Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบาหวาน 

บทนำ

ยาลิรากลูไทด์(Liraglutide)เป็นยาที่เป็นสารประเภท Glucagon-like peptide-1 receptor angonist หรือ Incretin mimetics มีฤทธิ์กระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อน และมีระยะเวลาการออกฤทธิ์ได้นาน จึงนำมาใช้เป็นยารักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ประโยชน์อีกประการหนึ่งของยานี้ คือใช้เป็นยาลดน้ำหนัก/ยาลดความอ้วนในผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกินที่คำนวณจากค่าดัชนีมวลกายตั้งแต่ 30 กิโลกรัม/ตารางเมตร

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาลิรากลูไทด์จะเป็นยาฉีด โดยใช้ฉีดเข้าทางใต้ผิวหนัง และใช้เวลาประมาณ 8 – 12 ชั่วโมง ตัวยาในกระแสเลือดจึงจะมีความเข้มข้นสูงสุด อัตราการกระจายตัวของยานี้ในร่างกายมีเพียงครึ่งหนึ่งหรือประมาณ 55% ยาลิรากลูไทด์ในกระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้มากกว่า 98% และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 13 ชั่วโมงขึ้นไปในการขับยานี้ออกจากกระแสเลือด โดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ ซึ่งการใช้ยาลิรากลูไทด์จะต้องมีความต่อเนื่อง และเป็นไปตามคำสั่งแพทย์

ผู้ที่ได้รับยาลิรากลูไทด์เกินขนาด จะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน อย่างรุนแรง การช่วยเหลือบำบัดรักษากรณีนี้ แพทย์จะบำบัดรักษาตามอาการที่เกิดขึ้น(การรักษาประคับประคองตามอาการ)

มีข้อห้ามใช้ประการสำคัญของยาลิรากลูไทด์กับผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งต่อไทรอยด์ ชนิด Medullary thyroid carcinoma ย่อว่า MTC) ดังนั้นผู้ป่วยที่ได้รับยานี้ อาจได้รับคำแนะนำให้ตรวจคลำก้อนเนื้อหรือาการบวมในบริเวณลำคอ(บริเวณต่อมไทรอยด์)ด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงสังเกตการมีอาการเสียงแหบ การกลืน ลำบาก และหายใจขัด/หายใจลำบาก หรือไม่ หากพบอาการเหล่านี้ ผู้ป่วยควรต้องรีบมาพบแพทย์โดยเร็วโดยไม่ต้องรอถึงวันนัด

นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามใช้ยาลิรากลูไทด์อื่นๆอีกบางประการ ที่ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถใช้ยานี้ได้ เช่น

ทั้งนี้ อาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ที่อาจพบได้บ่อยขณะที่ใช้ยาลิรากลูไทด์ ได้แก่ ท้องผูกหรือท้องเสีย เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน เป็นต้น

ในประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยา ได้กำหนดให้ยาลิรากลูไทด์อยู่ในหมวดยาอันตราย การจะใช้ยานี้ต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น และเรามักพบเห็นการใช้ยานี้แต่ในสถานพยาบาล

อนึ่ง หากต้องการทราบข้อมูลการใช้ยาลิรากลูไทด์เพิ่มเติม สามารถสอบถามรายละเอียดได้จากแพทย์ และจากเภสัชกรได้โดยทั่วไป

ลิรากลูไทด์มีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ลิรากลูไทด์

ยาลิรากลูไทด์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

ลิรากลูไทด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาลิรากลูไทด์คือ ตัวยาจะไปกระตุ้นให้ตับอ่อนหลั่งฮอร์โมนอินซูลินซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ควบคุมการเผาผลาญน้ำตาลในกระแสเลือด นอกจากนี้ ตัวยานี้ยังออกฤทธิ์ต่อสมอง ส่งผลชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด และลดการอยาอาหาร จากกลไกที่กล่าวมา จึงมีผลให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ลิรากลูไทด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาลิรากลูไทด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็น ยาฉีด ขนาด 6 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และ 18 มิลลิกรัม/3 มิลลิลิตร

ลิรากลูไทด์มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาลิรากลูไทด์มีขนาดการบริหารยา/ใช้ยา เช่น

ก.สำหรับรักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2:

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 0.6 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง เป็นเวลา 1 สัปดาห์ ขนาดที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 1.2 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง แต่หากควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ยังไม่ดีพอ แพทย์อาจเพิ่มขนาดการฉีดยาเป็น 1.8 มิลลิกรัม วันละ 1ครั้ง ขนาดการใช้ยาสูงสุดไม่เกิน 1.8 มิลลิกรัม/วัน

ข.สำหรับใช้ลดน้ำหนัก/ยาลดความอ้วน:

  • ผู้ใหญ่: สัปดาห์แรก: ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 0.6 มิลลิกรัม วันละ1 ครั้ง, สัปดาห์ที่2 ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 1.2 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง, สัปดาห์ที่3 ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 1.8 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง, สัปดาห์ที่4 ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 2.4 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง, สัปดาห์ที่5 ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 3 มิลลิกรัม วันละ 1ครั้ง ทั้งนี้ขนาดที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 3 มิลลิกรัม/วัน

อนึ่ง:

  • เด็ก: ยังไม่มีขนาดการใช้ยานี้กับเด็ก
  • กรณีที่ใช้ร่วมกับยาอินซูลิน แพทย์จะพิจารณาขนาดของยาลิรากลูไทด์ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นกรณีๆไป เพื่อป้องกันเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
  • กรณีใช้เพื่อลดน้ำหนักตัว หากใช้ขนาด 3 มิลลิกรัม วันละ1ครั้งแล้วยังไม่เห็นประสิทธิผล แพทย์จะพิจารณาปรับแนวทางการรักษาใหม่ โดยทั่วไป แพทย์จะมีการประเมินน้ำหนักตัวผู้ป่วยภายใน 16 สัปดาห์หลังได้รับยานี้
  • การใช้ยานี้เพื่อลดน้ำหนัก จะใช้กับผู้ใหญ่ที่มีค่าดัชนีมวลกายตั้งแต่ 30 กิโลกรัม/ตารางเมตร ขึ้นไป
  • การคำนวณค่า ดัชนีมวลกาย ใช้สูตรดังนี้ น้ำหนักตัวผู้ป่วยในหน่วยกิโลกรัม หารด้วยส่วนสูงในหน่วยเมตรยกกำลังสอง [น้ำหนักตัว(กิโลกรัม) หารด้วยส่วนสูง2(เมตรยกกำลังสอง)]

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียง ตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาลิรากลูไทด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมมารับการฉีดยาควรทำอย่างไร?

หากลืมมารับการฉีดยาลิรากลูไทด์ สามารถมารับการฉีดยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการใช้ยาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ลิรากลูไทด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาลิรากลูไทด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆในร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ลิรากลูไทด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาลิรากลูไทด์ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาลิรากลูไทด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บhaamor.comบทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมถึงต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ลิรากลูไทด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาลิรากลูไทด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาลิรากลูไทด์อย่างไร?

ควรเก็บยา ลิรากลูไทด์ในช่วงอุณหภูมิ 2 – 8 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ทั้งนี้ หลังเปิดใช้ยาแล้วอาจเก็บต่อได้อีก 30 วัน โดยเก็บยาในช่วงอุณหภูมิ 2 – 8 องศาเซลเซียส

นอกจากนั้น ควรเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด/แสงสว่าง ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ลิรากลูไทด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาลิรากลูไทด์ ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Victoza (วิกโทซา)Novo Nordisk

อนึ่ง ยาชื่อการค้าของยานี้ ที่จำหน่ายในต่างประเทศ เช่น Saxenda

บรรณานุกรม

  1. https://www.drugs.com/cdi/liraglutide.html [2016,Nov5]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Liraglutide [2016,Nov5]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/liraglutide/?type=brief&mtype=generic [2016,Nov5]
  4. http://www.mims.com/thailand/drug/info/victoza/?type=brief [2016,Nov5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน King123
Frame Bottom