Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไต  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ยาขับปัสสาวะ 

บทนำ

ยาเมโทลาโซน (Metolazone) เป็นยาขับปัสสาวะที่มีฤทธิ์คล้ายยาไทอะไซด์ (Thiazide) ทางคลินิกได้ใช้ยาเมโทลาโซนมาบำบัดรักษาภาวะ/โรคความดันโลหิตสูง ภาวะหัวใจล้มเหลว รวมถึง อาการบวมน้ำของร่างกาย ยานี้จะออกฤทธิ์ที่ไต โดยยับยั้งการดูด น้ำ และเกลือโซเดียม(Sodium) จากไต กลับเข้าสู่กระแสเลือด

ยาเมโทลาโซนมีรูปแบบเภสัชภัณฑ์เป็นยาชนิดรับประทาน โดยตัวยาสามารถถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดได้ประมาณ 65% หลังการรับประทานประมาณ 60 นาที ยานี้ก็จะเริ่มออกฤทธิ์ ยานี้จะถูกไตกำจัดออกไปกับปัสสาวะโดยใช้เวลาประมาณ 14 ชั่วโมงเป็นอย่างต่ำ

โดยทั่วไป แพทย์มักจะให้ผู้ป่วยรับประทานยาเมโทลาโซนวันละ1ครั้ง หลังอาหารเช้า ก็เพียงพอต่อการรักษาอาการโรคแล้ว ยาเมโทลาโซนอาจถูกใช้เป็นยาเดี่ยว หรือจะใช้ร่วมกับยารักษาโรคหัวใจ หรือโรคความดันโลหิตสูงก็ได้ แต่จะต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น เพื่อความปลอดภัยในการใช้ยาเมโทลาโซนห้ามมิให้ผู้ป่วยใช้ยาอื่นใดร่วมในการรักษาโรคโดยไม่ได้ขอคำปรึกษาจากแพทย์ ผู้ป่วยต้องแจ้งให้ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร ทราบทุกครั้งที่เข้ารับการรักษาว่าตนเองมีโรคประจำตัวอะไรบ้าง เพราะโรคต่างๆเหล่านั้นอาจเกิดผลกระทบเมื่อมีการใช้ยาเมโทลาโซนโดยเฉพาะ โรคลูปัส(Lupus) โรคไต โรคตับ โรคเกาต์ และอาจมีภาวะเกลือโซเดียมในเลือดต่ำ และ/หรือมีเกลือโพแทสเซียมในเลือดต่ำ รวมถึงการอยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรือกำลังเลี้ยงบุตรด้วยน้ำนมของตนเองที่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงจากยาที่รุนแรง นอกจากนั้น การใช้ยาชนิดอื่นใดอยู่ก่อนเป็นสิ่งที่ต้องพึงระวัง และผู้ป่วยต้องเข้าใจว่า ยาต่างๆที่ใช้อยู่นั้น อาจทำให้เกิดผลกระทบ/ผลข้างเคียงกับร่างกายเพิ่มสูงขึ้น เมื่อใช้ร่วมกับยาเมโทลาโซน เช่น ยากลุ่มNSAIDs สามารถทำให้ประสิทธิภาพของยาเมโทลาโซนลดลงได้ หรือยากลุ่ม ACE inhibitors ยาขับปัสสาวะ อย่างเช่น Furosemide ก็อาจสร้างความเสียหายให้กับไตของผู้ป่วยได้มากขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับยาเมโทลาโซน

นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังต้องใช้ยาเมโทลาโซน ตรงตามคำสั่งแพทย์ การลืมรับประทานยานี้ สามารถทำให้อาการโรคกลับมากำเริบ เช่น เกิดความดันโลหิตสูงหรืออาการบวมน้ำของร่างกายไม่ดีขึ้น ดังนั้นเป็นหน้าที่ที่ผู้ป่วยต้องรับประทานยาตรงขนาดและเวลาในแต่ละวันตามแพทย์สั่ง

ในบางครั้งยาเมโทลาโซน ก็อาจก่อให้เกิดอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ต่างๆได้เช่นเดียวกับยาอื่นๆ เช่น วิงเวียนศีรษะ ทำให้ผิวหนังไวต่อแสงแดดง่ายหรือมีอาการ ท้องผูกหรือท้องเสีย กรณีมีอาการข้างเคียงที่เป็นอุปสรรคต่อการดำรงชีวิตประจำวัน เช่น เกิดผื่นคันตามร่างกาย หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก แน่นหน้าอก/ เจ็บหน้าอก ให้สันนิษฐานว่า อาจเกิดอาการแพ้ยานี้ ผู้ป่วยควรต้องรีบมาพบแพทย์ทันที/ฉุกเฉิน

สำหรับผู้ที่เผลอรับประทานยาเมโทลาโซนเกินขนาด สามารถสังเกตได้จากอาการ วิงเวียน ง่วงนอน ปากแห้ง ปัสสาวะมาก และตามมาด้วยอาการปัสสาวะน้อยลง อาจพบเห็นอาการเป็นลมร่วมกับเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หากพบอาการดังกล่าว ควรรีบนำตัวผู้ป่วยมาโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

ประเทศไทย อาจยังไม่พบเห็นการใช้ยาเมโทลาโซน แต่ในต่างประเทศเมโทลาโซนถูกจัดจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า Zytanix , Zaroxdyn และ Mykrox

เมโทลาโซนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

เมโทลาโซน

ยาเมโทลาโซนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

อนึ่ง ยาเมโทลาโซน ถูกออกแบบมาใช้รักษาอาการป่วยของผู้ใหญ่เท่านั้นและยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยของการใช้ยานี้ในผู้ป่วยเด็ก

เมโทลาโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเมโทลาโซนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ที่ไต โดยส่งผลยับยั้งการดูดกลับของเกลือโซเดียม มีผลให้เกลือโซเดียมถูกขับออกจากร่างกาย และเป็นเหตุให้เกิดการเหนี่ยวนำให้ขับออกน้ำตามมาด้วย จากกลไกเหล่านี้ จึงส่งผลลดความดันโลหิต และทำให้อาการบวมน้ำของร่างกายทุเลาลง

เมโทลาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเมโทลาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

เมโทลาโซนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาเมโทลาโซนมีขนาดรับประทาน เช่น

ก. สำหรับรักษาภาวะ/โรคความดันโลหิตสูง:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาเริ่มต้นที่ 1.25 มิลลิกรัม/วัน หลังจากนั้นอีก 3–4 สัปดาห์ แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเป็น 2.5–5 มิลลิกรัม โดยอาจใช้เป็นยาเดี่ยว หรือ อาจใช้ ร่วมกับยารักษาความดันโลหิตสูงชนิดอื่น ทั้งนี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

ข. สำหรับบำบัดอาการบวมน้ำของร่างกาย:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาขนาด 5–10 มิลลิกรัม/วัน หากจำเป็น แพทย์อาจปรับเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 20 มิลลิกรัม/วัน ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 80 มิลลิกรัม/วัน

อนึ่ง:

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาเมโทลาโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

กรณีลืมรับประทานยาเมโทลาโซน สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาในขนาดปกติ

การหยุดรับประทานยาเมโทลาโซนทันที อาจทำให้อาการผู้ป่วยกำเริบขึ้นได้เช่น ความดันโลหิตสูง

เมโทลาโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเมโทลาโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้เมโทลาโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเมโทลาโซน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมเมโทลาโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

เมโทลาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเมโทลาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาเมโทลาโซนอย่างไร?

ควรเก็บยาเมโทลาโซนภายใต้อุณหภูมิ 20-25 องศาเซลเซียส(Celsius) หรือเก็บยาตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์

เมโทลาโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเมโทลาโซน มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Mykrox (ไมคร็อก)Celltech
Zytanix (ไซทานิก) Zydus Cadila Healthcare Ltd
Zaroxolyn (ซาร็อกโซลิน)UCB Pharma, Inc.

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ เช่น Diurem, Lazon, Mela, Memtoz, Metadur, Metolaz, Metoral, Metoz, Zytanix

บรรณานุกรม

  1. https://www.drugs.com/cdi/metolazone.html[2017,March18]
  2. http://www.mims.com/thailand/drug/info/metolazone/?type=brief&mtype=generic[2017,March18]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Metolazone[2017,March18]
  4. https://www.drugs.com/drug-interactions/metolazone-index.html?filter=3&generic_only=[2017,March18]
  5. https://www.drugbank.ca/drugs/DB00524[2017,March18]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom