Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคสะเก็ดเงิน 

บทนำ

ยาอาซิเทรติน(Acitretin) จัดเป็นสารประกอบประเภทเรตินอยด์(Retinoid)รุ่นที่ 2 (Second generation retinoids)ซึ่งเป็นผลผลิตจากกระบวนการสร้างและสลายของยา Etretinate (ยาอีกตัวในกลุ่ม Retinoid) อีกทีหนึ่ง ยาอาซิเทรตินมีรูปแบบของผลิตภัณฑ์เป็นยารับประทาน ทางคลินิกนำมารักษาโรคสะเก็ดเงินเช่นเดียวกับยา Etretinate แต่มีข้อดีตรงที่ร่างกายใช้เวลาเพียงประมาณ 50 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาอาซิเทรตินออกจากกระแสเลือด

ทั้งนี้ ห้ามใช้ยาอาซิเทรตินกับสตรีตั้งครรภ์หรือสตรีที่มีแผนจะมีบุตร ด้วยตัวยานี้สามารถทำอันตรายต่อทารกในครรภ์ได้ ในหลายสถานพยาบาล ก่อนที่แพทย์จะทำการจ่ายยานี้ให้ผู้ป่วย แพทย์จะต้องทำความเข้าใจในการใช้ยานี้ให้ผู้ป่วยทราบ เช่น ถ้าผู้ป่วยเป็นสตรี จะต้องได้รับการทดสอบการตั้งครรภ์จนแน่ใจว่าไม่มีการตั้งครรภ์แน่นอน หรือกรณีที่ใช้ยานี้แล้วเกิดข้อผิดพลาดตั้งครรภ์ขึ้นมา ผู้ป่วยจะต้องมาพบแพทย์โดยเร็ว และข้อควรคำนึงอีกประการทางคลินิกของยาอาซิเทรติน คือ ได้ห้ามสตรีที่วางแผนจะมีบุตร ควรต้องหยุดใช้ยานี้นานเป็นแรมปีขึ้นไป นอกจากนี้ เมื่อใช้ยานี้ สตรีนั้นๆ ยังห้ามดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นองค์ประกอบร่วมกับยานี้ ด้วยผลกระทบ(ผลข้างเคียง/พิษ)ของสุราที่ผนวกกับยาอาซิเทรติน จะก่อให้เกิดอันตรายต่อทารกในครรภ์เป็นอย่างมาก

อนึ่ง ยังมีข้อจำกัดการใช้ยาอาซิเทรติน อีกบางประการที่ผู้ป่วยควรรับทราบ อาทิ เช่น

กรณีผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวบางอย่างซึ่งอาจมีผลกระทบจากการใช้ยาอาซิเทรติน จึงถือเป็นเรื่องสำคัญที่ควรแจ้งให้แพทย์ทราบว่าตนเองมีโรคประจำตัวอะไรบ้าง โดยเฉพาะ โรคตับ โรคไต โรคกระดูก โรคของตับอ่อน โรคหัวใจ โรคจิตต่างๆ

ความเสี่ยงอีกประการหนึ่ง ที่อาจเพิ่มผลข้างเคียงจากยาอาซิเทรตินคือ ยาต่างๆที่ผู้ป่วยมีใช้อยู่เป็นประจำ ก็ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อที่แพทย์จะได้ปรับแนวทางการใช้ยาเหล่านั้นให้สอดคล้องกับยาอาซิเทรติน และเป็นการป้องกันการเกิดภาวะยาตีกัน(ปฏิกิริยาระหว่างยา)

นอกจากนั้น สิ่งที่ผู้ป่วยควรปฏิบัติขณะได้รับยาอาซิเทรตินมีอยู่หลายประการ เช่น

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้ระบุให้ยาอาซิเทรตินอยู่ในหมวดของยาอันตราย การใช้ยานี้จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น ซึ่งโดยทั่วไป สามารถพบเห็นการใช้ยานี้ตาสถานพยาบาล และมีจำหน่ายตามร้านขายยาขนาดใหญ่

หากผู้ป่วยต้องการทราบข้อมูลการใช้ยาอาซิเทรตินเพิ่มเติม ก็สามารถสอบถามได้จากแพทย์ หรือจากเภสัชกรโดยทั่วไป

อาซิเทรตินมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

อาซิเทรติน

ยาอาซิเทรตินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เพื่อ

อาซิเทรตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอาซิเทรตินคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งเซลล์ของผิวหนังในชั้นอิพิทีเรียล (Epithelium, เยื่อบุผิวหนัง)ที่เร็วเกินไป จึงส่งผลให้การขยายตัวของรอยโรคชะลอตัวลง จึงเกิดฤทธิ์ในการรักษาตามสรรพคุณ

อาซิเทรตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอาซิเทรตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็น ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ขนาด 10 และ 25 มิลลิกรัม/แคปซูล

อาซิเทรตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาอาซิเทรตินมีขนาดรับประทาน เช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานวันละ 25 หรือ 30 มิลลิกรัม เป็นเวลา 2 – 4 สัปดาห์ ขนาดรับประทานที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 25 – 50 มิลลิกรัม/วัน แพทย์อาจให้ใช้ยานี้ไปจนกระทั่ง 6 – 8 สัปดาห์ และขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 75 มิลลิกรัม/วัน

กรณีต้องการบำบัดรักษาความผิดปกติของกระบวนการผลัดเซลล์ผิวหนัง แพทย์อาจใช้ขนาดรับประทานที่ต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช่น น้อยกว่า 20 มิลลิกรัม/วัน และห้ามใช้ยาเกิน 50 มิลลิกรัม/วัน

  • เด็ก: การใช้ยานี้กับเด็กต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

อนึ่ง:

  • ควรรับประทานยานี้ พร้อม หรือ หลังอาหาร
  • ห้ามบริจาคโลหิตหลังจากหยุดใช้ยานี้เป็นเวลาอย่างน้อย 1 ปี

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียง ตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาอาซิเทรติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอาซิเทรติน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

แต่อย่างไรก็ดี เพื่อประสิทธิผลของการรักษา ควรรับประทานยาอาซิเทรตินตรงเวลา

อาซิเทรตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอาซิเทรตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้อาซิเทรตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาอาซิเทรติน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอาซิเทรตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.comบทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกร ประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

อาซิเทรตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอาซิเทรตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาอาซิเทรตินอย่างไร?

ควรเก็บยาอาซิเทรติน ในช่วงอุณหภูมิ 15 – 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

อาซิเทรตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอาซิเทรตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Neotigason (นีโอติกาซัน)Silom Medical

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ในต่างประเทศ เช่น Soriatane, Neotigason, Aceret, Acetec, Acitrin, Acrotac, Zoratame

บรรณานุกรม

  1. https://www.drugs.com/cdi/acitretin.html [2016,Oct29]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Acitretin [2016,Oct29]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/acitretin/?type=brief&mtype=generic [2016,Oct29]
  4. http://www.mims.com/thailand/drug/info/neotigason/?type=brief [2016,Oct29]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Fluke007 Earthmanoytasai
Frame Bottom