Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ยากดสมอง 

บทนำ

ยา/สารเมทอกเซตามีน(Methoxetamine เขียนย่อว่า MXE) เป็นอนุพันธ์หนึ่งของยาKetamine ทางคลินิกใช้เป็นยาสลบช่วยสงบประสาท โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ในลักษณะที่เรียกว่า เอนเอ็มดีเอ รีเซพเตอร์ แอนตาโกนิสต์(NMDA receptor antagonist หรือ The N-methyl-D-aspartate receptor antagonist) ยาชนิดนี้ได้ถูกลักลอบใช้เป็นยากระตุ้นความบันเทิง(Recreational drug) และใช้เป็นยาหลอนประสาท แบบไซเคเดลิก(Psychedelic drug) โดยผู้เสพจะสูญเสียความรู้สึกความเป็นตัวเอง มีฤทธิ์คลายอารมณ์ซึมเศร้า กระตุ้นให้มีความรู้สึกเคลิบเคลิ้ม อย่างไรก็ตามผู้ที่เสพยานี้ อาจมีอาการ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย และหัวใจเต้นเร็ว ร่วมด้วยเช่นกัน

ยาเมทอกเซตามีนเป็นยาที่มีฤทธิ์ทำให้สลบ ส่งผลกระทบต่อระบบประสาท และการทำงานของหัวใจ ประกอบกับการใช้ยานี้ต้องเป็นไปด้วยความระมัดระวัง การศึกษาความเป็นพิษที่เกิดต่อมนุษย์ยังต้องอาศัยสถิติทางคลินิกและใช้เวลาอีกยาวนานจึงจะได้ข้อสรุปที่ชัดเจน แต่ขณะเดียวกันมีรายงานว่า ผู้ที่ลักลอบเสพยาเมทอกเซตามีนเกินขนาด เสียชีวิตด้วยภาวะ สมองขาดออกซิเจนด้วยมีปริมาณเลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ เกิดอาการหัวใจขาดเลือดและหลอดเลือดแดงใหญ่ที่ไปเลี้ยงไตตีบตัน ผู้ที่เสพยาจะมีอาการทุกข์ทรมานก่อน ที่จะเสียชีวิต

เพื่อเป็นการป้องกันการลักลอบใช้ยาเมทอกเซตามีนอย่างผิดวัตถุประสงค์ตลอดจนกระทั่งปิดเส้นทางการผลิตและจัดจำหน่าย องค์การอนามัยโลกจึงประกาศ ระงับการใช้ยาเมทอกเซตามีนในหัตถการทางคลินิก ส่งผลให้หลายประเทศทั่วโลก ประกาศให้ยานี้เป็นยาผิดกฎหมายหรือเป็นยาเสพติดให้โทษ ผู้ใดทำการผลิตหรือจัดจำหน่ายจะต้องได้รับโทษสถานหนัก

สรรพคุณของเมทอกเซตามีนมีอะไรบ้าง?

เมทอกเซตามีน

วัตถุประสงค์เริ่มแรกของการสังเคราะห์ยา/สารเมทอกเซตามีนเพื่อใช้เป็นยาสลบสำหรับทำหัตถการผ่าตัด ยาชนิดนี้มีการออกฤทธิ์คล้ายกับยา Ketamine แต่ด้วยคุณสมบัติที่ทำให้เกิดอารมณ์เคลิบเคลิ้มและหลอนประสาท จึงมีบุคคลบางกลุ่มนำยาชนิดนี้มาใช้ อย่างผิดวัตถุประสงค์ทางคลินิก เช่น ใช้เป็น ยากระตุ้นความบันเทิง ยาหลอนประสาท ส่งผลให้มีการเสพยาอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับมีข้อมูลเสียชีวิตกับบุคคลที่เสพยานี้ หลายประเทศจึงประกาศให้ยาเมทอกเซตามีนเข้าข่ายยาเสพติดหรือเป็นยาผิดกฎหมาย และไม่มีการใช้ทางคลินิกอีกต่อไป

กลไกการออกฤทธิ์ของเมทอกเซตามีนเป็นอย่างไร?

ยา/สารเมทอกเซตามีน มีกลไกการออกฤทธิ์ในสมองบริเวณตัวรับ(Receptor) ชื่อ NMDA receptor โดยตัวยาจะยับยั้งการทำงานของสารสื่อประสาทชนิด Glutamate ทำให้เกิดการระงับความรู้สึกเจ็บปวด นอกจากนี้ ยาเมทอกเซตามีนยังออกฤทธิ์ยับยั้งการดูดคืนกลับของสารสื่อประสาทประเภทเซโรโทนิน/Serotonin (Serotonin reuptake inhibitor) ทำให้ปริมาณเซโรโทนินในสมองเพิ่มมากขึ้นจนส่งผลให้ลดอาการซึมเศร้า อาการวิตกกังวล การใช้อย่างถูกต้องตามหลักการแพทย์แผนปัจจุบันเท่านั้น จึงจะส่งผลดีและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ที่ได้รับยาชนิดนี้มากที่สุด

รูปแบบการจัดจำหน่ายของเมทอกเซตามีนมีอะไรบ้าง?

รูปแบบการจัดจำหน่ายของยาเมทอกเซตามีน เช่น

  • ยาฉีดที่ถูกออกแบบมาเพื่อใช้ในห้องผ่าตัด แต่ถูกระงับการผลิตเพื่อตัดเส้นทาง การนำมาใช้แบบผิดวัตถุประสงค์
  • ยาผงที่เป็นการลักลอบผลิตเพื่อใช้เสพในลักษณะของยาเสพติด

ผลข้างเคียงหรืออาการพิษของเมทอกเซตามีนมีอะไรบ้าง?

ยาเมทอกเซตามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)หรือพิษต่อการทำงานในระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

ชื่อเรียกของเมทอกเซตามีนที่มีการลักลอบจำหน่ายมีอะไรบ้าง?

การจำหน่ายยา/สารเมทอกเซตามีนในตลาดมืด ได้ใช้ชื่อการค้าเป็นจำนวนมาก อาจใช้เรียกเป็นชื่อที่มีความหมายหรือใช้อักษรย่อต่างๆดังต่อไปนี้ เช่น Hypnotic, Jipper, Kmax, Kwasqik, Legal, Ketamine, Lotus, MA, Magic, MEX, Mexxy, Minx, M-ket, MXE, Panoramix, Roflcoptr, Special K, Special M, X Ultraviolet และ Zeolite

บรรณานุกรม

  1. http://www.who.int/medicines/areas/quality_safety/4_22_review.pdf [2018,March3]
  2. https://drugabuse.com/library/effects-methoxetamine/ [2018,March3]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Methoxetamine [2018,March3]
  4. http://www.who.int/medicines/access/controlled-substances/5.9_Methoxetamine_CRev.pdf [2018,March3]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom