Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบาหวาน 

บทนำ

ยาแนทิกลิไนด์ (Nateglinide) เป็นยาในกลุ่ม Meglitinide ใช้รักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ถูกพัฒนาโดยเครือข่ายของผู้ประกอบการด้านอาหารและเคมีของประเทศญี่ปุ่นที่ชื่อว่า Ajinomo to และวางจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า “Starlix” โดยผลิตเป็นยารับประทาน เมื่อตัวยาถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดจะเกิดการรวมตัวกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 95% ร่าง กายต้องใช้เวลาประมาณ 1.5 ชั่วโมงขึ้นไปเพื่อกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

ยาแนทิกลิไนด์เป็นสารอนุพันธุ์ของกรดอะมิโนซึ่งมีฤทธิ์ทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อน ยานี้จึงไม่เหมาะกับผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 1 หรือผู้ที่มีภาวะเลือดเป็นกรดด้วยเหตุจากเบาหวาน (Diabetic ketoacidosis) รวมถึงผู้ที่มีประวัติแพ้ยาชนิดนี้

ยังมีผู้ป่วยบางกลุ่มหากมีความจำเป็นต้องใช้ยาแนทิกลิไนด์จะต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดเช่น สตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และผู้สูงอายุ แต่ผู้ป่วยเด็กจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่ห้ามใช้ยา แนทิกลิไนด์ด้วยยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยทางคลินิกมาสนับสนุน สำหรับผู้ป่วยด้วยโรคตับและโรคไตควรต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นอย่างมากด้วยอวัยวะดังกล่าวจะคอยกำจัดยานี้ออกจากร่างกาย

ธรรมชาติของยาแนทิกลิไนด์ควรต้องถูกรับประทานก่อนอาหารประมาณครึ่งชั่วโมง หากผู้ป่วยเว้นการรับประทานอาหารมื้อใดก็สามารถเว้นการรับประทานยามื้อนั้นๆได้ด้วย ทั้งนี้เพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำนั่นเอง

การใช้ยาแนทิกลิไนด์ร่วมกับยาบางประเภทจะทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำเช่น กลุ่ม Beta-adrenergic blockers, กลุ่ม Imidazoles, MAOIs, NSAIDs, กลุ่มSalicylate, และกลุ่ม Soma tostatin analogs ในทางตรงกันข้ามยังมียาอีกบางประเภทที่ทำให้ประสิทธิภาพการรักษาของยา แนทิกลิไนด์ลดน้อยลงไปเช่น ยากลุ่ม Corticosteroids, Rifamycins, กลุ่ม Sympathomimetics, Thiazides และ Thyroid hormones (เช่น Levothyroxine) ดังนั้นแพทย์จึงหลีกเลี่ยงการใช้แนทิกลิไนด์ร่วมกับกลุ่มยาดังกล่าว

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ที่ผู้ป่วยอาจได้รับจากยาแนทิกลิไนด์เช่น อาการไอ คัดจมูก และเจ็บคอ

กรณีที่ผู้ป่วยได้รับยาแนทิกลิไนด์เกินขนาดอาจพบเห็นอาการข้างเคียงที่เด่นชัดคือ ร่างกายมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ หากเข้าขั้นรุนแรงผู้ป่วยจะมีอาการโคม่า ชักเกร็ง รวมถึงอาการทางระบบประสาทต่างๆ กรณีเช่นนี้ถ้าผู้ป่วยอยู่ในสถานพยาบาล แพทย์สามารถใช้น้ำตาลกลูโคสชนิดปราศจากเชื้อฉีดเข้าหลอดเลือดดำให้ผู้ป่วย หากผู้ป่วยอยู่ในที่พักอาศัยสามารถดื่มน้ำหวาน อมลูกกวาด เพื่อบรรเทาอาการก่อนรีบเดินทางมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล

ในทางปฏิบัติผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับยานี้มีความจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบน้ำตาลในเลือดว่าอยู่ในระดับปกติเพียงใด แพทย์จะใช้ผลการทดสอบมาประกอบกับการปรับขนาดรับประทานยา แนทิกลิไนด์ และผู้ป่วยจะต้องปรับพฤติกรรมการดำรงชีวิตตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดไม่ว่าจะเป็นด้านการบริโภค การออกกำลังกาย และการพักผ่อน ทั้งนี้เพราะจะส่งผลให้การออกฤทธิ์ของยาแนทิกลิไนด์มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

แนทิกลิไนด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

แนทิกลิไนด์

ยาแนทิกลิไนด์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อรักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2 (Type 2 diabetes) สามารถใช้ในลักษณะยาเดี่ยวๆหรือจะใช้ร่วมกับยาอื่นอย่างเช่นยา Metformin หรือ Thiazolidinedione

แนทิกลิไนด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาแนทิกลิไนด์คือ ตัวยาจะกระตุ้นให้ตับอ่อนหลั่งฮอร์โมนอินซูลินอย่างมีความสัมพันธ์กับระดับน้ำตาลในเลือด ส่งผลให้ร่างกายเผาผลาญน้ำตาลและนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์เหมือนปกติหรือใกล้เคียงปกติ

แนทิกลิไนด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแนทิกลิไนด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 60 และ 120 มิลลิ กรัม/เม็ด

แนทิกลิไนด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาแนทิกลิไนด์มีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 60 - 120 มิลลิกรัมก่อนมื้ออาหารประมาณ 30 นาทีวันละ 3 ครั้ง
  • เด็ก: ทางคลินิกยังไม่มีข้อมูลเรื่องผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กอย่างชัดเจน การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป

*อนึ่ง

  • สำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจค่า HbA1c (Glycated hemoglobin A1C, ค่าน้ำตาลสะสมในเลือด) แล้วพบว่ามีความสุ่มเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน แพทย์อาจให้รับประทานยานี้เริ่มต้นที่ครั้งละ 60 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งก่อนมื้ออาหาร
  • การใช้ยาแนทิกลิไนด์เป็นยาเดี่ยวหรือร่วมกับยาอื่นนั้นจะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ที่เห็นว่าเหมาะสมหรือไม่

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาแนทิกลิไนด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาแนทิกลิไนด์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ กรณีที่รับประทานอาหารไปแล้ว ให้เว้นการรับประทานยามื้อนั้นแล้วข้ามไปรับประทานยาในมื้อถัดไป (รับประทานก่อนอาหาร)โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิภาพของการรักษาควรรับประทานยาแนทิกลิไนด์ตรงเวลา

แนทิกลิไนด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาแนทิกลิไนด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้แนทิกลิไนด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแนทิกลิไนด์เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาแนทิกลิไนด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

แนทิกลิไนด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาแนทิกลิไนด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาแนทิกลิไนด์อย่างไร?

ควรเก็บยาแนทิกลิไนด์ภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

แนทิกลิไนด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแนทิกลิไนด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Starlix (สตาร์ลิกซ์)Novartis

บรรณานุกรม

  1. http://diabetes.about.com/od/glossaryofterms/g/meglitinides.html [2016,March12]
  2. http://www.drugs.com/pro/nateglinide.html [2016,March12]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Nateglinide [2016,March12]
  4. http://www.drugs.com/dosage/starlix.html [2016,March12]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/nateglinide.html [2016,March12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Prameruthai Rattanas
Frame Bottom