Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคอ้วน 

บทนำ

ยาแอมฟีพราโมน(Amfepramone) หรืออีกชื่อหนึ่ง คือ ยาไดเอทิลโปรปิออน (Diethylpropion) เป็นยากระตุ้นประสาทส่วนกลางหรือกระตุ้นสมอง ทางคลินิกใช้ยานี้เป็นยาลดน้ำหนัก โดยมีระยะเวลาการใช้ยานี้เพียงระยะสั้นๆ รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาแอมฟีพราโมนเป็นยารับประทาน ตัวยาจะถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้เป็นอย่างดี เมื่ออยู่ในกระแสเลือด ยาแอมฟีพราโมนสามารถแพร่ผ่านเข้าสมอง และเข้ารกได้ การทำลายโครงสร้างของยานี้จะเกิดที่ตับ ซึ่งร่างกายจะขับยานี้ทิ้งโดยผ่านไปกับปัสสาวะ

ตามกฎหมายไทย จัดให้ยาแอมฟีพราโมนเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 2 ด้วยมีฤทธิ์สามารถเปลี่ยนสภาพอารมณ์-จิตใจของผู้ที่ได้รับยานี้ได้อย่างมาก จึงจัดเป็นยาที่มีอันตรายต่อสุขภาพมาก การใช้ยานี้ มีใช้แต่ภายในสถานพยาบาลเท่านั้น และต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของกองควบคุมวัตถุเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข วัตถุออกฤทธิ์ประเภท 1 และ 2 ไม่ได้รับอนุญาตให้จำหน่ายในร้านขายยา ประชาชนจึงไม่สามารถซื้อหายานี้ได้โดยง่าย

ยาแอมฟีพราโมนจะมีการออกฤทธิ์คล้ายยา/สาร Amphetamines และสามารถเสพติดได้หากใช้ผิดวิธี ประสิทธิผลของการลดน้ำหนักจะเห็นผลเมื่อมีการใช้ยานี้ต่อเนื่องประมาณ 6 – 12 สัปดาห์ และในระหว่างการใช้ยานี้ อาจพบอาการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ตามมา บางประเทศในแถบทวีปยุโรปที่มีบุคคลบางกลุ่มใช้ยาแอมฟีพราโมนแบบผิดวัตถุประสงค์ จนได้รับพิษจากยาแอมฟีพราโมนจนถึงกับเสียชีวิต ทำให้ยานี้ถูกขนานนามว่า “Tombstones” ซึ่งแปลว่า “ศิลาหน้าหลุมฝังศพ”

สำหรับข้อจำกัดบางประการที่ทำให้ผู้ป่วยบางกลุ่มไม่สามารถใช้ยาแอมฟีพราโมนได้ เช่น

ยาแอมฟีพราโมน อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายได้ โดยเฉพาะกับระบบการทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด ระบบประสาทส่วนกลาง ระบบทางเดินอาหาร ระบบต่อมไร้ท่อ การสร้างเม็ดเลือด รวมถึงก่อให้เกิดอาการทางจิตประสาทอีกด้วย

*กรณีที่ได้รับยาแอมฟีพราโมนเกินขนาด สามารถสังเกตจากอาการต่างๆดังต่อไปนี้ เช่น กระสับกระส่าย ตัวสั่น มีอาการกล้ามเนื้อกระตุก หายใจเร็ว รู้สึกสับสน ประสาทหลอน เกิดความหวาดระแวง รูม่านตาขยาย อ่อนแรง ซึมเศร้า นอกจากนี้ยังมีผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆภายในร่างกาย อย่างเช่น หัวใจ โดยทำให้หัวใจเต้นเร็ว ชีพจรเต้นผิดปกติ ความดันโลหิตสูงหรือไม่ก็ต่ำ การไหลเวียนของเลือดล้มเหลว และยังมีผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหารได้อีก เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ท้องเป็นตะคริว/ปวดบีบ บางกรณีจะพบอาการชัก โคม่า จนถึงขั้นเสียชีวิตในที่สุด กรณีที่พบเห็นอาการดังกล่าว ให้ตั้งข้อสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับยานี้เกินขนาด ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

โดยทั่วไป แพทย์จะใช้เกณฑ์ของผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกินจากค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ตั้งแต่ 30 กิโลกรัม/เมตร2 ขึ้นไป มาช่วยตัดสินใจ เพื่อสั่งจ่ายยานี้ ซึ่งระหว่างการใช้ยานี้ ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับขนาดรับประทานโดยมิได้ขอคำปรึกษาจากแพทย์ และจะต้องปฏิบัติตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาอย่างเคร่งครัด

แอมฟีพราโมนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

แอมฟีพราโมน

ยาแอมฟีพราโมนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น ใช้เป็นยาลดน้ำหนักในผู้ที่มีดัชนีมวลกายเกิน 30 กิโลกรัม/เมตร2

แอมฟีพราโมนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาแอมฟีพราโมนมีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะกระตุ้นประสาทส่วนกลางหรือสมอง ส่งผลกดการทำงานต่อศูนย์หิว (Sympathomimetic appetite suppressants)ในสมอง ทำให้ผู้ป่วยลดความอยาอาหารและบริโภคอาหารได้น้อยลง ร่างกายจึงทำการเผาผลาญไขมันที่สะสมตามร่างกายออกมาเพื่อชดเชยและใช้เป็นพลังงานเพื่อดำรงชีวิต ผู้ที่ใช้ยานี้ยังต้องควบคุมการรับประทานอาหารให้ได้สัดส่วนตามคำแนะนำของแพทย์มาประกอบกัน การควบคุมน้ำหนักจึงจะได้ประสิทธิภาพสูงสุด ด้วยเหตุผลดังกล่าวส่งผลให้น้ำหนักตัวของผู้ป่วยลดลงตามลำดับและเป็นไปตามที่ระบุในสรรพคุณ

แอมฟีพราโมนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแอมฟีพราโมนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็น

แอมฟีพราโมนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาแอมฟีพราโมนมีขนาดรับประทาน เช่น

  • ผู้ใหญ่ที่อายุตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไป : รับประทานยาครั้งละ 25 มิลลิกรัม ก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง วันละ 3 ครั้ง เช้า–กลางวัน–เย็น หรือ รับประทาน 75 มิลลิกรัม แบบออกฤทธิ์นานวันละ 1 ครั้ง ในช่วงเวลาเช้าก่อนอาหารเช่นกัน
  • เด็กและผู้อายุต่ำกว่า 16 ปี: ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปีลงมา

อนึ่ง: ไม่ควรใช้ยานี้ต่อเนื่องนานเกิน 3 เดือน เพื่อป้องกันการติดยา

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาแอมฟีพราโมน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาแอมฟีพราโมน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

แอมฟีพราโมนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาแอมฟีพราโมนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้แอมฟีพราโมนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแอมฟีพราโมน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาแอมฟีพราโมนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพร ต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

แอมฟีพราโมนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาแอมฟีพราโมนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาแอมฟีพราโมนอย่างไร?

ควรเก็บยาแอมฟีพราโมนภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ และ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น

แอมฟีพราโมนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแอมฟีพราโมนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Tenuate (เทนูเอท)Patheon Pharmaceuticals Inc

บรรณานุกรม

  1. http://www.mims.com/thailand/drug/info/amfepramone/?type=brief&mtype=generic [2017,Jan14]
  2. http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4896e/3.2.html#Js4896e.3.2 [2017,Jan14]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Amfepramone [2017,Jan14]
  4. https://www.scribd.com/doc/240266699/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%96%E0%B8%B8%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4-%E0%B8%95-%E0%B8%AD%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%97-%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%9E%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2 [2017,Jan14]
  5. http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2004/11722s029,12546s032lbl.pdf [2017,Jan14]
  6. http://www.anm.ro/_/_AMB/AMB_8700_03.03.16.pdf?s_den_co=&anmOrder=Sorter_cod_atc&anmDir=DESC&anmPage=1878&ID=29792 [2017,Jan14]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน bigbookkung
Frame Bottom