Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรียรุนแรง 

บทนำ

ยาเซโฟเพอราโซน (Cefoperazone หรือ Cefoperazone sodium)เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่มยา เซฟาโลสปอริน/Cephalosporin รุ่นที่3 (Third-generation) มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย โดยมีกลไกยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ยานี้สามารถรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียชนิด Pseudomonas ที่ดื้อต่อการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะชนิดอื่น และยานี้มักใช้ร่วมกับยา Sulbactam(ยาปฏิชีวนะอีกชนิดหนึ่ง) ทางคลินิก จะใช้ยาเซโฟเพอราโซนเพื่อรักษา การติดเชื้อ/โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ โรคติดเชื้อระบบ ทางเดินปัสสาวะ โรค/การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน โรคติดเชื้อที่ผิวหนัง โรคติดเชื้อในช่องท้อง โดยในแต่ละโรคจะมีขนาดการใช้ยานี้ที่แตกต่างกันออกไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุ

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาเซโฟเพอราโซน จะเป็นยาฉีด ที่มีการเตรียมยาโดยผสมตัวยานี้กับสารละลาย 5% Dextrose injection หรือกับสารละลาย Sodium chloride หรือกับน้ำกลั่น (Sterile water for injection)

สำหรับข้อห้ามใช้ของยาเซโฟเพอราโซน คือห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาเซโฟเพอราโซน หรือแพ้ยากลุ่มเซฟาโรสปอริน

ผู้ป่วยที่ได้รับยาเซโฟเพอราโซน อาจทำให้แบคทีเรียที่มีประโยชน์ในลำไส้ใหญ่ตาย จนส่งผลให้เกิดการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ที่ชื่อ Clostridia และทำให้มีภาวะลำไส้ใหญ่อักเสบตามมา หากพบอาการลำไส้ใหญ่อักเสบหลังจากใช้ยานี้ ต้อง รีบให้ผู้ป่วยหยุดการใช้ยานี้ทันที แล้วรีบมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล

จากการศึกษาเรื่องการใช้ยาเซโฟเพอราโซน กับสตรีตั้งครรภ์พบว่า ยานี้ไม่ก่อให้เกิดการวิกลรูป(ความพิการ)ของทารกในครรภ์ หรือการใช้ยานี้กับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร พบว่า ตัวยานี้สามารถซึมผ่านน้ำนมมารดา และถูกส่งผ่านไปยังทารกได้ ดังนั้นการใช้ยา เซโฟเพอราโซนกับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาแต่ผู้เดียว

นอกจากนี้ ยังไม่มีข้อกำหนดที่ชัดเจนในการใช้ยาเซโฟเพอราโซนกับเด็ก ซึ่งถือเป็นข้อที่ควรหลีกเลี่ยงอีกประการหนึ่ง

ยาเซโฟเพอราโซน อาจส่งผลกระทบต่อระบบการทำงานของอวัยวะต่างๆของร่างกาย อย่างเช่น ระบบเลือด ตับ ระบบทางเดินอาหาร และไต ดังนั้นจึงต้องระมัดระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีประวัติเป็นโรคของอวัยวะต่างๆดังกล่าว

ขนาดการใช้ยาเซโฟเพอราโซนโดยทั่วไป อยู่ในช่วง 2 – 4 กรัม/วัน โดยแบ่งการให้ยาเป็น 2 ช่วงเวลา หรือทุกๆ 12 ชั่วโมง ส่วนระยะเวลาของการใช้ยานี้ ขึ้นอยู่กับชนิดและความรุนแรงของเชื้อโรค เช่น การรักษาอาการป่วยจาก เชื้อ Streptococcus pyogenes ต้องใช้เวลาของการให้ยา 10 วันเป็นอย่างต่ำ เป็นต้น

ยาเซโฟเพอราโซนสามารถเกิดภาวะยาตีกัน(ปฏิกิริยาระหว่างยา)กับยาอื่นๆได้ เช่น ยา Aminoglycoside และถือเป็นข้อห้ามใช้ยาทั้ง 2 ชนิดนี้ผสมร่วมกันโดยตรงในขวดยาเดียวกัน

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้ระบุให้สูตรตำรับยาเซโฟเพอราโซนกับตัวยา Sulbactam sodium บรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาลทั้งของรัฐบาล-เอกชนได้ทั่วไป และการเลือกใช้ยานี้ จะต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

เซโฟเพอราโซนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

เซโฟเพอราโซน

ยาเซโฟเพอราโซนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

เซโฟเพอราโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาเซโฟเพอราโซน มีกลไกการออกฤทธิ์คือ ตัวยาเซโฟเพอราโซนจะรบกวนการสังเคราะห์สารเปปทิโดไกลแดน(Peptidoglycan) ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของผนังเซลล์แบคทีเรีย จึงส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโตและตายในที่สุด

เซโฟเพอราโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเซโฟเพอราโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาฉีดขนาด 1 หรือ 2 มิลลิกรัม/ขวด
  • ยาฉีดที่ผสมร่วมกับตัวยา Sulbactam เช่น Cefoperazone 500 มิลลิกรัม + Sulbactam 500 มิลลิกรัม/ขวด

เซโฟเพอราโซนมีขนาดบริหารยาอย่างไร?

ยาเซโฟเพอราโซนมีขนาดบริหารยา/ใช้ยา เช่น

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ขนาด 1 – 2 กรัม/วัน โดยแบ่งการให้ยาทุก 12 ชั่วโมง กรณีที่มีการติดเชื้อรุนแรง แพทย์อาจต้องใช้ยาถึง 8 – 12 กรัม/วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดในด้านความปลอดภัยและขนาดการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียง ตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาเซโฟเพอราโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมฉีดยาควรทำอย่างไร?

การใช้ยา เซโฟเพอราโซน จะกระทำแต่ในสถานพยาบาลที่มีบันทึกการใช้ยาอย่างเป็นระบบมาตรฐาน การลืมฉีดยาให้ผู้ป่วยจึงเกิดขึ้นได้ยากมากๆ กรณีที่ผู้ป่วยมีข้อสงสัยว่ายังไม่ได้รับยานี้ สามารถสอบถามกับบุคคลากรทางการแพทย์ที่ให้บริการได้ทุกเวลา

เซโฟเพอราโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเซโฟเพอราโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้เซโฟเพอราโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเซโฟเพอราโซน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเซโฟเพอราโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริมและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมถึงต้อง ปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

เซโฟเพอราโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเซโฟเพอราโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาเซโฟเพอราโซนอย่างไร?

สามารถเก็บยาเซโฟเพอราโซนภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ยาที่ผสมเป็นสารละลายแล้วสามารถเก็บได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมง ที่ 2-8 องศาเซลเซียส เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

เซโฟเพอราโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเซโฟเพอราโซนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Bacticep (แบคทิเซฟ)M & H Manufacturing
Cebactam (ซีแบกแทม) L.B.S.
Cefobid IM/IV (เซโฟบิด ไอเอ็ม/ไอวี)Pfizer
Cefozone (เซโฟโซน)Atlantic Lab 
Cefpar SB (เซฟปาร์ เอสบี) KAPL
Cefper (เซฟเปอร์) Biolab
Prazone-S(พราโซน-เอส) Venus Remedies
Sulcef (ซัลเซฟ)Siam Bheasach
Sulperazon (ซัลเพอราโซน)Pfizer
Sulpermed (ซัลเพอรเมด)Millimed

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Cefoperazone [2016,Oct8]
  2. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/85#item-8594 [2016,Oct8]
  3. http://drug.pharmacy.psu.ac.th/article/file/225_CEFOPERAZONE%20SODIUM%20plus%20sulbactam.pdf [2016,Oct8]
  4. https://www.drugs.com/drug-interactions/cefoperazone,cefobid-index.html?filter=2&generic_only= [2016,Oct8]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom