Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

คลื่นไส้ 

บทนำ

ออนดาเซทรอน (Ondasetron) เป็นยาในกลุ่มเซโรโทนิน 5 เอชที3 รีเซ็ปเตอร์ แอนตาโกนิส [Serotonin 5-HT (Hydroxytryptamine) ชนิด 3 receptor antagonist, ยาต้านตัวรับสาร Seratonin ที่เกี่ยวข้องกับอาการคลื่นไส้] ถูกพัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1980 (พ.ศ. 2523) โดยบริษัท Glaxo SmithKline และนำมาใช้ป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียนในผู้ป่วยมะเร็งที่ต้องเข้ารับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือรังสีรักษา หรือด้วยวิธีผ่าตัด หากเป็นยารับประทานตัวยาจะถูกดูดซึมเข้าร่างกายได้ 60% โดยประมาณ จากนั้นยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนในเลือด 70 - 76% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 5.7 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากร่างกาย 50% โดยผ่านไปกับน้ำปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกระบุให้ออนดาเซทรอนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานในระบบสาธารณสุขมูลฐาน ในประเทศไทยยานี้อยู่ในหมวดยาอันตราย มักจะพบการใช้ยาออนดาเซทรอนในสถานพยาบาลเป็นส่วนมาก ด้วยมีความจำเพาะเจาะจงต่ออาการโรค แพทย์ผู้รักษาเท่านั้นที่จะเป็นผู้สั่งจ่ายได้อย่างถูก ต้องและปลอดภัยต่อผู้ป่วย

ยาออนดาเซทรอนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ออนดาเซทรอน

ยาออนดาเซทรอนมีสรรพคุณดังนี้

ยาออนดาเซทรอนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

จากการใช้ยาเคมีบำบัดหรือรังสีรักษาในผู้ป่วยมะเร็ง อาจเป็นสาเหตุให้ลำไส้เล็กของผู้ป่วยหลั่งสาร Serotonin หรือ 5HT (5 Hydroxytryptamine) ออกมา สารดังกล่าวจะก่อให้เกิดกลไกการกระตุ้นการคลื่นไส้อาเจียน ยาออนดาเซทรอนจะเข้าไปออกฤทธิ์ยับยั้งกลไกการกระตุ้นดังกล่าว ทำให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยาออนดาเซทรอนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาออนดาเซทรอนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเม็ด ขนาด 4 และ 8 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีด ขนาดความแรง 8 มิลลิกรัม/4 มิลลิลิตร

ยาออนดาเซทรอนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาออนดาเซทรอนมีขนาดรับประทาน ดังนี้

ก. สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่รักษาด้วยยาเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 8 มิลลิกรัมก่อนเข้ารักษาด้วยยาเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา 1 - 2 ชั่วโมง จาก นั้นรับประทาน 8 มิลลิกรัมหลังการได้รับยาเคมีบำบัดหรือรังสีรักษาไปแล้ว 12 ชั่วโมง

    การรับประทานเชิงป้องกันการคลื่นไส้อาเจียนข้างต้น ผู้ป่วยมักได้รับคำแนะนำให้รับประทานยาต่ออีก 8 มิลลิกรัม ทุก 12 ชั่วโมงเป็นเวลาติดต่อกันอีก 5 วัน

  • เด็กอายุ 6 เดือน - 17 ปี: ให้คำนวณขนาดยาต่อพื้นที่ของร่างกาย (Body surface area, มีสูตรคำนวณจาก น้ำหนักตัว/เป็นกิโลกรัม และส่วนสูง/เป็นเซนติเมตร, มีหน่วยเป็นตารางเมตร) โดยให้ยาฉีดขนาด 5 มิลลิกรัม/พื้นที่ของร่างกาย 1 ตารางเมตร ตามด้วยขนาดรับประทานทุกๆ 12 ชั่วโมงเป็นเวลาอีก 5 วัน
  • ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือนยังไม่มีข้อมูลขนาดการใช้ยา การใช้ยานี้จึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

ข. สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด:

  • ผู้ใหญ่: ขนาดรับประทานยาเพื่อป้องกันการคลื่นไส้อาเจียนหลังเข้ารับการผ่าตัดคือ 16 มิลลิกรัม โดยรับประทาน 1 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการผ่าตัด
  • เด็ก: มักให้เป็นยาฉีด และยังไม่มีข้อมูลของขนาดรับประทาน

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาออนดาเซทรอน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาออนดาเซทรอนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับ การรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาออนดาเซทรอนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาออนดาเซทรอนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น อาจมีอาการปวดศีรษะ บางรายมีอาการชัก วิงเวียนศีรษะ และการมองภาพไม่ชัดเจน เกิดภาวะ ใจสั่น เจ็บหน้าอก หัวใจเต้นช้าผิดปกติ หน้าแดง ความดันโลหิตต่ำ สะอึก ท้องผูก การตรวจเลือด อาจพบตับทำงานผิดปกติ

มีข้อควรระวังการใช้ยาออนดาเซทรอนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาออนดาเซทรอนดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาออนดาเซทรอนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาออนดาเซทรอนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาออนดาเซทรอนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาออนดาเซทรอนอย่างไร?

สามารถเก็บยาออนดาเซทรอนที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาออนดาเซทรอนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาออนดาเซทรอนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตดังนี้

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Dantron 8 (แดนทรอน 8) Unison
Emeset (เอเมเซท) Cipla
Emistop (เอมิสตอป) Claris Lifesciences
Ondavell (ออนดาเวล) Novell Pharma
Onsia (ออนเซีย) Siam Bheasach
Zetron (ซีทรอน) Biolab
Zofran/Zofran Zydis (โซฟราน/โซฟราน ไซดีส) GlaxoSmithKline

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Ondansetron [2014,Sept 27]
2 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/zofran-zofran%20zydis/?type=full#Indications [2014,Sept 27]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=ondasetron [2014,Sept 27]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom