Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคทางจิตเวช 

บทนำ

ยาอะริพิพราโซล (Aripiprazole) เป็นยาที่นำมารักษาโรคจิตอย่างเช่น จิตเภท (Schizophre nia) อารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorder) รวมไปถึงอาการกระตุกของกล้ามเนื้อต่างๆอย่างไม่เป็นจัง หวะ (Tic disorder) โรคซึมเศร้า และโรคออทิสติก (Autism) อีกด้วย ขนาดการใช้ยานี้ของแต่ละอาการโรคจะมีความแตกต่างกันออกไป รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาอะริพิพราโซลที่อาจพบ เห็นได้จะเป็นยาชนิดรับประทานแบบยาเม็ด ยาน้ำ และยาฉีด

ความสามารถของการดูดซึมยาอะริพิพราโซลจากระบบทางเดินอาหารมีประมาณ 87% ซึ่ง เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนถึงประมาณ 99% และร่างกายต้องใช้เวลามากกว่า 75 ชั่วโมงเพื่อกำจัดปริมาณยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

ผลข้างเคียงที่เด่นๆของยาอะริพิพราโซลจะเป็นเรื่องปวดศีรษะ กระวนกระวาย/กระสับกระ ส่าย เป็นต้น

คณะกรรมการอาหารและยาได้จัดให้สูตรตำรับของยาอะริพิพราโซลที่ขึ้นทะเบียนในประ เทศไทยเป็นยาประเภทยาควบคุมพิเศษ การใช้ยาจึงต้องมีใบสั่งจากแพทย์เท่านั้น โดยเราจะสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ทั้งสถานพยาบาลของรัฐและของเอกชน

อะริพิพราโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

อะริพิพราโซล

ยาอะริพิพราโซลมีสรรพคุณดังนี้เช่น

อะริพิพราโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอะริพิพราโซลคือ ตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับ (Receptor) ของสารสื่อประสาท 3 ชนิดที่ทำงานเกี่ยวข้องกับอารมณ์/จิตใจ (D2: Dopamine2, 5-HT1A: 5-Hydroxytryp tamine1A, 5-HT2A: 5-Hydroxytryptamine2A) และแสดงฤทธิ์เป็นลักษณะดังนี้

  • ฤทธิ์ในลักษณะเป็นการกระตุ้นคือ D2 receptor agonist และ 5-HT1A receptor agonist
  • ฤทธิ์ในลักษณะเป็นการแข่งขัน/ต่อต้านคือ 5-HT2A receptor antagonist ซึ่งจากกลไกดังกล่าวจึงส่งผลต่อสมดุลเคมีต่างๆของสมอง จึงก่อให้เกิดฤทธิ์ในการรักษาตามมา

อะริพิพราโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะริพิพราโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 5, 10 และ 15 มิลลิกรัม/เม็ด

อะริพิพราโซลมีขนาดรับประทานยาอย่างไร?

ยาอะริพิพราโซลมีขนาดรับประทานขึ้นกับแต่ละประเภทของอาการ ในที่นี้ขอยกตัวอย่าง 2 อาการได้แก่

ก.สำหรับรักษาโรคจิตเภท (Schizophrenia): ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 10 - 15 มิลลิกรัม/วัน ทั้งนี้แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานทุก 2 สัปดาห์ ซึ่งขนาดรับประทานเพื่อคงระดับการรักษาอยู่ที่ 15 มิลลิกรัม/วัน และขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 30 มิลลิกรัม/วัน

ข. สำหรับรักษาโรคไบโพลาร์ (Acute manic episodes of bipolar disorder): ผู้ใหญ่: รับประทาน 30 มิลลิกรัมวันละครั้ง แพทย์อาจปรับลดขนาดรับประทานลงมาเป็น 15 มิลลิกรัม/วันทั้งนี้ขึ้นกับความรุนแรงของอาการ ความปลอดภัย และอาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงต่างๆของยาที่ส่งผลต่อผู้ป่วย

*****หมายเหตุ:

  • เด็กและผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี: ขนาดยาในคนกลุ่มนี้จะต้องมีความจำเพาะเป็นรายบุคคล โดยขึ้นกับแต่ละอาการ ความรุนแรงของอาการ อายุผู้ป่วย น้ำหนักตัว การตอบสนองต่อยา ดังนั้นการใช้ยานี้ในคนกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นรายบุคคลไป
  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาอะริพิพราโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอะริพิพราโซลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับ การรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อะริพิพราโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะริพิพราโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ปวดศีรษะ กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ อาหารไม่ย่อย ท้องผูก ปวดตามร่างกาย คลื่นไส้ อา เจียน วิงเวียน อ่อนเพลีย ปวดท้อง ปากแห้ง วิตกกังวล ความดันโลหิตต่ำ ตัวสั่น ตาพร่า และง่วงซึม

สำหรับผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดอาจจะพบอาการท้องเสียพร้อมกับมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนรุน แรงรวมถึงอ่อนเปลี้ยเพลียแรง หากพบอาการดังกล่าวต้องรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที

มีข้อควรระวังการใช้อะริพิพราโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้อะริพิพราโซลดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะริพิพราโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อะริพิพราโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะริพิพราโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาอะริพิพราโซลอย่างไร?

สามารถเก็บยาอะริพิพราโซลในอุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

อะริพิพราโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะริพิพราโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Abilify (อะบิลิฟาย)Otsuka

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Aripiprazole [2015,April18]
2. http://www.mims.com/USA/drug/info/aripiprazole/?type=full&mtype=generic [2015,April18]
3. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Abilify/?type=brief [2015,April18]
4. http://www.drugs.com/drug-interactions/aripiprazole-index.html?filter=3&generic_only= [2015,April18]
5. http://www.drugs.com/cdi/aripiprazole.html [2015,April18



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom