Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ความผิดปกติทางอารมณ์ 

บทนำ

ยาเอ็นอาร์ไอ (NRI: Norepinephrine reuptake inhibitor หรือย่อได้อีกอย่างว่า NERI) เป็นกลุ่มยาที่นำมารักษาอาการโรคซึมเศร้า โรคสมาธิสั้น โรควิตกกังวล โรคแพนิค (Panic disorder) โรคลมหลับหรือผู้ที่มีภาวะง่วงเกิน และใช้เป็นยาช่วยลดน้ำหนักในโรคอ้วน กลไกการทำ งานหลักๆของยากลุ่มเอ็นอาร์ไอ จะเป็นการปิดกั้นหรือยับยั้งการดูดกลับของสารสื่อประสาทประ เภท Norepinephrine และ Epinephrine ที่มีผลต่ออารมณ์ สมาธิ ความตื่นตัว หรือแม้แต่ความอยาอาหาร จากประสิทธิภาพของการรักษาที่แตกต่างกันออกไปนั้นเป็นผลจากธรรมชาติของยาแต่ละตัวของกลุ่มเอ็นอาร์ไอที่มีความแตกต่างกันออกไปตามโครงสร้างทางเคมี ซึ่งสามารถแจกแจงออกเป็นรายชื่อยาย่อยๆได้ดังนี้

  1. กลุ่มเอ็นอาร์ไอที่มีความจำเพาะ (Selective norepinephrine reuptake inhibitors) เช่น Atomoxetine, Reboxetine, Edivoxetine, Viloxazine, Maprotiline, Nisoxetine, Lorta lamine, Amedalin, Daledalin, Talopram, Talsupram, Tandamine, Esreboxetine
  2. กลุ่มเอ็นอาร์ไอที่มีผลกับตัวรับอื่นๆ (NRIs with lesser activity at other sites) เช่น Mazindol, Bupropion, Ciclazindol, Manifaxine, Radafaxine, Tapentadol, Teniloxazine

อนึ่ง มียาหลายตัวของกลุ่มเอ็นอาร์ไอที่นำมาใช้ทางคลินิก แต่ในทางกลับกัน ยังมียาบางตัวที่ไม่มีการวางจำหน่าย ทั้งนี้อาจมาจากประสิทธิภาพการรักษาเป็นสำคัญ ซึ่งรูปแบบยาแผนปัจจุบันของยากลุ่มเอ็นอาร์ไอจะถูกพัฒนาเป็นชนิดยารับประทานเป็นส่วนมาก รองลงมาคือยาฉีด การเลือกใช้ยาตัวใดขึ้นกับความจำเพาะเจาะจงต่ออาการโรค มีเพียงแพทย์เท่านั้นจะเป็นผู้สั่งจ่ายยาได้เหมาะสมและปลอดภัย

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เอ็นอาร์ไอ

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีสรรพคุณดังนี้

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่มเอ็นอาร์ไอคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์กับตัวขนส่ง (Transporter) ของสารสื่อประสาท ทำให้ปริมาณของสารสื่อประสาท 2 ตัวคือ Norepinephrine และ Epinephrine ที่บริเวณรอบๆเซลล์ประสาทมีความเข้มข้นสูงขึ้นและเกิดสมดุลใหม่ของสารเคมีต่างๆตาม มาจนเป็นเหตุให้เกิดฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ขนาดการรับประทานยา/ขนาดการใช้ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอจะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ ด้วยมีความแตกต่างของปัจจัยต่างๆเช่น ชนิดของโรค อาการของผู้ป่วย อายุ โรคประจำตัว การตอบสนองต่อการรักษา และสภาพร่างกายของผู้ป่วยในขณะนั้น

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาเอ็นอาร์ไอ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเอ็นอาร์ไอสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น พบอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปากแห้ง เบื่ออาหาร นอนไม่หลับ อ่อนแรง ปวดศีรษะ ไอ ท้องผูก วิงเวียนสมรรถภาพทางเพศถดถอย ปวดท้อง หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ ความดันโลหิตสูงหรือต่ำก็ได้ เส้นเลือดขยายตัว ฝันร้าย อาเจียน ร้อนวูบวาบ ความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน ปัสสาวะขัด ประจำเดือนผิดปกติ น้ำหนักตัวลด มีอาการซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน รูม่านตาขยาย เกิดต้อหิน บางคนอาจเกิดความคิดอยากฆ่าตัวตาย ประสาทหลอน ก้าวร้าวขึ้น หนาวสั่น ปลายมือ-เท้าเย็น ชัก กระวนกระวาย/กระสับกระส่าย ปวดหัวไมเกรน ขาบวม ชีพจรเต้นผิดปกติ มีผื่นคัน และยังอาจเกิดภาวะแพ้ยา และเมื่อตรวจเลือดอาจพบมีภาวะเกลือโซเดียมในเลือดต่ำ และมีการทำงานของตับผิดปกติ

มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มเอ็นอาร์ไออย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มเอ็นอาร์ไอด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษายากลุ่มเอ็นอาร์ไออย่างไร?

ควรเก็บยาเอ็นอาร์ไอภายใต้อุณหภูมิที่เย็น แต่ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ยากลุ่มเอ็นอาร์ไอมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเอ็นอาร์ไอที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Edronax (อีโดรแนก) Pfizer
Quomem (คูโอเมม) GlaxoSmithKline
Wellbutrin XL (เวลบูทริน เอ็กซ์แอล) GlaxoSmithKline
ATTENTROL (แอทเทนทรอล) Sun
ATTERA (แอทเทอรา) Mesmer
AXEPTA (เอ็กเซฟตา) Intas
Strattera (สแตรทเทรา) Eli Lilly

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Norepinephrine_reuptake_inhibitor [2015,April11]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Monoamine_reuptake_inhibitor [2015,April11]
3 http://www.drugs.com/drug-interactions/acetaminophen-caffeine-phenylpropanolamine-salicylamide-with-mazindol-31-0-1530-0.html [2015,April11]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/atomoxetine-index.html?filter=3&generic_only= [2015,April11]
5 http://www.drugs.com/drug-interactions/bupropion-with-prednicot-440-0-1936-3684.html [2015,April11]
7 http://www.drugs.com/drug-interactions/maprotiline-index.html?filter=3&generic_only= [2015,April11]
8 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Edronax/ [2015,April11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom