Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาสไปรามัยซิน (Spiramycin) เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่ม Macrolide ใช้บำบัดรักษาโรคติดเชื้อ ทอกโซพลาสโมซิส (Toxoplasmosis)/อาการป่วยด้วยการติดเชื้อโปรโตซัวที่มีชื่อว่า Protozoan toxoplasma gondii รวมถึงการติดเชื้อตาเนื้อเยื่อต่างๆของร่างกาย

ยานี้ถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1952 (พ.ศ. 2495) และมีการเตรียมสูตรตำรับเป็นยารับประ ทานชื่อการค้าที่รู้จักกันดีคือ “Rovamycine” โดยมีการกระจายยาในแถบยุโรปและแคนาดา ภายในปี ค.ศ. 1987 (พ.ศ. 2530) ได้มีการพัฒนาสูตรตำรับขึ้นมาเป็นยาฉีด กลไกการออกฤทธิ์จะเป็นการยับ ยั้งการสังเคราะห์โปรตีนที่ผนังเซลล์ของแบคทีเรีย โดยยานี้จะรักษาครอบคลุมกลุ่มแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวกและชนิดแกรมลบที่รวมถึงเชื้อ Legionellae, Mycoplasmas, Chlamydiae, Toxoplasma gondii, Cryptosporidium sp., Enterobacteria และ Pseudomonads

จากการศึกษาเรื่องการกระจายตัวของยาสไปรามัยซินในร่างกายมนุษย์พบว่า การดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารมีเพียงระดับหนึ่งและไม่สมบูรณ์ ตัวยาที่เข้าสู่กระแสเลือดจะกระจายไปตามเนื้อ เยื่อส่วนต่างๆของร่างกาย โดยจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 10 - 25% และสามารถซึมผ่านเข้าน้ำนมของมารดาได้ ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยาสไปรามัยซินอย่างต่อเนื่องและร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 5 - 8 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดและผ่านทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้ระบุให้ยาสไปรามัยซินอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยานี้ได้อย่างปลอดภัยจะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

สไปรามัยซินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

สไปรามัยซิน

ยาสไปรามัยซินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

สไปรามัยซินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาสไปรามัยซินคือ ตัวยาจะเข้ายับยั้งการสังเคราะห์โปรตีนของเชื้อโรคโดยจะเข้าจับหน่วยพันธุกรรมที่เรียกว่า ไรโบโซม (Ribosome) ทำให้เชื้อโรคดังกล่าวไม่สามารถแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

สไปรามัยซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ในประเทศไทยยาสไปรามัยซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 1.5 และ 3 ล้านยูนิต/เม็ด
  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 0.375 ล้านยูนิต/5 มิลลิลิตร
  • สไปรามัยซินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

    ยาสไปรามัยซินมีขนาดรับประทานสำหรับอาการโรค Toxoplasmosis และการติดเชื้อตาเนื้อเยื่อต่างๆที่ตอบสนองต่อยานี้ดังนี้เช่น

    • ผู้ใหญ่: รับประทานยา 6 - 9 ล้านยูนิต/วันโดยแบ่งรับประทาน 2 - 3 ครั้ง กรณีติดเชื้อรุนแรง แพทย์อาจเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 15 ล้านยูนิต/วัน
    • เด็กและเด็กทารก: คำนวณการให้ยาเป็น 75,000 ยูนิต/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละ 2 ครั้ง
    • อนึ่ง: สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

    *****หมายเหตุ:

    • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

    เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

    เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาสไปรามัยซิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

    หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

    หากลืมรับประทานยาสไปรามัยซินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

    สไปรามัยซินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

    ยาสไปรามัยซินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย เกิดผื่นคัน และลมพิษ ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการความรู้สึกสัม ผัสเพี้ยน

    ผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดจะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสียมาก หากพบอาการเหล่านี้ให้รีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

    มีข้อควรระวังการใช้สไปรามัยซินอย่างไร?

    มีข้อควรระวังการใช้ยาสไปรามัยซินเช่น

    • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
    • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมน้ำผลไม้ประเภท Grave fruit juice เพราะจะเกิดอันตรกิริยาระหว่างกันส่งผลให้เพิ่มผลข้างเคียงจากยาสไปรามัยซิน
    • ห้ามปรับขนาดรับประทานยานี้ด้วยตนเอง
    • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์
    • ระวังการใช้ยานี้กับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
    • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับ ขณะใช้ยานี้แพทย์จะคอยควบคุมการทำงานของตับให้เป็นปกติอยู่เสมอ
    • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ
    • การใช้ยานี้เป็นเวลานานๆต้องระวังการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดอื่นๆหรือเชื้อราสอดแทรกเข้ามา
    • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
    • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
    • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

    ***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาสไปรามัยซินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

    สไปรามัยซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

    ยาสไปรามัยซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

    ควรเก็บรักษาสไปรามัยซินอย่างไร?

    ควรเก็บยาสไปรามัยซินภายใต้อุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง แดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

    สไปรามัยซินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

    ยาสไปรามัยซินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

    ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
    ROVAMYCINE (โรวามัยซิน) Sanofi Aventis
    ROVAMYCIN-RTU (โรวามัยซิน-อาร์ทียู) AHPL
    ROVAMYCIN FORTE (โรวามัยซิน ฟอร์ท) AHPL

    บรรณานุกรม

    1. https://en.wikipedia.org/wiki/Spiramycin [2015,July11]
    2. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Rovamycine/?type=brief[2015,July11]
    3. https://www.mims.com/India/drug/info/spiramycin/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,July11]
    4. http://www.uniprix.com/en/drug-lexicon/977/rovamycine#drug_section_precautions[2015,July11]
    5. http://www.medicinenet.com/spiramycin-oral_capsule/page2.htm#DrugInteractions[2015,July11]
    6. http://www.drugsupdate.com/generic/view/487/Spiramycin[2015,July11]
    7. https://www.mims.com/India/drug/info/ROVAMYCIN-RTU/ROVAMYCIN-RTU%20oral%20susp[2015,July11]
    8. https://www.mims.com/India/drug/info/ROVAMYCIN%20FORTE/ROVAMYCIN%20FORTE%20film-coated%20tab[2015,July11]
    9. http://drug.fda.moph.go.th:81/ndh/index.php/drug-infomation?start=17660[2015,July11]


    สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
    Frame Bottom