Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้อ  ข้อ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดกล้ามเนื้อ 

บทนำ

แคปไซซิน (Capsaicin) เป็นสารสำคัญที่สกัดได้จากพืชจำพวกพริก ปกติสารแคปไซซินจะก่อ ให้เกิดการระคายเคืองกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมรวมถึงมนุษย์ด้วย โดยจะทำให้แสบคันบริเวณผิวหนังจนถึงขั้นเป็นรอยไหม้ได้ มนุษย์ค้นพบว่าแคปไซซินมีฤทธิ์ต้านเชื้อราและมีฤทธิ์ลดอาการปวด ปัจจุบันทางเภสัชกรรมได้พัฒนารูปแบบของแคปไซซินเป็นยาทาเฉพาะที่สำหรับบรรเทาอาการปวด บางสูตรตำรับพัฒนาเป็นลักษณะพลาสเตอร์ปิดทับผิวหนัง ซึ่งผลิตภัณฑ์กลุ่มดังกล่าวจะใช้ความเข้มข้นของแคปไซซิน อยู่ที่ 0.025% - 0.25%

ประชาชนโดยทั่วไปเมื่อสัมผัสกับสารแคปไซซินตามธรรมชาติเช่น พริกที่ใช้รับประทานในครัวเรือนแล้วมีความรู้สึกแสบร้อน การใช้น้ำล้างปริมาณมากแทบไม่ได้ช่วยบรรเทาอาการแสบร้อนให้ ดีขึ้น เพราะสารแคปไซซินละลายในน้ำได้น้อยมาก แนะนำให้ใช้น้ำมันพืช ปิโตรเลียมเจลลี่ (Petro leum jelly) หรือวาสลีน(Vaseline) หรือครีม/โลชั่น ทาบริเวณที่สัมผัสแล้วเช็ดออก จะได้ผลดีที่สุด หรือใช้สบู่ แชมพู เป็นตัวชำระล้างก็จะช่วยบรรเทาอาการแสบร้อนจากแคปไซซินได้

กรณีที่รับประทานพริกซึ่งมีสารแคปไซซินอยู่มาก แล้วเกิดอาการแสบร้อนในระบบทางเดินอา หาร ให้ดื่มนมเย็นจะช่วยบรรเทาอาการดังกล่าวได้

แคปไซซินยังถูกนำไปผลิตเป็นอาหารเสริมบรรจุในรูปแบบแคปซูล สำหรับรับประทานโดยมีวัตถุประสงค์ช่วยลดน้ำหนักอีกด้วย

ด้านเภสัชภัณฑ์ในประเทศไทยได้ผลิตเป็นรูปแบบยาเจล โลชั่นทาผิว และยาสเปรย์สำหรับผิวหนัง โดยมีวัตถุประสงค์ลดอาการปวดของกล้ามเนื้อและของข้อ เป็นต้น

ยาแคปไซซินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

แคปไซซิน

ยาแคปไซซินมีสรรพคุณดังนี้คือ

ยาแคปไซซินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาแคปไซซินคือ ตัวยาจะไปลดปริมาณสารสื่อประสาทชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า Substance P (ทำหน้าที่เกี่ยวกับอาการปวดกล้ามเนื้อ และข้อ) ส่งผลให้ลดความรู้สึกของเส้น ประสาททำให้บรรเทาอาการปวดลงได้

ยาแคปไซซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแคปไซซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเจลที่มีความเข้มข้นแคปไซซิน 0.0125 และ 0.025 มิลลิกรัม/น้ำหนักเจล 100 มิลลิกรัม
  • โลชั่น มีความเข้มข้นแคปไซซิน 0.025 มิลลิกรัม/100 มิลลิลิตร

ยาแคปไซซินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาแคปไซซินมีขนาดการบริหารยา/วิธีใช้ยาดังนี้

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุมากกว่า 12 ปีขึ้นไป: ทายาเป็นฟิล์มบางๆในบริเวณที่มีอาการปวด สามารถทาได้ 3 - 4 ครั้ง/วัน และล้างมือด้วยสบู่และน้ำให้สะอาดทุกครั้งหลังทายา
  • เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี: ไม่มีข้อมูลแนะนำการใช้ยานี้ การใช้ยานี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาแคปไซซิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมทายาควรทำอย่างไร?

หากลืมทายาแคปไซซินสามารถทายาเมื่อนึกขึ้นได้ และไม่จำเป็นต้องทายาในปริมาณที่เพิ่มขึ้น

ยาแคปไซซินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาแคปไซซินอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ แสบร้อน บริเวณที่ทายา หากมีการสูดดมอาจเกิดอาการไอ จาม ระคายเคืองตา นำตาไหล การหายใจลำบาก วิงเวียน ปวดศีรษะ มีไข้ คลื่นไส้ อาเจียน เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาแคปไซซินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแคปไซซินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาแคปไซซินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณ และให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด เสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาแคปไซซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

เนื่องจากยาแคปไซซินมีรูปแบบเป็นลักษณะยาทาภายนอก จึงไม่ค่อยพบปฏิกิริยาระหว่างยา กับกลุ่มยารับประทานใดๆ

ควรเก็บรักษายาแคปไซซินอย่างไร?

ควรเก็บยาแคปไซซินที่อุณหภูมิระหว่าง 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาริโทนาเวียร์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแคปไซซินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตคือ

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Capsika/Capsika-25 (แคปซิกา/แคปซิกา-25) Bangkok Lab & Cosmetic

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Capsaicin [2014,Nov1]
2. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/capsika-capsika-25/?type=brief [2014,Nov1]
3. http://www.webmd.com/drugs/2/drug-4181/capsaicin-top/details#side-effects [2014,Nov1]
4. http://www.drugs.com/sfx/capsaicin-topical-side-effects.html[2014,Nov1]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom