Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ข้อ  ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก  ระบบกระดูกและข้อ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดข้อ  ปวดเท้า 

บทนำ

โรคเกาต์ (Gout) เป็นโรคข้ออักเสบ (การอักเสบ) ที่พบบ่อยโรคหนึ่ง โดยเป็นการอักเสบชนิดไม่ติดเชื้อ เป็นโรคของผู้ใหญ่วัยตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป พบในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิงประมาณ 3-4 เท่า โดยทั่วไปมักเกิดกับข้อเพียงข้อเดียว (แต่บางครั้งอาจเกิดกับหลายข้อได้พร้อมๆกัน) โดยเกิดกับข้อไหนก็ได้ ที่พบบ่อย คือ ข้อเล็กๆ เช่น ข้อกระดูกฝ่าเท้า และข้อกระดูกฝ่ามือ แต่ที่พบบ่อยที่สุด คือ เกิดกับข้อกระดูกฝ่าเท้าด้านหัวแม่โป้ง

โรคเกาต์เกิดได้อย่างไร?

เกาต์

โรคเกาต์มีสาเหตุเกิดจากมี กรดยูริค ในเลือดสูง จนส่งผลให้เกิดการตกผลึกของกรดยูริคในข้อต่างๆ จึงเป็นผลให้ข้ออักเสบ เกิดอาการ บวม แดง ร้อน ปวด และเจ็บ เมื่อสัมผัสถูก ต้อง

โรคเกาต์มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

ปัจจัยเสี่ยงของโรคเกาต์ที่พบบ่อย ได้แก่

โรคเกาต์มีอาการอย่างไร?แบ่งอาการเป็นกี่ระยะ?

โรคเกาต์มักเกิดอาการกับข้อเพียงข้อเดียว (แต่สามารถเกิดได้กับหลายๆข้อ) อาการจะค่อยดีขึ้นภายหลังการรักษาประมาณ 1 สัปดาห์ แต่เมื่อควบคุมโรคได้ไม่ดี โรคจะย้อนกลับมาอีก และเป็นๆหายๆ กลายเป็นการอักเสบเรื้อรังของข้อ

โดยอาการพบบ่อยของโรคเกาต์ ได้แก่

ระยะต่างๆของอาการโรคเกาต์

ลักษณะอาการโรคเกาต์แบ่งเป็นระยะต่างๆได้ดังนี้

ก. ระยะไม่มีอาการ(Asymptomatic hyperuricemia): ระยะนี้เป็นระยะเริ่มแรกที่มีกรดยูริคในเลือดสูง และเริ่มมีผลึกกรดยูริคในน้ำหล่อเลี้ยงข้อ

ข. ระยะเกาต์เฉียบพลัน หรือ ข้ออักเสบเฉียบพลัน(Acute gout หรือ Gout attack หรือ Acute gout arthritis): เกิดอาการข้ออักเสบอย่างเฉียบพลันภายใน1วัน คือ ข้อปวดมาก บวม แดง ร้อน อาการมักเกิดช่วงกลางคืน มีอาการอยู่ประมาณ2-3วัน มักหายได้เองในประมาณ10วัน ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการเพียงครั้งเดียว แต่ทั่วไป ประมาณ60%ของผู้ป่วยจะกลับมามีอาการอีกภายใน1 ปี และประมาณ 80-85%จะกลับมามีอาการซ้ำอีกใน 3ปี

ค.เกาต์ระยะสงบ(Interval gout หรือ Intercritical gout): เป็นระยะที่ยังมีกรดยูริคในเลือดสูง และมีผลึกกรดยูริคในข้อ แต่ผู้ป่วยมักไม่มีอาการ หรือถ้ามีอาการ อาการจะน้อยมาก แต่ถ้าไม่ได้รับการรักษา/การดูแลตนเอง โรคจะเปลี่ยนเข้าสู่ระยะอันตราย คือ ระยะเรื้อรัง

ง. ระยะเกาต์เรื้อรัง(Chronic gout หรือ Chronic tophaceous gout): เป็นระยะที่จะมีข้ออักเสบเฉียบพลันเกิดซ้ำๆบ่อยมาก อาการปวดข้อมักไม่ดีขึ้นจะคงที่ตลอดเวลา กรดยูริคในเลือดสูงตลอดเวลา มีผลึกกรดยูริคในข้อจนกระดูกข้อถูกทำลาย/เสียหายที่ ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวของข้อ และจะส่งผลต่อเนื่องให้เกิดผลข้างเคียงต่างๆ(ดังกล่าวในหัวข้อ’ผลข้างเคียงฯ’ตามมาเมื่อไม่ได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้องเหมาะสม

อย่างไรก็ตาโรคระยะนี้เป็นระยะที่ป้องกันไม่ให้เกิดได้ ด้วยการดูแลตนเองตามแพทย์ พยาบาล แนะนำ ตั้งแต่เริ่มมีกรดยูริคในเลือดสูงหรือเมื่อเกิดโรคระยะเฉียบพลัน

แพทย์วินิจฉัยโรคเกาต์ได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคเกาต์ได้จาก ประวัติอาการต่างๆ ประวัติการกินอาหาร กินยาบางชนิด(เช่น ยาขับปัสสาวะ) และการเป็นโรคเรื้อรังต่างๆ (เช่น โรคไต, ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน) ประวัติการเป็นโรคเกาต์ในครอบครัว การตรวจร่างกาย ตรวจเลือดดูค่ากรดยูริค อาจตรวจภาพข้อที่เกิดโรคด้วยเอกซเรย์ แต่ที่แน่นอน คือ ดูดน้ำจากข้อที่บวมตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ดูผลึกของกรดยูริค

อนึ่ง สมาคมโรคข้อรูมาตอยด์แห่งสหรัฐอเมริกา(American College of Rheumatology) ได้กำหนดข้อบ่งชี้ทางคลินิก ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ และผลเอกซเรย์เพื่อใช้วินิจฉัยโรคเกาต์ โดยกำหนดว่า

รักษาโรคเกาต์ได้อย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคเกาต์ ได้แก่

โรคเกาต์มีผลข้างเคียงไหม?

ผลข้างเคียงที่อาจพบได้ในโรคเกาต์ คือ

โรคเกาต์รักษาหายไหม?

โรคเกาต์เป็นโรครักษาและควบคุมได้ ไม่เป็นสาเหตุให้เสียชีวิต (ตาย) เมื่อกินยา และปฏิบัติตามแพทย์แนะนำ แต่ถ้าปล่อยเรื้อรังจนเกิดไตวาย อาจเป็นสาเหตุให้เสียชีวิตได้จากไตวาย

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อเป็นโรคเกาต์?

การดูแลตนเองเมื่อเป็นโรคเกาต์ ที่สำคัญ คือ

  • กินยาต่างๆตามแพทย์แนะนำให้ครบถ้วน ถูกต้อง ไม่ควรขาดยา
  • หลีกเลี่ยงและจำกัดอาหารที่มีกรดยูริค (สารพิวรีน) สูง
  • ดื่มน้ำสะอาดให้ได้อย่างน้อยวันละ 6-8 แก้ว เมื่อไม่มีโรคต้องจำกัดน้ำดื่ม เพื่อเพิ่มการขับกรดยูริคออกทางไต และเพื่อลดโอกาสเกิดการตกตะกอนเป็นนิ่วในไต
  • ป้องกันโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน ด้วยการควบคุมน้ำหนักตัวโดยควบคุมอาหาร และการออกกำลังกายสม่ำเสมอทุกวันตามควรกับสุขภาพ
  • ป้องกัน ดูแล รักษา ควบคุมโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่างๆที่กล่าวในหัวข้อปัจจัยเสี่ยง
  • หลีกเลี่ยงและจำกัดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • เมื่อมีอาการปวดข้อมาก อาจประคบข้อๆนั้นด้วยน้ำแข็ง/การประคบเย็น และหลีกเลี่ยงการลงน้ำหนักของข้อนั้นๆ
  • หลีกเลี่ยงซื้อยาต่างๆกินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์/เภสัชกร

อนึ่ง:

ก: อาหารมีสารพิวรีนสูง เช่น เนื้อสัตว์ เนื้อแดง เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล ปลาทะเล หอย แครง น้ำเกรวี (Gravy) และจากพืชบางชนิด เช่น หน่อไม้ฝรั่ง ผักขม ยอดผัก และถั่วชนิดมีรูป ร่างคล้ายไต (ถั่วดำ ถั่วแดง)

ข. ส่วนอาหารมีสารพิวรีนต่ำ เช่น ธัญพืชชนิดเต็มเมล็ด นม (ควรเป็นนมพร่องไขมัน เพื่อลดโอกาสเกิดไขมันในเลือดสูง) ไข่ และปลาน้ำจืด

ป้องกันโรคเกาต์ได้ไหม?

การป้องกันโรคเกาต์ คือ การดูแลตนเองเช่นเดียวกับที่ได้กล่าวแล้วในหัวข้อ ‘การดูแลตนเองเมื่อเป็นโรคเกาต์

เมื่อไรจึงควรพบแพทย์? ควรพบแพทย์ก่อนัดเมื่อไหร่?

เมื่อมีอาการผิดปกติของข้อ ควรพบแพทย์เสมอ เพื่อวินิจฉัยแยกโรค ว่ามีสาเหตุจากโรคอะไร

บรรณานุกรม

  1. สมาคมรูมาติซั่มแห่งประเทศไทย (พ.ศ.2555) http://www.thairheumatology.org/wp-content/uploads/2016/08/Guideline-for-Management-of-Gout.pdf [2018,Sept29]
  2. Braunwald, E., Fauci, A., Kasper, L., Hauser, S., Longo, D., and Jameson, J. (2001). Harrison’s principles of internal medicine (15th ed.). New York: McGraw-Hill [2018,Sept29]
  3. Hainer, B.L. et al . Am Fam Physician. 2014;90(12):831- 836 [2018,Sept29]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Gout [2018,Sept29]
  5. https://www.arthritis.org/about-arthritis/types/gout/what-is-gout.php [2018,Sept29]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Fedcba
Frame Bottom