Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซึมเศร้า 

บทนำ

ยาอะม็อกซาปีน (Amoxapine) มีชื่อการค้าในต่างประเทศเช่น Asendis, Demolox เป็นยาบำ บัดอาการโรคซึมเศร้าซึ่งอยู่ในกลุ่ม Tetracyclic antidepressant หากจะเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับยาอื่นที่ใช้รักษาอาการซึมเศร้า จะพบว่ายาอะม็อกซาปีนเป็นยาที่ออกฤทธิ์และเห็นผลเร็วภายใน 4 - 7 วันอาการของผู้ป่วยก็เริ่มดีขึ้นตามลำดับ ในอนาคตมีแนวโน้มที่จะนำยานี้ไปรักษาอาการทางจิตเภทอีกด้วย

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาอะม็อกซาปีนที่มีจำหน่ายจะเป็นยาชนิดรับประทาน ตัวยาสามารถถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารและกระจายตัวเข้าสู่ร่างกายได้มากกว่า 60% จากนั้นตัวยาอะม็อกซาปีนจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนในเลือดได้ถึงประมาณ 90% ก่อนที่จะถูกส่งไปเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ 30 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาอะม็อกซาปีนปริมาณ 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะเสียเป็นส่วนมากและมีบางส่วนถูกกำจัดทิ้งไป กับอุจจาระ

ทางคลินิกได้ระบุข้อควรระวังการใช้ยารักษาโรคซึมเศร้ากับเด็ก-วัยรุ่น ต้องระวังอาการคิดทำร้ายตนเองหรือความรู้สึกอยากฆ่าตัวตาย ยาอะม็อกซาปีนก็เป็นยาอีกหนึ่งรายการที่ต้องเฝ้าระวังเรื่องนี้เช่นกัน และเป็นเหตุผลที่แพทย์มักไม่ใช้ยาอะม็อกซาปีนกับผู้ป่วยเด็กและวัยรุ่นดังกล่าว

อาจสรุปเหตุผลที่แพทย์นำมาประกอบการพิจารณาก่อนใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคซึมเศร้าดังนี้

ผู้ป่วยที่ได้รับยาอะม็อกซาปีนอาจเกิดความผิดปกติในการทรงตัวรวมถึงการควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆเช่น แขน ขา ใบหน้า ปาก กราม ลิ้น แก้ม ซึ่งพบมากเมื่อมีการใช้ยาอะม็อกซาปีนในผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่เป็นสตรี หากพบอาการเหล่านี้ในช่วงเริ่มต้นของการรับประทานยานี้ ต้องรีบแจ้งให้แพทย์ทราบ/ไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉินก่อนถึงวันนัดเพื่อแพทย์พิจารณาปรับเปลี่ยนการรักษา

ผู้ป่วยบางกลุ่มอาจพบอาการแพ้แสงแดดหลังใช้ยาอะม็อกซาปีน หากพบอาการนี้แพทย์จะแนะนำให้เลี่ยงการออกกิจกรรมกลางแจ้งในระหว่างที่มีการใช้ยานี้

โดยรวมแล้วยังมีข้อพึงระวังและข้อห้ามอีกหลายประการที่ผู้ป่วยควรทราบ และระหว่างการใช้ยานี้ผู้ป่วยต้องให้ความร่วมมือและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

อะม็อกซาปีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

อะม็อกซาปีน

ยาอะม็อกซาปีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อบำบัดรักษาอาการโรคซึมเศร้า

อะม็อกซาปีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอะม็อกซาปีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ที่สมองโดยยับยั้งการดูดกลับของสารสื่อประสาทที่เรียกว่า Serotonin และ Norepinephrine อีกทั้งส่งผลปิดกั้นการตอบสนองของตัวรับ (Receptor) ที่มีชื่อว่า Dopamine receptor ต่อสารสื่อประสาทประเภท Dopamine ด้วยกลไกดังกล่าวทำให้เกิดการปรับสมดุลของสารสื่อประสาทได้อย่างเหมาะสมจนทำให้อารมณ์ความรู้สึกของผู้ป่วยกลับมาเหมือนปกติ

อะม็อกซาปีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะม็อกซาปีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 25, 50 100 และ150 มิลลิกรัม/เม็ด

อะม็อกซาปีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาอะม็อกซาปีนมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานครั้งละ 50 มิลลิกรัมวันละ 2 - 3 ครั้ง ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษาอยู่ที่ 100 มิลลิกรัมวันละ 2 - 3 ครั้ง กรณีที่ใช้ยาขนาด 300 มิลลิกรัม/วันแล้วอาการผู้ป่วยไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเพิ่มอีกได้ โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 600 มิลลิกรัม/วัน
  • ผู้สูงอายุ: เริ่มต้นรับประทานครั้งละ 25 มิลลิกรัมวันละ 2 - 3 ครั้ง ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษาอยู่ที่ 50 มิลลิกรัมวันละ 2 - 3 ครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 300 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: โดยทั่วไปแพทย์มักไม่ใช้ยานี้ในเด็กและวัยรุ่นด้วยเหตุผลจากผลข้างเคียงที่อาจทำให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้เกิดอารมณ์อยากทำร้ายตนเองหรือคิดฆ่าตัวตาย

*อนึ่ง สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาอะม็อกซาปีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอะม็อกซาปีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อะม็อกซาปีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะม็อกซาปีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการท้องผูก ง่วงนอน ปากแห้ง

บางกรณีอาจพบอาการข้างเคียงที่รุนแรงขึ้นเช่น อึดอัดหายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ปาก-ใบหน้า-ลิ้นบวม แสบร้อนผิวหนัง หูอื้อ รู้สึกสับสน ปัสสาวะขัด หัวใจเต้นผิดจังหวะ อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนไป นอนหลับยาก สูญเสียการทรงตัว เหนื่อยง่ายหรืออ่อนเพลียไม่มีแรง พูดจาติดขัด สภาพการมองเห็นเปลี่ยนไป หรือไม่ก็เกิดอาการซึมเศร้ามากขึ้น ถ้ามีอาการเหล่านี้ให้รีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัด

*อนึ่งอาการของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดสามารถพบอาการไตวาย มีภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย เกิดภาวะโคม่า มีอาการลมชัก หากพบอาการดังกล่าวควรต้องรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้อะม็อกซาปีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้อะม็อกซาปีนเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยาอะม็อกซาปีน
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคหัวใจล้มเหลว
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก โดยที่ไม่ได้รับคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ
  • ห้ามปรับเปลี่ยนขนาดรับประทานยานี้หรือหยุดการใช้ยานี้โดยมิได้ปรึกษาแพทย์
  • ห้ามใช้ยาที่เปลี่ยนสภาพไปจากเดิม
  • หลีกเลี่ยงการออกแดดจัดด้วยตัวยานี้อาจกระตุ้นให้ร่างกายแพ้แสงแดดได้ง่าย
  • ญาติควรเฝ้าระวังพฤติกรรมของผู้ป่วยระหว่างการใช้ยานี้เช่น อารมณ์เปลี่ยนแปลง รู้สึกอยากทำร้ายตัวเองหรือซึมเศร้ามากขึ้น หากพบอาการเหล่านี้ต้องรีบปรึกษาแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัด เพื่อแพทย์พิจารณาปรับเปลี่ยนแนวทางการรักษา
  • การรับประทานยาในช่วงก่อนนอนอาจช่วยลดเรื่องอาการข้างเคียงต่างๆจากยาลงได้
  • พาผู้ป่วยมาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้โดยเด็ดขาด
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะม็อกซาปีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อะม็อกซาปีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะม็อกซาปีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาอะม็อกซาปีนอย่างไร?

ควรเก็บยาอะม็อกซาปีนในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

อะม็อกซาปีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะม็อกซาปีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Asendin (อะเซนดิน) Lederle Laboratories
Defanyl (ดีฟานิล) Eisai

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Amoxapine#Pharmacodynamics [2015,Nov14]
  2. http://www.drugs.com/drug-interactions/amoxapine-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Nov14]
  3. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Amoxapine [2015,Nov14]
  4. http://www.drugs.com/cdi/amoxapine.html [2015,Nov14]
  5. http://www.catalog.md/drugs/defanyl.html [2015,Nov14]
  6. http://www.drugs.com/imprints/a-13-1917.html [2015,Nov14]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน sirikul nattaphong_123 GBN BAIBUA@13may2000 Malibob
Frame Bottom