Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

อาการแพ้ต่างๆ 

บทนำ

ยาเพรดนิโซน (Prednisone) เป็นยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ชนิดสังเคราะห์ มีฤทธิ์กดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย และทำให้การอักเสบของร่างกายตามอวัยวะต่างๆทุเลาลง ทางคลินิกได้นำไปใช้รักษาได้หลายอาการโรคเช่น รักษาอาการโรคหืด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง อาการโรคข้อรูมาตอยด์ อาการแพ้สิ่งต่างๆของร่างกาย ลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง Crohn’s disease ภาวะแคลเซียมในกระแสเลือดเพิ่มสูงอันเนื่องจากโรคมะเร็ง ต่อมไทรอยด์อักเสบ กล่องเสียงอักเสบ ลมพิษ เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ โรคลูปัส (Lupus) โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง และป้องกันการปฏิเสธอวัยวะที่ได้รับการปลูกถ่าย บางกรณียังมีการนำไปใช้รักษาอาการปวดหัวไมเกรน แผลร้อนในระยะรุนแรง ใช้ต่อต้านพวกเนื้องอก และอื่นๆ

การใช้ยานี้ระยะสั้นอาจทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงคล้ายกับการได้รับยากลุ่มกลูโคคอร์ติคอยด์ทั่วไปเช่น มีภาวะน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้น มีอารมณ์เหวี่ยง/อารมณ์แปรปรวน น้ำหนักเพิ่ม หน้าบวม ซึมเศร้า เป็นต้น

การใช้ยาเพรดนิโซนมากกว่า 7 วันขึ้นไปจะเริ่มก่อให้เกิดภาวะกดการทำงานของต่อมไร้ท่อของร่างกาย ทำให้ร่างกายผลิตฮอร์โมนคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ตามธรรมชาติได้น้อยลง และต้องการยา (ติดยา) เพรดนิโซนแทน การหยุดใช้ยานี้ต้องกระทำแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยแพทย์จะเป็นผู้ปรับลดขนาดการใช้กับผู้ป่วยเพื่อให้ส่งผลเสียต่อผู้ป่วยน้อยที่สุด

รูปแบบยานี้ที่เป็นยาแผนปัจจุบันที่พบเห็นการใช้บ่อยตาสถานพยาบาลจะเป็นยาชนิดรับประทาน ซึ่งปกติการดูดซึมยาของร่างกายจากระบบทางเดินอาหารทำได้ประมาณ 70% และเมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือด ตับจะเปลี่ยนโครงสร้างของยาเพรดนิโซนไปเป็นเพรดนิโซโลน (Prednisolone) ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

ยาเพรดนิโซนเป็นยาที่รักษาได้หลายอาการโรค มีขนาดรับประทานรวมถึงระยะเวลาของการใช้แตกต่างกันออกไป การเลือกใช้ยานี้ได้อย่างปลอดภัยจึงต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

เพรดนิโซนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เพรดนิโซน

ยาเพรดนิโซนมีสรรพคุณดังนี้เช่น

เพรดนิโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเพรดนิโซนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์กดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกายพร้อมกับต้านการอักเสบของอวัยวะต่างๆ จากกลไกดังกล่าวทำให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

เพรดนิโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเพรดนิโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 1, 2.5, 5, 10, 20 และ 50 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 1 และ 5 มิลลิกรัม/ มิลลิลิตร

เพรดนิโซนมีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ขนาดรับประทานทั้งในเด็กและในผู้ใหญ่ของยาเพรดนิโซนเริ่มต้นอยู่ในช่วง 5 - 60 มิลลิกรัม/วัน ทั้งนี้ขึ้นกับชนิดของโรคและความรุนแรง อายุของผู้ป่วย โรคประจำตัวของผู้ป่วย ซึ่งแพทย์จะคอยปรับขนาดรับประทานที่เหมาะสมให้ผู้ป่วย กรณีใช้ยาเป็นเวลานานแล้วอาการโรคดีขึ้น แพทย์จะปรับขนาดรับประทานลดลงมาเป็นลำดับ และผู้ป่วยไม่ควรหยุดการใช้ยาทันทีด้วยตนเองเพราะจะเกิดอาการถอนยาติดตามมา

*อนึ่ง:

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาเพรดนิโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเพรดนิโซนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

เพรดนิโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเพรดนิโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น เกิดภาวะคั่งของน้ำและเกลือโซเดียมในร่างกาย ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว เกิดความดันโลหิตสูง กล้ามเนื้ออ่อนแรง มวลของกล้ามเนื้อลดลง/กล้ามเนื้อลีบ กระดูกพรุน เส้นเอ็นปริแตก กระดูกหักง่าย เกิดแผลในกระเพาะอาหารและอาจมีเลือดออกร่วมด้วย ตับอ่อนอักเสบ หากมีบาด แผลจะหายช้ากว่าปกติ ทำให้ผิวบาง หน้าบวม เหงื่อออกมาก อาจกระตุ้นให้เกิดอาการชัก วิงเวียน ปวดศีรษะ ประจำเดือนผิดปกติ (ในสตรีวัยมีประจำเดือน) กดการเจริญเติบโตในผู้ป่วยเด็ก มีน้ำตาลในเลือดสูงจนอาจต้องรับประทานยาลดน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวาน สามารถกระตุ้นให้เป็นต้อกระจกหรือต้อหิน มีลมพิษเกิดขึ้นตาผิวหนัง และอาจเกิดภาวะแพ้ยาขึ้นได้

มีข้อควรระวังการใช้เพรดนิโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้เพรดนิโซนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเพรดนิโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เพรดนิโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเพรดนิโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยา Bupropion อาจเป็นเหตุให้เกิดอาการชักในผู้ป่วยได้ง่าย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้ป่วยที่ติดสุรา หรือผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว การจะใช้ทั้งคู่กับผู้ป่วยต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของแพทย์เท่านั้น
  • ห้ามใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษ (Smallpox vaccine) ด้วยอาจก่อความเสี่ยงของการติดเชื้อของผู้ป่วย อีกทั้งสามารถเพิ่มหรือลดการตอบสนองของร่างกายต่อการกระตุ้นด้วยวัคซีน
  • การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยาต้านเชื้อแบคทีเรีย/ยาปฏิชีวนะบางตัวเช่น Ciprofloxacin, Norfloxacin สามารถทำให้เกิดอาการเส้นเอ็นอักเสบและปริแตกได้ มักพบในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป หรือในผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะเช่น เปลี่ยนไต หัวใจ ปอด ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาทั้ง 2 กลุ่มร่วมกัน
  • การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยา Phenobarbital, Phenytoin และ Rifampin อาจเร่งให้ตับทำลายยาเพรดนิโซนเพิ่มขึ้น หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกัน แพทย์จะปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมเป็นกรณีไป

ควรเก็บรักษาเพรดนิโซนอย่างไร?

ควรเก็บยาเพรดนิโซนภายใต้อุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

เพรดนิโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเพรดนิโซนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Eltazon (เอลทาซอน) Ifars
Inflason (อินฟลาชัน) Berlico Mulia Farma
Prednisone tablet (เพรดนิโซน แท็ปเบลท) Hikma Pharmacutica
Pehacort (เพฮาคอร์ท) Phapros

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Prednisone [2015,April25]
2 http://www.mims.com/USA/drug/info/prednisone/?type=full [2015,April25]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=prednisone [2015,April25]
4 https://www.mims.com/USA/drug/info/Prednisone%20Tablet/?type=full [2015,April25]
5 http://www.drugs.com/search.php?q=Deltasone&referer=pillid [2015,April25]
6 http://www.drugs.com/pro/prednisone.html [2015,April25]
7 http://www.mims.com/Indonesia/drug/search/?q=prednisone [2015,April25]
8 http://www.mims.com/USA/drug/info/prednisone/?type=full [2015,April25]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน chananchida.koopakorn
Frame Bottom