Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาวิตามินรวม หรือยามัลติวิตามิน (Multivitamin ที่นิยมเรียกย่อว่า เอ็มทีวี/MTV) เป็นผลิตภัณฑ์ยาที่ทางการแพทย์นำมาใช้เสริมสร้างสุขภาพของร่างกาย ประกอบไปด้วยกลุ่มวิตา มินและเกลือแร่/แร่ธาตุต่างๆที่มนุษย์สามารถได้รับจากการรับประทานอาหารอยู่แล้ว ปกติตำรับยาที่มีองค์ประกอบของวิตามินและเกลือแร่ตั้งแต่ 3 ชนิดขึ้นไปก็สามารถเรียกวิตามินรวมได้แล้ว ทั้งนี้จะไม่นับองค์ประกอบที่เป็นยาสมุนไพร ฮอร์โมน รวมถึงยารักษาโรคชนิดต่างๆ นักวิชาการหลายท่านได้กล่าวว่า วิตามินรวมไม่สามารถรักษาโรคมะเร็งหรือโรคหัวใจได้ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าวิตามินรวมช่วยฟื้นฟูสภาพการทำงานของร่างกายได้ดีระดับหนึ่งโดยเฉพาะกับผู้ป่วยประเภทที่ขาดสารอาหาร (เช่น วิตามินรวม) เพียงแต่ต้องเลือกใช้อย่างถูกวิธีเช่น ขนาดรับประทานรวม ถึงระยะเวลาของการใช้ที่เหมาะสม

ด้วยเทคโนโลยีของยุคนี้ทำให้การพัฒนารูปแบบวิตามินรวมมีหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็น ชนิดรับประทานแบบยาเม็ด ยาเม็ดอม - เคี้ยว ยาแคปซูล ยาผงสำหรับละลายน้ำ ยาน้ำหรือแม้ กระทั่งยาฉีด ปกติวิตามินรวมชนิดรับประทานมักจะได้รับคำแนะนำให้รับประทานเพียงวันละ 1 - 2 ครั้ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วยและดุลยพินิจของแพทย์ประกอบกัน อย่างไรก็ตามอาจพบว่าวิตามินรวมบางสูตรตำรับต้องรับประทาน 3 - 7 ครั้งต่อวันเลยทีเดียว

วิตามินรวมที่มีจำหน่ายตามร้านขายยามีอยู่หลายสูตรตำรับ และมักมีองค์ประกอบของวิตามินและเกลือแร่ดังต่อไปนี้เช่น

การจะเลือกใช้วิตามินรวมสูตรตำรับใดนั้นต้องพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ของการใช้เช่น ใช้เสริมสร้างความสมบูรณ์ของร่างกาย หรือรักษาโรคขาดวิตามิน หรือใช้ฟื้นฟูร่างกายหลังจากการเจ็บป่วย นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาไปถึงสถานภาพของผู้ที่จะใช้วิตามินรวมเช่น เด็กเล็ก ผู้สูง อายุ สตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร ตลอดจนผู้ที่อยู่ในสภาพขาดสารอาหาร ดังนั้นเกณฑ์การเลือกใช้จึงไม่ควรใช้วิธีการบอกต่อและไม่มีหลักฐานทางวิชาการยืนยันรับรอง ทาง เลือกที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุดคือ ควรใช้ยา/วิตามินรวมและปฏิบัติตนตามคำสั่งแพทย์ หรืออาจขอคำแนะนำปรึกษาจากเภสัชกรใกล้บ้านของท่าน

มัลติวิตามินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

มัลติวิตามิน

ยามัลติวิตามินมีสรรพคุณดังนี้เช่น

  • ใช้ชดเชยการขาดวิตามินของร่างกายของผู้สูงอายุ
  • ใช้เป็นยาร่วมรักษาโรคเรื้อรังต่างๆ
  • สนับสนุนและช่วยเพิ่มความต้านทานโรคให้กับร่างกาย
  • ชะลอความเสื่อมของอวัยวะตามร่างกายเช่น ผิวพรรณ
  • เป็นส่วนประกอบในอาหารเสริมที่ใช้รับประทานเพื่อลดน้ำหนัก
  • เสริมสร้างสมรรถภาพการทำงานของร่างกายและสมอง

มัลติวิตามินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาวิตามินรวม/มัลติวิตามินจะขึ้นกับชนิดของวิตามินและเกลือแร่/แร่ธาตุที่เป็นส่วนประกอบในสูตรตำรับ ซึ่งพอจะสรุปบางกลไกของวิตามินรวมได้ดังนี้เช่น

ทั้งนี้ ยังมีกลไกอื่นๆอีกที่มีรายละเอียดมากมายและไม่สามารถนำมาแจกแจงได้หมดในบทความนี้ แต่พอจะสรุปและกล่าวได้ว่า วิตามินเกลือแร่ต่างๆมีหน้าที่และกลไกการออกฤทธิ์ตามธรรมชาติของตัวเองและมีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

มัลติวิตามินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยามัลติวิตามินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

มัลติวิตามินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยามัลติวิตามิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยามัลติวิตามินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับ การรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

มัลติวิตามินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) จากการรับประทานวิตามินรวมอาจไม่สามารถตรวจพบได้ทั้งหมด แต่พอจะกล่าวโดยสังเขปได้ว่า วิตามินรวมสามารถก่อให้เกิดอาการข้างเคียงได้เช่นเดียวกับยาต่างๆอาทิเช่น มีอาการวิงเวียน บวมตามร่างกาย ท้องเสียอ่อนๆ หูดับ

หากมีอาการแพ้ยานี้มักพบผื่นคัน อึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ปาก-ลิ้น-ใบหน้า-คอมีอาการบวม เป็นต้น ซึ่งหากพบเห็นอาการดังกล่าวหลังใช้ยานี้ควรต้องรีบนำตัวผู้ป่วยไปพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเพื่อทำการบำบัดรักษาโดยเร็วที่สุด

มีข้อควรระวังการใช้มัลติวิตามินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยามัลติวิตามิน/วิตามินรวมดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมมัลติวิตามินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

มัลติวิตามินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยามัลติวิตามินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษามัลติวิตามินอย่างไร?

สามารถเก็บรักษายามัลติวิตามินภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

มัลติวิตามินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยามัลติวิตามินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Blackmores Multivitamins + Minerals (แบล็คมอร์ มัลติวิตามิน + มิเนอรัล) Blackmores
Multivitamin Asian Union (มัลติวิตามิน เอเชียน ยูเนียน) Asian Union
Multivitamin GPO (มัลติวิตามิน จีพีโอ) GPO
Multivitamin Greater Pharma (มัลติวิตามิน เกร๊ทเตอร์ฟาร์มา) Greater Pharma
Multivitamin Picco (มัลติวิตามิน พิคโค) Picco Pharma
Multivitamin Suphong Bhaesaj (มัลติวิตามิน สุพงษ์เภสัช) Suphong Bhaesaj
Pancebrin (แพนเซบริน) Eli Lilly
Seven Seas Multivitamin With Lysine (เซเว่นซีส์ มัลติวิตามิน วิช ไลซีน) Merck
Viotrum Multivitamin Plus (ไวโอทรัม มัลติวิตามิน พลัส) Biopharm
Vita-M (ไวตา-เอ็ม) Patar Lab

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Multivitamin [2015,May16]
  2. http://www.mims.com/philippines/drug/info/K-A%20Plus%20Multivitamins[2015,May16]
  3. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Viotrum%20Multivitamin%20Plus[2015,May16]
  4. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a682882.html[2015,May16]
  5. http://archive.ahrq.gov/downloads/pub/evidence/pdf/multivit/multivit.pdf[2015,May16]
  6. http://www.emedicinehealth.com/healthy_aging-health/article_em.htm[2015,May16]
  7. http://www.drugs.com/dosage/multivitamin-with-minerals.html[2015,May16]
  8. http://www.drugs.com/sfx/multivitamin-side-effects.html?form=tablets[2015,May16]
  9. http://www.drugs.com/drug-interactions/multivitamin-index.html?filter=3&generic_only=[2015,May16]
  10. http://www.rxlist.com/multi-vitamin-concentrate-drug/overdosage-contraindications.htm[2015,May16]
  11. http://www.webmd.com/drugs/2/drug-59021/daily-multivitamin-with-iron-oral/details/list-contraindications[2015,May16]
  12. http://www.ksl.stanford.edu/people/kpfleger/multivitamins/cached/my.webmd.com_content_dmk_dmk_article_58947.html[2015,May16]
  13. http://www.easy-immune-health.com/vitamin-d-contraindications.html [2015,May16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul aw248
Frame Bottom