Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  ระบบโรคผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เล็บผิดปกติ 

บทนำ

การติดเชื้อราที่เล็บ (Onychomycosis หรือ Fungal nail infection หรือบางทีจะเรียกว่า Dermatophytic onychomycosis หรือ Tinea unguium ในกรณีที่ติดเชื้อรากลุ่มกลาก) เป็นโรคที่พบได้บ่อย อัตราชุกอยู่ที่ระหว่าง 2 - 13% แตกต่างกันในแต่ละประเทศ พบได้ในทุกเชื้อชาติ พบในเพศชายมากกว่าหญิง พบบ่อยในผู้สูงอายุมากกว่าช่วงอายุอื่น พบที่เล็บเท้ามากกว่าที่เล็บมือ

อะไรเป็นสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดเชื้อราที่เล็บ?

เชื้อราที่เล็บ

เชื้อราที่เล็บเกิดจากการติดเชื้อราของเล็บ โดยมีเชื้อราหลายสายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุของโรคเช่น กลุ่มกลาก (Dermatophyte) กลุ่มกลากเทียม (Non-dermatophyte) กลุ่มยีสต์/Yeast (Candida spicies) ซึ่งแต่ละสายพันธุ์เหล่านี้จะมีความแตกต่างในการรักษาและในผลการรักษา

ปัจจัยเสี่ยงเกิดเชื้อราที่เล็บได้แก่

1. มีโรคเรื้อรังอื่นๆบางโรคร่วมด้วยเช่น โรคเบาหวาน, โรคสะเก็ดเงิน

2. มีความบกพร่องทางภูมิคุ้มกันต้านทานโรคเช่น ผู้ป่วยโรคเอดส์ ผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกันฯหรือยาเคมีบำบัด

3. มีการบาดเจ็บบริเวณเล็บบ่อยๆ หรือมีการทำลายของผิวหนังบริเวณขอบเล็บซึ่งเป็นส่วนที่ป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่เล็บเช่น การใส่รองเท้าที่รัดแน่นไป, การล้างมือบ่อยๆ, การที่เล็บโดนสารระคายเคืองต่างๆเช่น สารเคมีต่างๆ, การทำเล็บ

4. การถอดรองเท้าเดินตามห้องน้ำสาธารณะหรือห้องอาบน้ำรวมเช่น นักว่ายน้ำ นักกีฬา

5. การมีสุขอนามัยที่ไม่ดีไม่รักษาความสะอาดร่างกายและเล็บ

เชื้อราที่เล็บติดต่ออย่างไร?

เชื้อราที่เล็บติดต่อได้จากการสัมผัสกับเชื้อราโดยตรงเช่น การเกาผิวหนังที่มีการติดของเชื้อรา การติดเชื้อราที่เล็บมือจากการแกะเกาเล็บเท้า

เชื้อราที่เล็บมีอาการอย่างไร?

ผู้ป่วยที่ติดเชื้อราที่เล็บ มักเป็นเล็บเดียวแต่ก็สามารถเป็นได้หลายเล็บพร้อมกัน โดยเล็บจะมีลักษณะ/อาการผิดปกติ โดยมีโพรงใต้เล็บ มีการหนาตัวของเล็บ มีการเปลี่ยนสีของเล็บ โดยมักเป็นสีเหลืองหรือสีขาว ผิวเล็บไม่เรียบ เล็บมีรูปร่างผิดปกติ บางรายเล็บอาจฝ่อไป

คนไข้เชื้อราที่เล็บส่วนมากไม่มีอาการเจ็บ/ปวด ยกเว้นในรายที่เล็บมีโพรงหรือมีการหนาตัวหรือผิดรูปมาก โดยทั่วไปคนไข้จึงมักไปพบแพทย์เพราะเรื่องเล็บดูไม่สวยงาม

แพทย์วินิจฉัยเชื้อราที่เล็บได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยเชื้อราที่เล็บได้จากการดูลักษณะทางคลินิกที่เล็บ และมักมีการตัดเล็บและขูดเล็บบริเวณที่มีรอยโรคไปตรวจโดยการส่องกล้องจุลทรรศน์และทำการเพาะเชื้อ เนื่องจากว่าเชื้อราบางสายพันธุ์มีการรักษาและการพยากรณ์โรคที่แตกต่างออกไป และบางโรคเช่น สะเก็ดเงิน หรือเล็บของผู้สูงอายุ จะมีอาการแสดงที่เหมือนกับการติดเชื้อราในเล็บได้

ควรพบแพทย์เมื่อไหร่?

เมื่อเล็บมีอาการผิดปกติดังกล่าวในหัวข้อ อาการ หรือมีความผิดปกติต่างๆควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล

รักษาและป้องกันเชื้อราที่เล็บได้อย่างไร?

แนวทางการรักษาเชื้อราที่เล็บคือ การใช้ยาต้านเชื้อราซึ่งโดยทั่วไปจะใช้เป็นยารับประทาน (เช่น ยา Itraconazole, Fluconazole, Griseofulvin) เนื่องด้วยว่ายาต้านเชื้อราแบบทานั้นการซึมผ่านของยาเข้าไปในเล็บเพื่อฆ่าเชื้อราไม่ได้ดีนัก แต่ปัจจุบันมียาทาในรูปของแล็กเกอร์เคลือบเล็บ (Nail lacquer) ซึ่งอาจใช้ในกรณีที่คนไข้เป็นไม่มากมีการติดเชื้อราแค่บริเวณปลายเล็บหรือใช้ในคนไข้ที่ไม่สามารถรับประทานยาได้เช่น สตรีตั้งครรภ์ เด็กเล็ก หรือผู้ป่วยที่แพ้ยาต้านเชื้อราอื่นๆ นอกจากนี้อาจใช้การถอดเล็บเป็นการรักษาเสริมกรณีที่การรักษาด้วยยาไม่ได้ผล

การรักษาเชื้อราที่เล็บจำเป็นต้องรับประทานยาต้านเชื้อราเป็นเวลานาน โดยทั่วไปประ มาณ 3 - 6 เดือน ตัวอย่างเช่น ยา Itraconazole ให้ทานวันละ 200 มก. (มิลลิกรัม) วันละ 1 ครั้งนาน 3 เดือนสำหรับเชื้อราที่เล็บมือ และนาน 6 เดือนสำหรับเชื้อราที่เล็บเท้า แต่ปัจจุบันมีการรักษาแบบกินยาเป็นช่วงๆ (Pulse therapy) คือ กินยาในขนาดที่สูงในระยะเวลาไม่นานแล้วหยุด แล้วกินใหม่อีกที เป็นช่วงๆ ตัวอย่างการให้ยาแบบเป็นช่วงๆ (Pulse Therapy) เช่น ให้ Itraconazole วันละ 400 มก. ติดกัน 7 วันใน 1 เดือน (1 Pulse) โดยในการติดเชื้อที่เล็บมือจะให้ 2 Pulse และให้ 3 Pulse ในการติดเชื้อที่เล็บเท้า

นอกจากนั้นควรกำจัดปัจจัยส่งเสริมต่างๆที่ทำให้เกิดการติดเชื้อราที่เล็บเช่น การรักษาความสะอาดเล็บ การหลีกเลี่ยงสารระคายเคืองที่เล็บ หรือการที่มือเปียกน้ำบ่อยๆ หรือการทำเล็บที่ขูดเอาผิวหนังส่วนที่ป้องกันเล็บออกไป

เชื้อราที่เล็บมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของเชื้อราที่เล็บ/อัตราการรักษาหายอยู่ที่ประมาณ 60 - 80% และแม้จะหายจากการติดเชื้อราที่เล็บแล้ว แต่เล็บที่ผิดปกติต้องอาศัยระยะเวลานานเช่นประมาณ 6 เดือนที่เล็บมือและประมาณ 12 เดือนที่เล็บเท้า กว่าที่เล็บจะกลับเป็นปกติ นอกจากนั้นในคนไข้บางรายเล็บที่มีการผิดรูปอาจจะไม่สามารถกลับมามีลักษณะเหมือนปกติได้

ในการติดเชื้อรากลุ่มกลากเทียม (Non-dermatophyte) ปัจจุบันยังไม่มียาต้านเชื้อราตัวไหนสามารถรักษาเชื้อราที่เกิดจากเชื้อรากลุ่มนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ อัตราการหายจากโรคนี้ จะน้อยกว่า 50% และใช้ระยะเวลารักษานานกว่าเชื้อราชนิดอื่นมาก

เชื้อราที่เล็บก่อผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

เชื้อราที่เล็บก่อผลข้างเคียงได้ดังนี้เช่น

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อเป็นเชื้อราที่เล็บที่สำคัญคือ

1. ควรรับประทานยาที่แพทย์สั่งให้สม่ำเสมอ ไม่หยุดยาเอง

2. ตัดเล็บให้สั้น แยกที่ตัดเล็บเฉพาะเล็บที่ติดเชิ้อเพื่อป้องกันการติดเชื้อไปเล็บอื่น

3. อย่าใช้ถุงเท้ารองเท้าร่วมกับผู้อื่น และควรทำความสะอาดถุงเท้ารองเท้าให้สม่ำเสมอ

4. ไม่ควรเดินเท้าเปล่าที่ห้องน้ำสาธารณะ สระว่ายน้ำ ควรหารองเท้าเฉพาะเพื่อใส่ในบริเวณนั้นๆ

5. อาจเปลี่ยนรองเท้าเดิมที่ใส่เพราะอาจเป็นแหล่งที่ทำให้เกิดการติดเชื้อราที่เล็บซ้ำได้

6. หากมีการติดเชื้อราที่ผิวหนัง ควรรีบรักษาเพื่อป้องกันการติดเชื้อไปที่เล็บ

7. หลีกเลี่ยงการบาดเจ็บระคายเคืองบริเวณเล็บเช่น

  • หลีกเลี่ยงสารระคายเคือง/สารเคมีต่างๆ
  • การที่มือเปียกน้ำบ่อยๆ
  • ควรใส่ถุงมือยางเวลาทำงานบ้าน
  • หลีกเลี่ยงการทำเล็บที่ขูดเอาผิวหนังส่วนที่ป้องกันเล็บออกไป
  • ใส่รองเท้าที่หน้ารองเท้ากว้าง ไม่คับแน่น

8. พบแพทย์/ไปโรงพยาบาลตามนัดเสมอ

เมื่อไหร่ควรพบแพมทย์ก่อนนัด?

ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

บรรณานุกรม

  1. Burns, T., & Rook, A. (2010). Rook's textbook of dermatology (8th ed.). Chichester, West Sussex, UK ; Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.
  2. Lowell A.Goldsmith,Stephen I.Katz,BarbaraA.Gilchrest,Amy S.Paller,David J.Leffell,Klaus Wolff.Fitzpatrick Dermatology in general medicine .eight edition.McGraw hill.
  3. http://www.dermnetnz.org/fungal/onychomycosis.html [2015,Dec26]
  4. http://emedicine.medscape.com/article/1105828-overview [2015,Dec26]
  5. ปรียากุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร .Dermatology 2020:พิมพ์ครั้งที่1.กรุงเทพฯ:โฮลิสติก,2555
  6. http://www.nhs.uk/Conditions/Fungal-nail-infection/Pages/Treatment.aspx [2015,Dec26]
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Onychomycosis [2015,Dec26]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน montreeza66666 f21a8 misterT Maxxaoulae5
Frame Bottom