Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ยาสลบ 

บทนำ

ยาเพนโททาล (Pentothal หรือ Sodium pentothal) หรืออีกชื่อคือ ไทโอเพนทอล (Thiopental หรือ Sodium thiopental) จัดเป็นยาที่ให้กับผู้ป่วยก่อนการผ่าตัดมีการออกฤทธิ์เร็ว และจะทำให้ผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะหลับก่อนเข้ารับการผ่าตัด โดยตัวยาจะกดการทำงานของประสาทส่วนกลางหรือสมองนั่นเอง นอกจากนี้ทางคลินิกยังนำมาใช้รักษาอาการชักในผู้ป่วยบางรายอีกด้วย

รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ใช้กันในปัจจุบันของยาเพนโททาลจะเป็นยาฉีด หลังจากที่ผู้ป่วยได้รับ ยาเพนโททาล ยานี้ก็จะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 30 - 40 วินาที และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 3 - 8 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือด

มีข้อจำกัดบางประการในการใช้ยาเพนโททาลที่ผู้บริโภคควรทราบได้แก่

ทั้งนี้การให้ยาเพนโททาลกับผู้ป่วยจะต้องกระทำโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความชำนาญด้วยต้องให้ยานี้ทางหลอดเลือดดำ

กรณีที่เกิดภาวะผู้ป่วยได้รับยาเพนโททาลเกินขนาดจะรู้ได้จากสัญญาณชีพต่างๆของผู้ป่วย อาทิ ความดันโลหิตลดต่ำจนอาจถึงภาวะช็อก การหยุดหายใจชั่วคราว ไอ กล่องเสียงมีภาวะหดเกร็ง การหายใจติดขัด/หายใจลำบาก หากพบเห็นอาการเหล่านี้ต้องหยุดการให้ยานี้และรักษาช่วยเหลือผู้ป่วยโดยเร็วเช่น การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำและ/หรือการให้ออกซิเจน

องค์การอนามัยโลกได้จัดให้ยาเพนโททาลเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีสำรองไว้ใช้งาน คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุเพนโททาลอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ และจัดเป็นยาประเภทควบคุมพิเศษ ผู้บริโภคสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ทั้งในสถานพยาบาลของ รัฐและของเอกชนโดยทั่วไป

เพนโททาลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เพนโททาล

ยาเพนโททาลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

  • ใช้กระตุ้นให้เกิดภาวะหลับของผู้ป่วยโดยใช้ในกระบวนการวางยาสลบก่อนเข้ารับการผ่าตัด
  • บำบัดอาการชัก

เพนโททาลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาเพนโททาลมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะกดการทำงานของสมองและกระตุ้นให้เกิดอาการหลับและทำให้ร่างกายไร้ความรู้สึก ก่อให้เกิดความสะดวกในการวางยาสลบก่อนการผ่าตัดหรือ ทำหัตถการทางการแพทย์ต่างๆ

เพนโททาลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเพนโททาลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาฉีดขนาด 500 และ 1,000 มิลลิกรัม/ขวด
  • ยาฉีดขนาดความเข้มข้น 2.5% และ 5%

เพนโททาลมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเพนโททาลมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาขึ้นกับข้อบ่งใช้ ในที่นี้ขอยกตัวอย่างเช่น

ก. กรณีกระตุ้นให้เกิดภาวะหลับและมีสภาพไร้ความรู้สึก:

ข. ขนาดที่ทำให้ผู้ป่วยคงสภาพการหลับในระหว่างการทำหัตถการ/การผ่าตัด:

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำ 25 - 50 มิลลิกรัมโดยขึ้นกับการตอบสนองของผู้ป่วย
  • เด็กอายุตั้งแต่ 1 ปี ขึ้นไป: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำขนาด 1 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
  • เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี: ขนาดยาขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไปโดยขึ้นกับอายุ น้ำหนักตัวเด็ก อาการโรค และสุขภาพทั่วไปของเด็ก

*อนึ่งการใช้ยานี้กับเด็กในขนาดที่นอกเหนือที่ระบุในบทความนี้ให้เป็นไปตามความเห็นของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาเพนโททาล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

เพนโททาลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเพนโททาลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้เพนโททาลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้เพนโททาลเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเพนโททาลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เพนโททาลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเพนโททาลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาเพนโททาลอย่างไร?

ควรเก็บยาเพนโททาลตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น

เพนโททาลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเพนโททาลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Anesthal (แอเนสทาล)Jagsonpal
Thiopen (ทีโอเพน) Unique

อนึ่งยาเพนโททาลที่จำหน่ายในประเทศตะวันตกมียาชื่อการค้าเช่น Thiopentone, Trapanal

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_thiopental [2016,April16]
  2. http://www.drugs.com/pro/pentothal.html [2016,April16]
  3. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/192#item-9070 [2016,April16]
  4. http://www.globalrph.com/thiopental_dilution.html [2016,April16]
  5. http://www.drugs.com/dosage/thiopental.html [2016,April16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom