Frame Top

เอ็กซเรย์เต้านมฟรี ผู้มีปัจจัยเสี่ยงมะเร็งเต้านม (ตอนที่ 2)

โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
17 พฤษภาคม 2012

อาการพบเป็นก้อนเนื้อที่เต้านมนี้ ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งเต้านมทั้งหมด น้อยกว่าร้อยละ 20 ของก้อนเนื้อที่เต้านมเป็นเนื้อร้าย ส่วนที่เหลือมักเป็นอาการของเต้านมที่ผิดปกติ เช่น เต้านมอักเสบ (Mastitis) และการมีเนื้องอกปกติที่เต้านม (Fibroadenoma) อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยและแพทย์ควรตระหนักถึงอาการเหล่านั้น เพราะมะเร็งเต้านมมีโอกาสเป็นได้ในทุกวัย

ปัจจัยเสี่ยงเบื้องต้นของมะเร็งเต้านมก็คือ เพศหญิง อายุ การไม่ได้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ระดับฮอร์โมนที่สูง เชื้อชาติ ฐานะทางเศรษฐกิจ และการขาดธาตุอาหารไอโอดีน นอกจากนี้ การสูบบุหรี่อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งเต้านม ยิ่งสูบมากหรือสูบตั้งแต่อายุยังน้อย ความเสี่ยงยิ่งเพิ่มขึ้น

บทวิจัยเมื่อเร็วๆ นี้ได้ระบุว่า ปัจจัยด้านอาหารและพฤติกรรมอื่น อาจมีผลต่อการเป็นมะเร็งเต้านม อาทิ อาหารที่มีไขมันสูง การดื่มแอลกอฮอล์ โรคอ้วน (Obesity) และปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมด้านอื่นๆ ที่กระทบด้วย เช่น การสูบบุหรี่ การฉายรังสี การได้รับสารบางชนิดที่มีผลต่อการทำงานของฮอร์โมน (Endocrine disruptors) และการทำงานเป็นกะ (Shiftwork) แม้ว่ารังสีจากการเอ็กซเรย์เต้านม (Mammogram) จะอยู่ในระดับต่ำก็ตาม แต่การสะสมของรังสีอาจเป็นต้นเหตุของมะเร็งได้

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยความเสี่ยงด้านประชากรศาสตร์และด้านประวัติการรักษา ซึ่งรวมถึงกรณีผู้หญิงที่มีประวัติเป็นมะเร็งเต้านมข้างหนึ่งจะมีปัจจัยความเสี่ยงเพิ่มในการเป็นมะเร็งเต้านมอีกข้างหนึ่ง เรียกว่า Second breast cancer (การเป็นมะเร็งเต้านมครั้งที่ 2) และกรณีผู้หญิงที่มีประวัติครอบครัวว่ามารดา พี่น้อง และลูกสาว เป็นมะเร็งเต้านม

ปัจจัยความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากพบว่าญาติใกล้ชิด 2 คนเป็นมะเร็งเต้านม หรือ มะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer) ความเสี่ยงจะเพิ่มสูงขึ้นอีก หากเขาเหล่านั้นเป็นมะเร็งเต้านมก่อนอายุ 40 ปี นอกจากนี้ยังมีบทวิจัยของออสเตรเลียที่ระบุว่าการมีญาติเป็นมะเร็งเต้านม (ไม่ว่าทางฝ่ายมารดาหรือบิดา) อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งเต้านม และมะเร็งในรูปแบบอื่นรวมถึงมะเร็งสมองและมะเร็งปอด

แม้ว่า การตรวจคัดกรอง (Screen) โรคจะเป็นประโยชน์ในการบ่งบอกถึงความเป็นไปได้ของโรคมะเร็ง แต่ก็ต้องมีการใช้วิธีการทดสอบอื่นเพื่อให้แน่ใจว่าก้อนเนื้อที่เห็นนั้นเป็นเนื้อร้าย หรือเป็นถุงน้ำธรรมดา (Simple cyst) นอกเหนือจากการเอ็กซเรย์เต้านม บ่อยครั้งจะใช้การตรวจโดยอัลตราซาวน์ (Ultrasound) หรือ เอ็มอาร์ไอ (MRI = Magnetic resonance imaging) เพื่อการวิเคราะห์โรคและหาวิธีการรักษาที่ดีที่สุด

หากการตรวจด้วยเครื่องมือดังกล่าว ไม่สามารถบอกได้ชัดว่าก้อนนั้นเป็นมะเร็งหรือไม่ ก็อาจมีการทดสอบด้วยวิธีการใช้เข็มดูดเอาเซลล์ออกไปตรวจ (Fine needle aspiration and cytology - FNAC) หรือการตัดชิ้นเนื้อส่วนสำคัญออก (Core biopsy) หรือการตัดชิ้นเนื้อออกทั้งก้อน (Excisional biopsy) หรือการตัดชิ้นเนื้อด้วยวิธีสูญญากาศ (Vacuum-assisted breast biopsy – VAB)

การแบ่งระยะของมะเร็งเต้านมตาม TNM system (= Tumor/Nodes/Metastases) แบ่งตามขนาดของเนื้องอก การลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลือง หรือการลุกลามไปยังส่วนอื่นของร่างกาย มะเร็งระยะ T1 ถึง T3 เป็นมะเร็งที่ยังลุกลามอยู่ในเต้านมหรือต่อมน้ำเหลือง ในขณะที่มะเร็งระยะ T4 เป็นมะเร็งที่ได้แพร่กระจายออกไปยังส่วนอื่นแล้ว

เซลล์มะเร็งเต้านมมีตัวรับ (Receptor) ทางเคมีที่สัมพันธ์กับฮอร์โมนอยู่หลายตัว ที่สำคัญๆ ได้แก่ ตัวรับฮอร์โมนเอสโตรเจน (ER = Estrogen receptor) ตัวรับฮอร์โมนโพรเจสเทอโรน (PR = Progesterone receptor) และตัวทดสอบโปรตีนตัวหนึ่งซึ่งมีหน้าที่สนับสนุนการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งที่เรียกว่า HER2 (= Human epidermal growth factor receptor 2) ตัวรับเหล่านี้ช่วยในการวิเคราะห์หาวิธีการรักษาได้

แหล่งข้อมูล:

  1. Breast cancer. http://en.wikipedia.org/wiki/Breast_cancer [2012, May 16].
Blog

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom