Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีแผลที่ผิวหนัง 

บทนำ

ยาเซทริไมด์ (Cetrimide) เป็นยาที่ออกฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย ใช้ทำความสะอาดบาดแผลของผิวหนังและบำบัดอาการอักเสบของต่อมไขมันใต้ชั้นผิวหนัง ผลิตภัณฑ์ของยาเซทริไมด์มีทั้งที่เป็นยาครีมและสารละลาย กลุ่มแบคทีเรียแกรมบวกจะตอบสนองกับยาเซทริไมด์ได้ค่อนข้างดี หลังการใช้ยาเซทริไมด์กับผิวหนังสามารถชำระล้างออกโดยสบู่ได้โดยง่าย ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ของเซทริไมด์ได้ถูกพัฒนาโดยมีการผสมตัวยาฆ่าเชื้อโรคชนิดอื่นร่วมลงไปด้วยเช่น Chlorhe xidine และจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า Savlon

ก่อนการใช้ผลิตภัณฑ์ยาเซทริไมด์ควรทราบข้อมูลเบื้องต้นดังนี้เช่น

  • ผู้ป่วยเคยแพ้ยานี้หรือแพ้สารประกอบในสูตรตำรับยาเซทริไมด์หรือไม่
  • การใช้ยานี้กับผิวพรรณเป็นเวลานานอาจกระตุ้นให้มีอาการแพ้ยาตามมาได้
  • ยาชนิดนี้เป็นยาใช้ภายนอกเท่านั้น ห้ามมิให้เข้าตาและห้ามรับประทาน กรณีที่เผลอรับประทานยานี้เข้าไปให้รีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว/ทันที/ฉุกเฉิน
  • ก่อนการทายาเซทริไมด์ต้องทำความสะอาดผิวหนังบริเวณที่เป็นบาดแผลก่อน จากนั้นจึงค่อยๆทายาเพียงบางๆ
  • ห้ามใช้ยานี้ที่หมดอายุแล้วนอกจากคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อจะต่ำลงแล้วยังอาจก่อให้เกิดอากแพ้ของผิวหนังได้ง่าย

อนึ่งการใช้ยาเซทริไมด์ควรต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ ทั้งนี้ผู้บริโภคสามารถพบเห็นการใช้ยาเซทริไมด์ได้ตาสถานพยาบาลทั้งของรัฐและของเอกชน นอกจากนี้ยังสามารถซื้อหาหรือสอบถามรายละเอียดของยาเซทริไมด์ได้จากเภสัชกรประจำร้านขายยาโดยทั่วไป

เซทริไมด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เซทริไมด์

ยาเซทริไมด์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งชี้เช่น

เซทริไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเซทริไมด์คือ ตัวยาจะเป็นสารลดแรงตึงผิว/แรงต้านที่ผิวเซลล์ (Surface tension) ที่มีคุณสมบัติต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียจนไม่สามารถกระจายพันธุ์ต่อไปได้ ส่งผลให้แบคทีเรียตายลงในที่สุด

เซทริไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเซทริไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • สารละลาย ขนาดความเข้มข้น 0.1 - 1%
  • ยาครีม ขนาดความเข้มข้น 0.5%
  • ยาครีมที่ผสมร่วมกับตัวยาชนิดอื่นเช่น Benzalkonium Chloride 0.02 กรัม + Cetrimide 0.2 กรัม/ตัวยา 100 กรัม
  • สบู่เหลวที่มีส่วนประกอบของยาอื่นเช่น Chlorhexidine gluconate 1.5% + Cetrimide 15%
  • แชมพูสระผม ที่มีความเข้มข้น 10%

เซทริไมด์มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ขอยกตัวอย่างขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเซทริไมด์สำหรับทำความสะอาดบาดแผลบริเวณผิวหนัง เช่น

  • ผู้ใหญ่: ทายา (ทาบางๆ) ชนิดครีม 0.5% บริเวณบาดแผลที่ผิวหนังวันละ 2 ครั้งเช้า-เย็น หรือตามแพทย์สั่ง หรือตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลการใช้ยานี้ในเด็กที่ชัดเจน การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาเซทริไมด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมทายาควรทำอย่างไร?

หากลืมทายาเซทริไมด์สามารถทายาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการใช้ยาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณการทายาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรทายาเซทริไมด์ให้ตรงเวลา

เซทริไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

การใช้ยาเซทริไมด์ที่บริเวณผิวหนังอาจทำให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้าง เคียง) ดังนี้เช่น เกิดอาการระคายเคืองต่อผิวหนัง ผิวหนังบริเวณสัมผัสยาเกิดการอักเสบแดงบางครั้งรู้สึกแสบคัน

หากกลืน/กินยาเซทริไมด์จะก่อให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ระบบการย่อยอาหารผิดปกติ เนื้อเยื่อภายในร่างกายอาจเสื่อมสภาพจนอาจเกิดการตายของเนื้อเยื่อเหล่านั้นได้ ดังนั้นเมื่อเผลอกินยานี้ ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้เซทริไมด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเซทริไมด์เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามรับประทานและห้ามมิให้ยานี้เข้าตา
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็กเล็ก โดยไม่มีคำสั่งการใช้ยาจากแพทย์ผู้รักษา
  • ไม่ควรใช้ยาเซทริไมด์ที่มีความเข้มข้นสูง ควรใช้ยานี้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือใช้ตามคำแนะนำของเอกสารกำกับยา
  • ไม่ควรซื้อยานี้มาใช้เองโดยไม่ได้ขอคำแนะนำจากแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกร
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง: ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาเซทริไมด์) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิดควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เซทริไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยังไม่พบข้อมูลการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาเซทริไมด์กับยารับประทานใดๆ

ควรเก็บรักษาเซทริไมด์อย่างไร?

ควรเก็บยาเซทริไมด์ในช่วงอุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

เซทริไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเซทริไมด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Bactricide (แบคทริไซด์) Medicpharma
Dekka (เดคคา) Pond’s Chemical
Dekkalon (เดคคาลอน) Sinopharm
Killa (คิลลา) T.Man Pharm
Napilene (นาไพลีน) Chinta
Septol-C (เซพทอล-ซี) BJ Benjaosoth
Septrex (เซพเทร็กซ์) Burapha

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Cetrimide [2015,Dec26]
  2. http://www.medindia.net/doctors/drug_information/cetrimide.html [2015,Dec26]
  3. http://www.drugs.com/uk/cetrimide-antiseptic-first-aid-cream-leaflet.html [2015,Dec26]
  4. http://www.drugs.com/uk/pdf/leaflet/567493.pdf [2015,Dec26]
  5. http://druginfosys.com/Drug.aspx?drugCode=153&drugName=&type=2 [2015,Dec26]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Tongkao
Frame Bottom