Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ยาแก้ปวดเรื้อรัง 

บทนำ

โอปิออยด์ รีเซพเตอร์/ตัวรับโอปิออยด์(Opioid receptor) เป็นกลุ่มสารโปรตีนที่ยึดติดกับผนังด้านนอกของเซลล์ประสาทซึ่งมีเป็นจำนวนมากใน สมอง ไขสันหลัง และในอวัยวะต่างๆหลายชนิด เช่น กระเพาะอาหาร ลำไส้ หัวใจ ตับ ไต กล้ามเนื้อและตาเนื้อเยื่อต่างๆทั่วร่างกาย หน้าที่สำคัญของโอปิออยด์ รีเซพเตอร์คือ มีกลไกและอิทธิพลสัมพันธ์กับความรู้สึกของร่างกาย ตลอดจนกระทั่งอารมณ์และสภาพทางจิตใจ การทำงานของโอปิออยด์ รีเซพเตอร์จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีสารชีวเคมีในร่างกายหรือกลุ่มยารักษาโรคต่างๆเข้ามาจับหรือเข้ามารวมตัวกับโอปิออยด์ รีเซพเตอร์ และกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ประสาทที่ควบคุมตามอวัยวะต่างๆดังที่กล่าวมาข้างต้น

โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ แบ่งแยกย่อยได้อีกหลายประเภท เช่น

สำหรับ แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์(Kappa-Opioid receptor agonist หรือ K-Opioid receptor agonist เขียนย่อเป็น KORA หรือ K-Opioid agonist หรือ Kappa opioid agonist เป็นกลุ่มสารเคมีหรือกลุ่มยาที่สามารถออกฤทธิ์กับตัวรับแคปปา-โอปิออยด์รีเซพเตอร์ ส่งผลให้เซลล์ประสาทแปลคำสั่งหรือความรู้สึกให้ลดอาการเจ็บ/ปวด และถือเป็นจุดเด่นของตัวรับชนิดนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้นำเอา KORA มาใช้เป็นยาบรรเทาปวด/ยาแก้ปวด แต่ในขณะเดียวกันการใช้ยา KORA ที่ไม่เป็นไปตามคำสั่งแพทย์ อาจทำให้เกิดภาวะหลอนประสาท/ประสาทหลอน และเสพติดได้ ตัวอย่างยา/สารประกอบที่อยู่ในกลุ่มแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มีดังนี้ เช่น Alazocine, Bremazocine, 8-Carboxamidocyclazocine, Cyclazocine, Metazocine, Pentazocine, Phenazocin, 6' Guanidinonaltrindole, Butorphan, Butorphanol, Cyclorphan, Diprenorphine, Etorphine, Levallorphan, Levomethorphan, Levorphanol, Morphine, Nalbuphine, Nalfurafine Nalmefene, Nalodeine, Norbuprenorphine Norbuprenorphine-3-glucuronide, Oxycodone, Samidorphan, Xorphanol, Asimadoline, Eluxadoline, Enadoline, Spiradoline, Difelikefalin, Dynorphins, Collybolide, Erinacine E, Menthol, Salvinorin A, 2-Methoxymethyl, salvinorin B, Apadoline, Ibogaine, Ketamine, และ Tifluadom

ทั้งนี้ ยาหรือสารประกอบหลายตัวข้างต้นไม่เพียงแต่ออกฤทธิ์ที่แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์เท่านั้น แต่ยังออกฤทธิ์กับ โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ ชนิดอื่นๆร่วมด้วยได้อีกด้วย

กรณีผู้ป่วยได้รับพิษ/ผลข้างเคียงรุนแรงจากยากลุ่ม KORA แพทย์จะใช้ยาต้านพิษที่ก่อให้เกิดฤทธิ์ตรงกันข้ามและเรียกยากลุ่มนั้นว่า “แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ แอนตาโกนิสต์(K-Opioid receptor antagonist)” อย่างไรก็ตามการเลือกใช้ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ได้อย่างปลอดภัยนั้น จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ที่ประกอบกับการใช้ยาต้องมีระยะเวลาที่เหมาะสม เพื่อเป็นการป้องกันมิให้ผู้ป่วยเสพติดยากลุ่มนี้ตามมา

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

แคปปาโอปิออยด์รีเซพเตอร์อะโกนิสต์

ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีสรรพคุณ เช่น

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับที่อยู่ด้านนอกของเซลล์ประสาทภายใน สมอง ไขสันหลัง และ เซลล์ประสาทการรับรู้ เช่นที่ ลิ้น หู ตา ส่งผลให้เกิดสภาวะสงบประสาท/กดประสาท/กดสมอง และลดอาการเจ็บ/ปวดของร่างกายได้ตามสรรพคุณ

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มีรูปแบบเภสัชภัณฑ์ต่างๆ ดังนี้

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ด้วยยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์เป็นกลุ่มยาที่มีฤทธิ์เป็นยาเสพติด ขนาดและระยะเวลาของการใช้ยาจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

กลุ่มยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยากลุ่มแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑเสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์อย่างไร?

ควรเก็บรักษายาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ ดังนี้ เช่น

ก. การเก็บรักษาในสถานพยาบาล: ควรเก็บยากลุ่มนี้ในช่วงอุณหภูมิ 20–25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น และเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น

ข. การเก็บรักษาในที่พัก/บ้าน: เก็บยาในอุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง /แสงแดด ความร้อนและความชื้น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

แคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแคปปา-โอปิออยด์ รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Calypsol (คาลิปซอล)Gedeon Richter
Ketalar (เคตาลาร์)Pfizer
Ketamine-p (เคตามีน-พี)PP Lab3
Pangon (แพงกอน)L.B.S.
Talwin (ทาลวิน)Hospira

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Opioid_receptor [2018,Feb3]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9A-opioid_receptor [2018,Feb3]
  3. http://www.caratherapeutics.com/pipeline-technology/kappa-opioid-receptor-agonists/ [2018,Feb3]
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22504709 [2018,Feb3]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน NS2539 angelwin aa158
Frame Bottom