Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ร่างกายอักเสบโดยไม่ติดเชื้อ 

บทนำ

ยาเมทิลเพรดนิโซโลน (Methylprednisolone) เป็นฮอร์โมนกลูโคคอร์ติคอยด์ (Glucocorticoid) ชนิดสังเคราะห์ หรือจะกล่าวว่าเป็นยาในกลุ่มยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ก็ได้ ทางคลินิกนำไปใช้เป็นยาต้านการอักเสบ โดยจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของร่างกายรวมไปถึงเข้าควบคุมระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย กลุ่มอาการโรคที่อยู่ในขอบข่ายที่สามารถรักษาด้วยยาเมทิลเพรดนิโซโลนเช่น ข้ออักเสบ หลอดลมอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งมักใช้ยานี้ในระยะสั้นๆ และมีบางกลุ่มอาการโรคที่ต้องใช้ยานี้เป็นเวลานานๆเช่น โรคออโตอิมมูน (Autoimmune disease) โรคเอสแอลอี (SLE: Systemic lupus erythematosus) และโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (Multiple sclerosis) นอกจากนี้ยังมีการใช้ยาในเชิงป้องกันมิให้ร่างกายของมารดาปฏิเสธตัวอ่อนในครรภ์ รวม ถึงการใช้ยานี้ในภาวะหัวใจหยุดเต้นอีกด้วย

อย่างไรก็ตามการใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนเป็นเวลานานๆสามารถก่อให้เกิดผลเสีย (ผลข้างเคียง) ตามมาได้เช่น น้ำตาลในเลือดสูง หัวใจขาดเลือด เกิดภาวะร่างกายติดเชื้อง่าย หน้าบวม น้ำ หนักเพิ่ม ความดันโลหิตสูง เกิดอาการคั่งของน้ำและเกลือโซเดียมในร่างกายจนเป็นเหตุให้เกิดอา การบวม เป็นต้น

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ของยาเมทิลเพรดนิโซโลนมีหลายรูปแบบเช่น ยาฉีด ยารับประทาน ยาเหน็บทางทวารหนัก และยาใช้เฉพาะที่

ธรรมชาติของยานี้เมื่อเข้าสู่ร่างกาย ตัวยาจะเข้ารวมกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 78% อวัยวะตับและไตจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของตัวยาเมทิลเพรดนิโซโลนอย่างต่อเนื่อง และต้องใช้เวลาประมาณ 18 - 36 ชั่วโมงเพื่อกำจัดปริมาณยา 50% ออกจากเนื้อเยื่อของร่างกายโดยผ่านทิ้งไปกับทางเดินปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยมีวัตถุ ประสงค์เพื่อใช้กับผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ และผู้ที่ป่วยด้วยภาวะกรวยไตอักเสบ

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนจัดอยู่ในหมวดยาควบคุมพิเศษ บางสูตรตำรับขึ้นทะเบียนเป็นยาอันตราย การใช้ยานี้กับผู้ป่วยจะต้องมีใบสั่งจากแพทย์เท่านั้น

เมทิลเพรดนิโซโลนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เมทิลเพรดนิโซโลน

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนมีสรรพคุณดังนี้เช่น

เมทิลเพรดนิโซโลนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนลดภาวะอักเสบของร่างกาย โดยมีกลไกชะลอการชุมนุมของเม็ดเลือดขาว (กลไกของร่างกายเมื่อเกิดการอักเสบ) ในบริเวณอวัยวะที่มีการอักเสบ รวมถึงเพิ่มการดูดซึมกลับของสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบของร่างกาย จากกลไกเหล่านี้ทำให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

เมทิลเพรดนิโซโลนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 4 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีดชนิดผง (ใช้ละลายในสารละลายก่อนใช้ยา) ขนาด 40, 125, 500, 1000 และ 2000 มิลลิกรัม/ขวด
  • โลชั่นทารักษาสิวที่ผสมร่วมกับยาอื่น

เมทิลเพรดนิโซโลนมีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนมีขนาดการใช้ยาตามอาการของโรค ซึ่งจะอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา ในที่นี้ขอยกตัวอย่างขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 2 - 60 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทาน 1 - 4 ครั้ง/วัน โดยแพทย์จะค่อยๆปรับลดขนาดการใช้ยาให้ได้ต่ำสุดเพื่อลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงจากยา แต่ยังคงให้ได้ประสิทธิภาพการรักษาสูงที่สุด
  • เด็ก: รับประทาน 0.5 - 1.7 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานทุกๆ 6 - 12 ชั่วโมง/วัน

*อนึ่ง: ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหาร

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาเมทิลเพรดนิโซโลน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเมทิลเพรดนิโซโลนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

เมทิลเพรดนิโซโลนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการบวมน้ำ ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ เกิดสิว กล้ามเนื้ออ่อนแรง ผิวบาง กระดูกพรุนและกระดูกหักง่าย เกิดต้อกระจกและ/หรือต้อหิน เกิดการติดเชื้อต่อร่างกายได้ง่าย ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดอาการแพ้ยานี้

สำหรับผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดจะพบเห็นอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ เกิดการตีบของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณหัวใจ (เจ็บหน้าอกมาก) และอาการเหล่านี้สามารถจะเกิดขึ้นได้เมื่อให้ยาทางหลอดเลือดอย่างรวดเร็วจนเกินไป

มีข้อควรระวังการใช้เมทิลเพรดนิโซโลนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการยาใช้เมทิลเพรดนิโซโลนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเมทิลเพรดนิโซโลนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เมทิลเพรดนิโซโลนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยา Bupropion อาจเป็นเหตุให้เกิดอาการชักในผู้ป่วยได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุ ผู้ป่วยที่ติดสุรา หรือผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว การจะใช้ยาทั้งคู่กับผู้ป่วยต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น
  • ห้ามใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษ (Smallpox vaccine) ด้วยอาจก่อความเสี่ยงของการติดเชื้อโรคนี้ของผู้ป่วยจากวัคซีน อีกทั้งสามารถเพิ่มหรือลดการตอบสนองของร่างกายต่อการกระตุ้นด้วยวัคซีน
  • การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยาต้านเชื้อแบคทีเรีย/ยาปฏิชีวนะบางตัว เช่น Ciprofloxacin, Norfloxacin สามารถทำให้เกิดอาการเส้นเอ็นอักเสบและปริแตกได้ มักพบในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป หรือในผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะเช่น เปลี่ยนไต หัวใจ ปอด ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาทั้ง 2 กลุ่มร่วมกัน
  • การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยา Thalidomide (ยารักษามะเร็งบางชนิด) อาจก่อให้เกิดอันตรายด้วยเกิดการแข็งตัวของเลือดได้ง่าย ซึ่งขึ้นกับอายุของผู้ป่วย ผู้ที่มีประวัติสูบบุหรี่จัด ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง และผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันคอเลสเตอรอลในเลือดสูง ซึ่งหากต้องใช้ยาร่วมกัน แพทย์มักจะให้ยาละลายลิ่มเลือด/ยาสลายลิ่มเลือดร่วมด้วย หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษาเมทิลเพรดนิโซโลนอย่างไร?

ควรเก็บยาเมทิลเพรดนิโซโลนภายใต้อุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น สำหรับยาครีม ยาขี้ผึ้ง ควรเก็บภายในอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส

อนึ่ง ควรเก็บยานี้ทุกรูปแบบในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

เมทิลเพรดนิโซโลนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเมทิลเพรดนิโซโลนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Depo-Medrol (ดีโป-เมดรอล) Pfizer
Neo-Medrol Acne Lotion (นีโอ-เมดรอล แอคเน โลชั่น) Pfizer
Solu-Medrol (โซลู-เมดรอล) Pfizer
Somidex (โซมิเด็กซ์) Gentle Pharm/TTN

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Methylprednisolone [2015,April25]
2 http://www.drugs.com/methylprednisolone.html [2015,April25]
3 http://www.mims.com/USA/drug/info/methylprednisolone/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,April25]
4 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/136#item-8793 [2015,April25]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=methylprednisolone [2015,April25]
6 http://www.drugs.com/drug-interactions/methylprednisolone-index.html?filter=3&generic_only= [2015,April25]
7 http://www.webmd.com/drugs/2/drug-11321/medrol-pak-oral/details#images [2015,April25]
8 http://www.empr.com/medrol-dosepak/drug/1090/ [2015,April25]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul santirat_ Kachen
Frame Bottom