Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคพาร์กินสัน  สั่นทั้งตัว 

บทนำ

ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ (Catechol-O-methyl transferase (COMT) inhibitors หรือ (COMT inhibitor) เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ในร่างกายที่มีชื่อว่า แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส เอนไซม์ดังกล่าวจะทำหน้าที่ย่อยสลายหรือทำลายสารสื่อประสาทต่างๆของร่างกายอย่างเช่น โดพามีน (Dopamine) อิพิเนฟริน (Epinephrine) และนอร์อิพิเนฟริน (Norepinephrine) หากสารสื่อประสาทดังกล่าวถูกทำลายมากเกินไปจะทำให้เกิดการเสียสมดุลในการทำงานของสารสื่อประสาทเหล่านี้ และจะมีผลต่อการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย การทรงตัว การเต้นของหัวใจ การสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆของร่างกาย

ในทางคลินิกได้มีการนำเอายาในกลุ่มนี้มารักษาอาการโรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease) อาจจำแนกยาในกลุ่มซีโอเอ็มที (COMT) อินฮิบิเตอร์ดังต่อไปนี้

ก. Entacapone: เป็นยาที่ถูกใช้บ่อยในการรักษาโรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease) อาจใช้ร่วมกับยาชนิดอื่นด้วยเช่น Levodopa และ Carbidopa ที่จะส่งผลให้การทำลายสารสื่อประสาทน้อยลง และเป็นการเพิ่มสารสื่อประสาทอย่าง Levodopa ในสมองและในร่างกายมากยิ่งขึ้น รูปแบบผลิตภัณฑ์ของยา Entacapone จะเป็นยาชนิดรับประทานที่ใช้กับผู้ใหญ่ ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก ผลข้างเคียงของยานี้เท่าที่พบเห็นคือ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย ปากแห้ง ปวดหลัง เป็นต้น

ข. Tolcapone: เป็นยาที่ออกฤทธิ์บำบัดโรคพาร์กินสันอีกหนึ่งตัว ซึ่งมีกลไกยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่คอยทำลายสารสื่อประสาทของร่างกาย ยา Tolcapone จะแสดงฤทธิ์ที่สมองได้มากกว่ายา Entacapone และยา Nitecapone รูปแบบยาแผนปัจจุบันจะเป็นยาชนิดรับประทาน ตัวยาจะถูกเปลี่ยนแปลงโครงสร้างโมเลกุล (Molecule) โดยตับ แต่ภายหลังการจัดจำหน่ายพบว่ายานี้อาจก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อตับ จึงเป็นเหตุผลให้ยา Tolcapone ถูกระงับการใช้ในบางประเทศของทวีปยุโรปรวมถึงออสเตรเลียเป็นเวลายาวนานมากกว่า 10 ปี ยานี้จึงได้รับอนุญาตให้นำกลับมาใช้ใหม่ภาย ในปี ค.ศ. 2009 (พ.ศ. 2552)

ค. Nitecapone: เป็นยาที่ใช้บำบัดอาการโรคพาร์กินสัน ซึ่งมีกลไกการออกฤทธิ์คล้ายกับยา Entacapone และ Tolcapone มีเหตุผลบางประการที่ทำให้ยานี้ไม่มีการจัดจำหน่ายในท้องตลาด

สำหรับประเทศไทยเราเท่าที่พบเห็นจะมีการใช้เพียงยา Entacapone ในรูปแบบของยาเดี่ยวชนิดรับประทานขนาด 200 มิลลิกรัม/เม็ด และรูปแบบที่ผสมร่วมกับ Levodopa และ Carbidopa และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยในการใช้ยากลุ่มนี้จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่าง ไร?

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส

ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อบำบัดรักษาอาการโรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease)

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลุ่มยาซีโอเอ็มที อินฮิบิเตอร์ (COMT inhibitor) มีกลไกการออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ Catechol-O-methyl transferase (COMT) ที่คอยทำลายสารสื่อประสาทในสมองและตาเซลล์ประสาทส่วนปลายเช่น Dopamine และ Levodopa ที่ควบคุมการทรงตัวของร่างกาย ส่งผลให้สารสื่อประสาทดังกล่าวมีปริมาณมากขึ้นและเกิดสมดุลใหม่ จึงเป็นเหตุให้บำบัดอาการโรคพาร์กินสันได้ตามสรรพคุณ

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่าง ไร?

ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทานในรูปแบบยาเดี่ยว
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยา Levodopa และ Carbidopa

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

การใช้ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์กับผู้ป่วยขึ้นอยู่กับอาการ ความรุนแรงของโรค รวมถึงอายุของผู้ป่วย ขนาดรับประทานจึงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ตรงเวลา

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มซีโอเอ็มที อินฮิบิเตอร์ สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้าง เคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

  • การใช้ยา Entacapone หรือ Tolcapone ร่วมกับยา Propoxyphene อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับอาการข้างเคียงต่างๆตามมาเช่น วิงเวียน ง่วงนอน รู้สึกสับสน ขาดสมาธิ หากไม่มีความจำเป็นใดๆ ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • ห้ามใช้ยากลุ่มซีโอเอ็มที อินฮิบิเตอร์ร่วมกับยา Methylene blue ด้วยจะเป็นเหตุให้เกิดความดันโลหิตสูงหรือมีภาวะที่เรียกว่า Serotonin syndrome ติดตามมา
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานยากลุ่มซีโอเอ็มที อินฮิบิเตอร์ร่วมกับยาวิตามินรวมที่มีธาตุเหล็กเป็นองค์ประกอบด้วยจะทำให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้น้อยลง

ควรเก็บรักษาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์อย่างไร?

ควรเก็บยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

แคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาแคทิคอล-โอ-เมทิลทรานสเฟอเรส (ซีโอเอ็มที) อินฮิบิเตอร์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Comtan (คอมแทน)Novartis
Stalevo (สตาลีโว)Novartis

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/COMT_inhibitor [2016,March12]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Entacapone [2016,March12]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Tolcapone [2016,March12]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Nitecapone [2016,March12]
  5. https://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Tolcapone [2016,March12]
  6. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Comtan/?type=full#Indications [2016,March12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom