Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ท้องผูก 

บทนำ

ยาแมกนีเซียมซิเตรท (Magnesium citrate หรือ Citrate of Magnesia หรือชื่อการค้าอื่น ในต่างประเทศคือ Citroma) เป็นสารประกอบที่เตรียมได้จากเกลือของแมกนีเซียมเข้าทำปฏิกิริยากับกรดซิตริก (Citric acid) แมกนีเซียมซิเตรทถูกนำมาเป็นส่วนประกอบในอาหารเสริมและใช้ปรับค่าความเป็นกรดด่างในอาหาร ทางเภสัชภัณฑ์ได้ใช้แมกนีเซียมซิเตรทเป็นยาระบายชนิดน้ำ ด้วยมีกลไกออกฤทธิ์ในลำไส้ของคนเราโดยแมกนีเซียมซิเตรทจะดึง/ดูดน้ำตาเนื้อเยื่อต่างๆของร่างกายเข้ามาอยู่ในลำไส้หรือที่เรียกกันว่ากระบวนการออสโมซิส (Osmosis) นั่นเอง การมีน้ำในลำไส้เป็นปริมาณมากจะเกิดการกระตุ้นให้อยากขับถ่ายขึ้นมา

ทางคลินิกยังพบข้อมูลว่าแมกนีเซียมซิเตรทสามารถป้องกันการเกิดนิ่วในไตได้อีกด้วย ทั้งนี้มีเงื่อนไขของการใช้ยาแมกนีเซียมซิเตรทบางประการที่ควรทราบดังนี้เช่น

นอกจากนี้กรณีที่แพทย์สั่งจ่ายยาแมกนีเซียมซิเตรทให้กับผู้ป่วยแล้ว ยังมีสิ่งที่พึงปฏิบัติและข้อมูลบางประการที่ควรต้องทราบเพิ่มเติมดังต่อไปนี้เช่น

  • ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • หากพบอาการแพ้ยานี้เช่น แน่นหน้าอก/หายใจลำบาก มีผื่นขึ้นเต็มตัว บวมตามใบหน้า-มือ-เท้า ให้หยุดใช้ยานี้แล้วมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • ผู้ป่วยจะมีอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) เกิดขึ้นบ้างเช่น รู้สึกไม่สบายในท้องร่วมกับมีอาการท้องเสียติดตามมา อาการข้างเคียงเหล่านี้สามารถหายได้เองด้วยร่างกายจะมีการปรับตัวหลังการใช้ยานี้ แต่หากเกิดอาการข้างเคียงอย่างรุนแรงต่อเนื่องและรบกวนการดำเนินของชีวิตประจำวัน ต้องหยุดการใช้ยานี้แล้วรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา

อนึ่ง การที่ร่างกายได้รับเกลือแมกนีเซียมมากเกินไปสามารถส่งผลต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆในร่างกายดังนี้เช่น

การใช้แมกนีเซียมซิเตรทในรูปของยาระบายเป็นเรื่องปลายทาง ผู้ป่วยควรหาสาเหตุของอาการท้องผูกร่วมกับการปรับพฤติกรรมของการบริโภค การออกกำลังกาย การพักผ่อนอย่างเหมาะสม ขอแนะนำอ่านบทความทางสุขภาพในเว็บไซด์ หาหมอ.com เรื่อง ท้องผูก (Constipation) โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณแพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์

แมกนีเซียมซิเตรทมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

แมกนีเซียมซิเตรท

ยาแมกนีเซียมซิเตรทมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

แมกนีเซียมซิเตรทมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทมีกลไกการออกฤทธิ์โดย ต้วยาจะออกฤทธิ์โดยมีกระบวนการดึงน้ำตาเนื้อเยื่อของร่างกายเข้าสู่ลำไส้ ปริมาณน้ำในลำไส้ที่ค่อยๆเพิ่มขึ้นจะสร้างแรงดันและเกิดการกระตุ้นให้ลำไส้มีการบีบตัวและเกิดการขับถ่ายอุจจาระติดตามมา

แมกนีเซียมซิเตรทมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 1.745 กรัม/30 มิลลิลิตร

แมกนีเซียมซิเตรทมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุมากกว่า 12 ปี: รับประทานยาครั้งละ 240 มิลลิลิตรครั้งเดียว จากนั้นให้รอการขับถ่าย
  • เด็กอายุ 6 - 12 ปี: รับประทานครั้งละ 100 - 150 มิลลิลิตรครั้งเดียว
  • เด็กอายุ 2 - 5 ปี : รับประทาน 0.5 มิลลิลิตร/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 200 มิลลิลิตร หากยังไม่ขับถ่ายให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์ผู้รักษา
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ห้ามใช้ยานี้กับเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 2 ปี

*อนึ่ง

  • หากผู้ป่วยมีภาวะโรคไตหรือมีค่าครีเอตินินเคลียแรนซ์ (Creatinine clearance, ค่าการทำงานของไตที่รู้ได้จากการตรวจเลือด) น้อยกว่า 50 มิลลิลิตร/นาที ให้หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ ด้วยอาจทำให้เกลือแมกนีเซียมในเลือดมีระดับสูงเกินปกติ
  • หลังการรับประทานยานี้แพทย์มักจะแนะนำให้ดื่มน้ำตามด้วย ควรดื่มน้ำตามปริมาณที่แพทย์แนะนำ
  • ควรรับประทานยานี้ช่วงท้องว่างคือประมาณ 1 ชั่วโมงก่อนอาหารหรือประมาณ 2 ชั่วโมง หลังอาหาร

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาแมกนีเซียมซิเตรท ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาแมกนีเซียมซิเตรทสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาแมกนีเซียมซิเตรทตรงเวลา

แมกนีเซียมซิเตรทมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น คลื่นไส้ มีภาวะท้องเสีย รู้สึกไม่สบายในช่องท้อง กล้ามเนื้ออ่อนแรง รู้สึกสับสน ง่วงนอน ซึมเศร้า ระบบหายใจล้มเหลว ไตทำงานผิดปกติ ผู้ป่วยบางรายอาจพบความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นช้าผิดจังหวะ และเกิดภาวะเกลือแคลเซียมในเลือดต่ำ

มีข้อควรระวังการใช้แมกนีเซียมซิเตรทอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแมกนีเซียมซิเตรทเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาแมกนีเซียมซิเตรทด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

แมกนีเซียมซิเตรทมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาแมกนีเซียมซิเตรทอย่างไร

ควรเก็บยาแมกนีเซียมซิเตรทในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

แมกนีเซียมซิเตรทมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแมกนีเซียมซิเตรทที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Magnesium citrate oral solution (แมกนีเซียมซิเตรท ออรอล โซลูชั่น) CVS Pharmacy

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Magnesium_citrate#Use_and_dosage [2016,Jan16]
  2. http://www.drugs.com/dosage/magnesium-citrate.html [2016,Jan16]
  3. http://www.drugs.com/dosage/magnesium-citrate.html#Usual_Adult_Dose_for_Constipation [2016,Jan16]
  4. http://www.drugs.com/drug-interactions/magnesium-citrate.html [2016,Jan16]
  5. http://www.drugs.com/pro/magnesium-citrate-liquid.html [2016,Jan16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน aomki Forevt2
Frame Bottom