Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หลอดอาหาร  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กลืนเจ็บ  กลืนติด 

บทนำ

หลอดอาหารเป็นอวัยวะหนึ่งในระบบทางเดินอาหาร โดย “หลอดอาหารอักเสบ(Esophagitis)” หมายถึง ภาวะที่มีการอักเสบที่อาจเกิดจากการติดเชื้อหรือไม่ใช้จากการติดเชื้อของเยื่อเมือกที่บุภายในหลอดอาหาร/เยื่อบุหลอดอาหาร ส่งผลให้เกิดอาการสำคัญ คือ เจ็บคอมากเวลากลืนจนอาจถึงขั้นกลืนอาหาร ดื่มน้ำไม่ได้ และอาการแสบร้อนกลางอก

หลอดอาหารอักเสบ เป็นอาการ/ภาวะที่พบได้บ่อยทั่วโลก พบได้ประมาณ 33-44% ของประชากรทั้งหมด พบได้ใน ทุกเพศ ทุกวัย แต่พบในเด็กได้น้อยมาก

หลอดอาหารอักเสบ แบ่งได้เป็นหลายชนิดตามสาเหตุ ซึ่งที่พบบ่อย ได้แก่

อนึ่ง เมื่อหลอดอาหารอักเสบเกิดจากสาเหตุที่เป็นสาเหตุเฉียบพลัน เช่น การฉายรังสีรักษา และ/หรือยาเคมีบำบัด และ/หรือยาบางชนิด และสามารถรักษาให้หายได้ในระยะเวลารวดเร็วเช่น 1-2 สัปดาห์เรียกว่า “หลอดอาหารเฉียบพลัน(Acute esophagitis)” แต่ถ้าหลอดอาหารอักเสบเกิดจากสาเหตุที่เรื้อรัง เช่น สูบบหรี่ ดื่มสุรา โรคกรดไหลย้อน โรคออโตอิมมูน จะเรียกว่า “หลอดอาหารอักเสบเรื้อรัง(Chronic esophagitis)”

หลอดอาหารอักเสบมีสาเหตุจากอะไร?

หลอดอาหารอักเสบ

หลอดอาหารอักเสบ มีสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

ใครมีปัจจัยเสี่ยงเกิดหลอดอาหารอักเสบ?

ผู้มีปัจจัยเสี่ยงเกิดหลอดอาหารอักเสบ ได้แก่

หลอดอาหารอักเสบมีอาการอย่างไร?

ถึงแม้หลอดอาหารอักเสบจะมีหลายประเภทตามสาเหตุ แต่ทุกประเภทจะมีอาการเหมือนกันทั้งหมด ซึ่งอาการที่พบบ่อย ได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

เมื่อมีอาการต่างๆดังกล่าวในหัวข้อ “อาการฯ” และอาการไม่ดีขึ้นใน 2-3วันหลังการดูแลตนเอง โดยเฉพาะในผู้มีปัจจัยเสี่ยง ควรต้องรีบพบแพมย์/มาโรงพยาบาลเสมอ

แพทย์วินิจฉัยหลอดอาหารอักเสบได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยหลอดอาหารอักเสบได้จาก ประวัติทางการแพทย์ต่างๆของผู้ป่วย เช่น อาการ ประวัติการเป็นโรคต่างๆ ประวัติการใช้ยาต่างๆ ประวัติการรักษาด้วยรังสีรักษา และ/หรือยาเคมีบำบัด การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา การดื่มสารกาเฟอีน การตรวจร่างกาย การตรวจดูในช่องคอ และอาจมีการตรวจสืบค้นอื่นๆเพิ่มเติมตามดุลพินิจของแพทย์ เช่น การตรวจเลือดเพื่อการวินิจฉัยโรคที่เป็นสาเหตุ เช่น โรคเบาหวาน โรคเอชไอวี และอาจรวมไปถึงการตรวจภาพหลอดอาหารด้วยรังสีวินิจฉัย เช่น การเอกซเรย์หลอดอาหารด้วยการกลืนแป้ง(Esophagogram) การส่องกล้องหลอดอาหาร และอาจจำเป็นต้องมีการนำสารคัดหลั่งจากหลอดอาหารมาเพาะเชื้อ หรือเพื่อการตรวจทางเซลล์วิทยา หรืออาจมีการตัดชิ้นเนื้อเมื่อส่องกล้องหลอดอาหารแล้วพบความผิดปกติ เพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

รักษาหลอดอาหารอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษาหลอดอาหารอักเสบ คือ ให้การรักษาสาเหตุ และการรักษาประคับประคองตามอาการ

ก. การรักษาสาเหตุ: ซึ่งจะแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย เช่น รักษาการติดเชื้อราด้วยยาต้านเชื้อรา รักษาโรคกรดไหลย้อนเมื่อสาเหตุเกิดจากโรคกรดไหลย้อน เป็นต้น ทั้งนี้ อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com ถึงวิธีรักษา โรค/ภาวะต่างๆที่เป็นสาเหตุ

ข. การรักษาประคับประคองตามอาการ: คือ การรักษาอาการต่างๆที่เกิดขึ้น ที่จะเหมือนกันในผู้ป่วยแต่ละคน เช่น การอมยาชาเฉพาะที่ช่วยระงับปวด/เจ็บช่วงกินอาหาร/ดื่มน้ำ เช่น ยา Xylocaine/Lidocaine viscous การรับประทานอาหารน้ำ/อาหารเหลวที่จะช่วยให้กลืนได้ง่ายขึ้น (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง อาหารทางการแพทย์) การให้อาหาร/สารน้ำทางหลอดเลือดดำ เมื่อบริโภคทางปากได้น้อย หรือการให้อาหารทางหลอดให้อาหารผ่านทางจมูก หรือการผ่าตัดใส่ท่อให้อาหารผ่านทางหน้าท้อง เป็นต้น

หลอดอาหารอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของโรคหลอดอาหารอักเสบ ในกรณีเป็นหลอดอาหารอักเสบเฉียบพลัน จะมีการพยากร์โรคที่ดี มักรักษาหายได้ภายใน 2-3 สัปดาห์ แต่ส่วนน้อยที่เป็นการอักเสบเฉียบพลันที่รุนแรง เช่น กลืน กรด ด่าง ปริมาณมาก อาจทำให้หลอดอาหารเกิดแผลจนทะลุ ก่อให้เกิดการอักเสบในช่องคอ หรือในช่องอก และอาจเป็นอันตรายจากการติดเชื้อแบคทีเรีย/เชื้อรา ที่รุนแรงจนเสียชีวิตได้(พบได้น้อย)

กรณีเป็นการอักเสบที่เกิดจากสารเคมี หรือเป็นหลอดอาหารอักเสบเรื้อรัง มักส่งผลให้เกิดหลอดอาหารเกิดเป็นพังผืด หลอดอาหารจะตีบแคบลง ส่งผลให้เกิดภาวะกินแล้วติดคอ จนอาจกินอาหารแข็ง หรืออาหารชิ้นใหญ่ไม่ได้ ซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะทุโภชนาจากร่างกายได้รับอาหารไม่เพียงพอ นอกจากนั้น ผู้ป่วยส่วนน้อยบางคน อาจเกิดหลอดอาหารทะลุได้จากผนังหลอดอาหารที่บางมากๆจากที่มีการอักเสบเรื้อรัง

มีผลข้างเคียงจากหลอดอาหารอักเสบอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากหลอดอาหารอักเสบ คือ ภาวะทุโภชนาการจากกินอาหารได้น้อย และอาจเกิดภาวะหลอดอาหารตีบแคบ หรือเกิดหลอดอาหารทะลุได้ ดังกล่าวในหัวข้อ “การพยากรณ์โรคฯ”

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อมีหลอดอาหารอักเสบ ได้แก่

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

เมื่อเป็นโรคหลอดอาหารอักเสบ ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันหลอดอาหารอักเสบได้อย่างไร?

การป้องกันหลอดอาหารอักเสบ คือการหลีกเลี่ยงสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังได้กล่าวในหัวข้อ “สาเหตุฯ” และหัวข้อ “ปัจจัยเสี่ยงฯ” ซึ่งที่สำคัญ เช่น

บรรณานุกรม

  1. http://emedicine.medscape.com/article/174223-overview#showall[2017,March11]
  2. https://medlineplus.gov/ency/article/001153.html[2017,March11]
  3. http://my.clevelandclinic.org/health/diseases_conditions/hic_Esophagitis[2017,March11]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom