิได้รับการยืนยันทางคลินิก เช่น กระตุ้นความแข็งแรงของตัวอสุจิ แก้อาการปวดศีรษะไมเกรน บำบัดอาการทางกล้ามเนื้อในผู้ที่ได้รับผลข้างเคียงจากยากลุ่ม Statin บำบัดโรคมะเร็ง รักษาโรคปริทันต์/โรคเหงือกอักเสบรุนแรง ผู้บริโภคจึงควรใช้วิจารณญาณที่อยู่บนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ เป็นเกณฑ์ในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ยาและอาหารเสริมคิวเทน

โคเอนไซม์ คิวเทนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

โคเอนไซม์ คิวเทนมีกลไกการออกฤธิ์โดย ตัวยาจะเกี่ยวข้องกับกระบวนการขนส่งอิเล็กตรอนในหน่วยย่อยของเซลล์ที่เรียกว่าไมโทคอนเดรีย กระบวนการดังกล่าวทำให้ไมโทคอนเดรียสามารถผลิต ATP(Adenosisne triphosphate, เป็นสารสำคัญมากในกระบวนการสร้าง/ใช้พลังงานของร่างกาย) ซึ่งเป็นสารที่ให้พลังงานต่อเซลล์ในร่างกาย อวัยวะต่างๆของร่างกายจำเป็นต้องใช้ ATP ทั้งสิ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่ง หัวใจ ไต ตับ และตับอ่อน ดังนั้นโคเอนไซม์ คิวเทนจึงมีความจำเป็นและมีความต้องการอย่างมากในอวัยวะดังกล่าว สภาพของโรคหัวใจล้มเหลวและหัวใจหัวใจขาดเลือดมีปัจจัยหนึ่งมาจากเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจขาดโคเอนไซม์ คิวเทน ดังนั้นการสนับสนุนโคเอนไซม์ คิวเทนให้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้ จึงอาจช่วยบรรเทาอาการป่วยด้วยโรคหัวใจดังกล่าวและก่อให้เกิดที่มาของสรรพคุณ

โคเอนไซม์ คิวเทนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโคเอนไซม์ คิวเทนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาแคปซูลชนิดรับประทานที่ประกอบด้วย Coenzyme Q10, 50 มิลลิกรัม/แคปซูล
  • อาหารเสริมที่บรรจุในแคปซูลร่วมกับสารประกอบต่างๆ เช่น Coenzyme Q10 + Linolenic + Evening primrose + Soy germ powder + Rice germ และอื่นๆ

โคเอนไซม์ คิวเทนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

โคเอนไซม์ คิวเทนมีขนาดรับประทาน เช่น

ก. สำหรับอาการหัวใจขาดเลือด:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 150–600 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งรับประทานวันละ2-3ครั้ง

ข. สำหรับบำบัดอาการโรคหัวใจล้มเหลว:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 50–150 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งรับประทานวันละ 2–3 ครั้ง

อนึ่ง:

  • คิวเทนเป็นสารประกอบที่มีโครงสร้างคล้ายวิตามิน และละลายได้ดีในไขมัน
  • การรับประทานที่จะช่วยการดูดซึมยานี้จากระบบทางเดินอาหาร จึงต้องรับประทาน คิวเทน พร้อมอาหาร
  • หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายอย่างหนักขณะที่ใช้ยาคิวเทน
  • ระยะเวลาการใช้ยานี้ให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์
  • เด็ก: ทางคลินิก ยังไม่มีข้อมูลด้านความปลอดภัยและขนาดการใช้ยานี้ในเด็ก

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาโคเอนไซม์คิวเทน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

กรณีลืมรับประทานยาโคเอนไซม์คิมเทน สามารถรับประทานยาทันทีที่นึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องรับประทานยาเพิ่มเป็น 2เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

โคเอนไซม์ คิวเทนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคิวเทนเป็นสารเคมีที่มีอยู่ในร่างกาย แต่การรับประทานเป็นอาหารเสริม อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงบางประการ เช่น รู้สึกไม่สบายในช่องท้องหลังการรับประทาน อาจมีอาการ เบื่ออาหาร ท้องเสีย คลื่นไส้ แสบร้อนกลางอก อาจพบอาการผื่นคันทางผิวหนัง หรือมีอาการความดันโลหิตต่ำ

มีข้อควรระวังการใช้โคเอนไซม์ คิวเทนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้โคเอนไซม์ คิวเทน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ห้ามหยุดการใช้ยานี้โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • หยุดการใช้ยานี้ทันที หากพบอาการความดันโลหิตต่ำ วิงเวียน หรืออ่อนเพลียมาก กรณีนี้ควรรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณษปรับแนวทางการรักษา
  • ด้วยยังไม่มีการศึกษาการใช้คิวเทนกับสตรีมีครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร การใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น
  • มาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดหมาย เพื่อรับการตรวจสภาพร่างกายจากแพทย์รวมถึงการประเมินความก้าวหน้าของการรักษา
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาโคเอนไซม์ คิวเทนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพร ต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่องข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

โคเอนไซม์ คิวเทนมีปฏิกิริยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

โคเอนไซม์ คิวเทนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาโคเอนไซม์ คิวเทนอย่างไร?

ควรเก็บยาโคเอนไซม์คิวเทนภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และ ไม่เก็บยาที่หมดอายุ

โคเอนไซม์ คิวเทนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

โคเอนไซม์ คิวเทน มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Alerten 50 Emulcap (อเลอเทน 50 อีมัลแคป)Mega Lifesciences
Bio Q10 VQ50 (ไบโอ คิวเทน วีคิว50)Daewoong Pharma
Bio-Quinone Q10 (ไบโอ-ควิโนน คิวเทน)Pharma Nord SEA
Blackmores CoQ10 (แบลคมอร์ส โคคิวเทน) Blackmores
Decaquinon (เดแคควินอน) Eisai
Vistra Coenzyme Q10 (วิสตร้า โคเอนไซม์ คิวเทน) Pronova Laboratories

บรรณานุกรม

  1. https://www.researchgate.net/publication/7812722_Coenzyme_Q10_Its_biosynthesis_and_biological_significance_in_animal_organisms_and_in_humans [2018,June16]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Coenzyme_Q10#Chemical_properties [2018,June16]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/ubidecarenone/?type=brief&mtype=generic [2018,June16]
  4. http://www.mims.com/thailand/drug/search?q=coenzyme%20q10 [2018,June16]
  5. https://www.youtube.com/watch?v=XAxZ4rucqjk [2018,June16]
  6. https://www.drugs.com/drug-interactions/ubiquinone.html [2018,June16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom