Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคเบาหวาน 

บทนำ

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์(Acetohexamide) เป็นยาในกลุ่มซัลโฟนิลยูเรีย(Sulfonylurea)รุ่นแรกที่นำมาใช้บำบัดอาการของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 (Diabetes mellitus type 2) กลุ่มผู้ป่วยที่ต้องใช้ยานี้มักเป็นกลุ่มที่ใช้วิธีการควบคุมอาหารแล้วไม่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ ยาอะซีโตเฮกซาไมด์มีรูปแบบของผลิตภัณฑ์เป็นยารับประทาน หลังการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหาร ตัวยานี้จะเข้าสู่กระแสเลือดและเข้ารวมตัวกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 90% ยาอะซีโตเฮกซาไมด์จะถูกตับเปลี่ยนไปเป็นสารที่มีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดได้สูง คือสาร Hydroxyhexamide

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอะซีโตเฮกซาไมด์ คือ ตัวยาจะกระตุ้นเซลล์ชื่อ เบต้าเซลล์(Beta-cell,เซลล์สร้างฮอร์โมนอินซูลิน)ของตับอ่อน ให้ทำการหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน(Insulin)เข้าสู่กระแสเลือด ส่งผลให้ร่างกายสามารถนำน้ำตาลกลูโคส(Glucose)ในกระแสเลือดไปใช้ได้เป็นปกติ

โดยทั่วไป การรับประทานยาอะซีโตเฮกซาไมด์จะเพียงวันละ 1 ครั้ง ก็เพียงพอต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้แล้ว แต่ก็มีสิ่งสำคัญบางประการที่ผู้ป่วยต้องปฏิบัติในระหว่างการใช้ยานี้ เช่น

ทั้งนี้ เราอาจจะไม่พบเห็นการใช้ยาอะซีโตเฮกซาไมด์ในประเทศไทย แต่ในต่างประเทศจะมีจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า Dimelin, Dymelor, Gamadiabet

อนึ่ง หากต้องการทราบข้อมูลการใช้ยานี้เพิ่มเติม ก็สามารถสอบถามได้จากแพทย์หรือเภสัชกรได้โดยทั่วไป

อะซีโตเฮกซาไมด์มีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

อะซีโตเฮกซาไมด์

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

อะซีโตเฮกซาไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธ์ของยาอะซีโตเฮกซาไมด์คือ ตัวยาจะเข้าไปกระตุ้นกลไกการทำงานของเบต้าเซลล์ในตับอ่อนให้หลั่งฮอร์โมนอินซูลินออกมา ซึ่งฮอร์โมนนี้จะทำให้ร่างกายสามารถใช้น้ำตาลในเลือดได้อย่างมีสมดุลมากขึ้น จากกลไกดังกล่าวจึงทำให้ยานี้มีฤทธิ์รักษาเบาหวานตามสรรพคุณ

อะซีโตเฮกซาไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์ มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็น ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 250, และ 500 มิลลิกรัม/เม็ด

อะซีโตเฮกซาไมด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์มีขนาดรับประทาน เช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 250 มิลลิกรัม ก่อนอาหารเช้า จากนั้นแพทย์อาจปรับเพิ่มขนาดรับประทานยานี้อีก 250 – 500 มิลลิกรัม ในทุกๆ 5 – 7 วันโดยดูจากค่าน้ำตาลในเลือด ซึ่งขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 1.5 กรัม/วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกที่แน่ชัดถึง ขนาดยานี้ ผลข้างเคียง และความปลอดภัยในการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็ก จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

อนึ่ง: กรณีใช้ขนาดรับประทานตั้งแต่ 1 กรัม/วันขึ้นไป ให้แบ่งการรับประทานออกเป็น 2 ครั้ง เช้า – เย็น

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยา อะซีโตเฮกซาไมด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอะซีโตเฮกซาไมด์ สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ดี เพื่อประสิทธิผลของการรักษา ควรรับประทานยาอะซีโตเฮกซาไมด์ตรงเวลา

อะซีโตเฮกซาไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์ สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้อะซีโตเฮกซาไมด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาอะซีโตเฮกซาไมด์ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะซีโตเฮกซาไมด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

อะซีโตเฮกซาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาอะซีโตเฮกซาไมด์อย่างไร?

ควรเก็บยาอะซีโตเฮกซาไมด์ ในช่วงอุณหภูมิ 15 – 30 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์ และเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น

อะซีโตเฮกซาไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะซีโตเฮกซาไมด์ มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Dimelin (ไดเมลิน)Shionogi Seiyaku
Dymelor (ดายมีเลอร์)Lilly
Gamadiabet (แกมาไดอะเบท)Salvat

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Acetohexamide [2016,Dec31]
  2. http://www.druginfosys.com/drug.aspx?drugcode=1890&type=1#Dosage [2016,Dec31]
  3. https://www.drugbank.ca/drugs/DB00414 [2016,Dec31]
  4. http://www.druginfosys.com/drug.aspx?drugcode=1890&type=1#ContraInd [2016,Dec31]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน opal2543 Pattharapol005
Frame Bottom