Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบาหวานในผู้ใหญ่  

บทนำ

ยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ (Alpha-glucosidase inhibitor) เป็นหมวดยาสังเคราะห์ ที่ใช้รักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2 โดยจะใช้กลไกป้องกันมิให้ร่างกายย่อยคาร์โบไฮเดรตให้กลาย เป็นน้ำตาลโมเลกุลเล็ก (น้ำตาลชนิดสัมพันธ์กับโรคเบาหวาน) ในธรรมชาติต้นพืชหลายชนิดก็มีสารประเภทแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์อยู่ด้วยเช่น ในเห็ดไมตาเกะ (Maitake mushroom) ซึ่งนัก วิจัยค้นพบว่าการบริโภคเห็ดชนิดนี้สามารถลดระดับน้ำตาลในกระแสเลือดลงได้

ทางคลินิกอาจจำแนกแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ออกเป็นรายการย่อยได้ดังนี้

อนึ่ง สมาชิกบางตัวของยากลุ่มนี้ได้ถูกบรรจุลงในบัญชียาหลักแห่งชาติไทย โดยมีวัตถุประ สงค์ให้ใช้กับผู้ป่วยเบาหวานบางรายที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงหลังรับประทานอาหารเช่น Acarbose และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย ซึ่งมีเงื่อนไขของการใช้ยาในผู้ป่วยได้แตกต่างกันออกไป การเลือกใช้ยาในกลุ่มแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสมนั้นจะต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

แอลฟา

ยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีสรรพคุณรักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยากลุ่มแอลฟา-กลูโคซิเดส

อินฮิบิเตอร์มีกลไกการออกฤทธิ์โดยจะรบกวนการทำงานของเอนไซม์ในลำไส้เล็กเช่น แอลฟา-แอลกลูโคซิเดส (Alfa alglucocidase) ไม่ให้เปลี่ยนสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตไปเป็นน้ำตาลโมเลกุลเล็ก ทำให้ปริมาณน้ำตาลในลำไส้ถูกดูดซึมได้น้อยและช้าลง เกิดผลต่อเนื่องกับระดับน้ำตาลในกระแสเลือดไม่เพิ่มขึ้นหรือเพิ่มได้แค่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น จากกลไกเหล่านี้จึงเป็นที่มาของสรรพคุณในการรักษา

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  1. Acarbose: ผู้ใหญ่, รับประทาน 50 - 100 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งก่อนอาหาร
  2. Miglitol: ผู้ใหญ่, เริ่มต้นที่ 25 มิลลิกรัม รับประทานได้สูงถึง 100 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้ง พร้อมอาหารคำแรก
  3. Voglibose: ผู้ใหญ่, รับประทาน 0.2 มิลลิกรัมวันละ 1 - 3 ครั้งก่อนอาหาร

*อนึ่ง

  • ขนาดใช้ยาขึ้นกับคำสั่งแพทย์ผู้รักษา
  • เด็ก: ยังไม่มีการศึกษาข้อมูลแน่ชัดถึงการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจ ของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการท้องอืด ท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน อาหารไม่ย่อย เบื่ออาหาร ตรวจเลือดจะพบค่าเอนไซม์การทำงานตับเพิ่มสูงขึ้น มีภาวะดีซ่าน ตับอักเสบ ผื่นคันตาผิวหนัง มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ท้องบวมน้ำ ตาพร่า ร้อนวูบวาบ อ่อนเพลีย ตรวจเลือดพบระดับเกลือโพแทสเซียมในเลือดสูงขึ้น ไขมันคอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL, High-density lipoprotein) ลดลง ปวดศีรษะ วิงเวียน

มีข้อควรระวังการใช้แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยา แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • การใช้ยา Acarbose ร่วมกับยา Digoxin อาจมีผลต่อการกระจายตัวรวมถึงระดับยา Digoxin ในกระแสเลือดจนส่งผลกระทบต่อการรักษาของยา Digoxin หากมีความจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกัน แพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นรายบุคคลไป
  • การใช้ยา Miglitol ร่วมกับยา Ranitidine และ Propranolol จะทำให้การดูดซึมของ Ranitidine และ Propranolol ลดต่ำลง หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้ยา Voglibose ร่วมกับยากลุ่ม Beta-blockers, ยาSalicylic acid, ยากลุ่ม MAOIs อนุพันธุ์ของกลุ่มไฟเบรต (Fibrate) และ Warfarin อาจทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ หากจำเป็น ต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมเป็นกรณีๆไป

ควรเก็บรักษาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์อย่างไร?

ควรเก็บยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ภายใต้อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

แอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแอลฟา-กลูโคซิเดส อินฮิบิเตอร์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัท ผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต/จำหน่าย
Glucobay (กลูโคเบย์) Bayer HealthCare Pharma
Glyset (กลีเซ็ต) Pharmacia and Upjohn Company
Volibo (โวลิโบ) Sun Pharma

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Alpha-glucosidase_inhibitor [2015,June13]
  2. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/105#item-8705 [2015,June13]
  3. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Glucobay/?type=full#Dosage [2015,June13]
  4. https://www.mims.com/Myanmar/drug/info/Volibo/?type=full#Dosage [2015,June13]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom