Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ทั่วร่างกาย   โซเดียมในเลือดต่ำ 

บทนำ

ยาแวปแทน (Vaptans) เป็นกลุ่มยาที่สามารถออกฤทธิ์แข่งขันกับฮอร์โมนวาโซเพรสซิน (Vasopressin receptor antagonist)ซึ่งเป็นฮอร์โมนหลั่งจากต่อมใต้สมอง ตัวยาส่วนมากในกลุ่มแวปแทนได้ถูกนำมารักษาภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ(Hyponatremia) การออกฤทธิ์ของยาแวปแทนจะเกิดขึ้นที่ตัวรับ(Receptor) 3 ชนิด คือ Arginine vasopressin receptor1A (V1A), Arginine vasopressin receptor1B (V1B), และ Arginine vasopressin receptor2 (V2) ตัวรับทั้ง 3 ชนิดดังกล่าวจะคอยทำหน้าที่ที่แตกต่างกันออกไป โดยตัวรับชนิด V1A และ V2 จะประสานงานกันในกระบวนการควบคุมความดันโลหิตและการทำงานของไตใน ที่เกี่ยวข้องถึงปริมาณโซเดียมในเลือดด้วย ขณะที่ตัวรับV1A และ V1B จะทำงานร่วมกันในสมองโดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำงานของตัวรับ V1A จะแสดงอิทธิพลต่อพฤติกรรมทางสังคมของมนุษย์

ยาในกลุ่มแวปแทนแต่ละตัวมีความสามารถเข้าจับกับตัวรับ V1A, V1B และ V2 ได้แตกต่างกัน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ได้นำยาแวปแทนมาทดสอบการรักษาโรคตั้งแต่ปี ค.ศ.2009 (พ.ศ.2552) จนกระทั่งปัจจุบัน ทำให้มีการสังเคราะห์ยาในกลุ่มนี้และรอการนำมาใช้อยู่หลายรายการ

ประโยชน์ของยาแวปแทนมีอะไรบ้าง?

แวปแทน

ประโยชน์ของยาแวปแทนเพื่อ ใช้รักษาอาการผู้ป่วยที่มีระดับโซเดียมในเลือดต่ำและมีปริมาณน้ำหรือของเหลวในร่างกายมากกว่าปกติ (Hypervolemic hyponatremia) ยาแวปแทนที่มีข้อบ่งใช้ดังกล่าว เช่น ยาConivaptan , Tolvaptan, และ Mozavaptan

สำหรับการใช้ยาแวปแทนเพื่อรักษาอาการหัวใจวาย หรือหัวใจล้มเหลว(Heart failure) โรคตับแข็ง ท้องมาน โรคถุงน้ำในไต(Polycystic kidney disease) ตลอดจนกระทั่งโรคเบาจืดแบบ Nephrogenic diabetes insipidus ยังมีเงื่อนไขหลายประการที่แพทย์ต้องนำมาใช้ประกอบเหตุผลว่าเหมาะสมที่จะใช้ยาแวปแทนรักษาผู้ป่วยโรคเหล่านี้หรือไม่ การเลือกใช้ยาแวปแทนได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยจะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น ห้ามผู้ป่วยไปซื้อหายากลุ่มนี้มารับประทานเองโดยเด็ดขาด

ยาแวปแทนมีกี่ชนิด อะไรบ้าง?

สามารถจัดหมวดหมู่/ชนิดของยาแวปแทนตามการออกฤทธิ์ที่ตัวรับ ดังนี้

1. กลุ่มที่ออกฤทธิ์ไม่จำเพาะเจาะจง หรือมีการออกฤทธิ์แบบผสมระหว่างตัวรับ V1A กับ V2 เช่น

2. กลุ่มที่ออกฤทธิ์จำเพาะเจาะจงต่อ V1A เช่นยา

3. กลุ่มที่ออกฤทธิ์เจาะจงกับตัวรับ V1B เช่น

4. กลุ่มที่ออกฤทธิ์จำเพาะเจาะจงต่อ V2 เช่น

แวปแทนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแวปแทนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

ผลข้างเคียงของยากลุ่มแวปแทนมีอะไรบ้าง?

ยากลุ่มแวปแทนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้แวปแทนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแวปแทน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยากลุ่มแวปแทนด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

บรรณานุกรม

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3678699/ [2018,May5]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Vasopressin_receptor_antagonist#Vaptans [2018,May5]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Conivaptan [2018,May5]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Relcovaptan [2018,May5]
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Lixivaptan [2018,May5]
  6. https://www.drugs.com/international/physuline.html [2018,May5]
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Mozavaptan [2018,May5]
  8. https://en.wikipedia.org/wiki/Satavaptan [2018,May5]
  9. https://en.wikipedia.org/wiki/Tolvaptan [2018,May5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Forevt2
Frame Bottom