Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบประสาท  ระบบประสาทวิทยา  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ความดันโลหิตสูง  โรคจิต 

บทนำ

ยารีเซอร์พีน (Reserpine) เป็นสารประเภท อินโดล อัลคาลอยด์ (Indole alkaloid, สารที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท) ประโยชน์ทางการแพทย์ในปัจจุบันคือ นำมาเป็นยารักษาโรคความดันโลหิตสูง

สารรีเซอร์พีนถูกสกัดได้จากรากของพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Rauwolfia serpetina ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1952 (พ.ศ. 2495) ในประเทศอินเดีย เคยใช้เป็นยาลดไข้และรักษาผู้ที่ถูกงูกัด อาการข้างเคียงของรีเซอร์พีนที่พบได้บ่อยเห็นจะได้แก่ อาการคัดจมูก

สูตรตำรับของรีเซอร์ปีนในยาแผนปัจจุบันจะผลิตออกมาในรูปแบบของยาเม็ดชนิดรับประทาน โดยตัวยาสามารถดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้เพียง 50% ยาส่วนใหญ่จะถูกเปลี่ยนโครงสร้างจากกระเพาะอาหารและลำไส้ รวมถึงตับก็จะร่วมเปลี่ยนโครงสร้างเคมีของยาเมื่อเข้าสู่กระแสเลือดด้วยเช่นกัน ยารีเซอร์พีนสามารถดูดซึมผ่านเข้าไปกับน้ำนมมารดาและผ่านเข้าสมองของมนุษย์ได้อีกด้วย จึงเป็นอีกหนึ่งหนทางที่วงการแพทย์นำยานี้มาใช้รักษาอาการของผู้ป่วยด้านจิตประสาท สำหรับประเทศไทยเราจะพบเห็นการใช้ยารีเซอร์พีนทั้งเป็นแบบยาเดี่ยวและยาผสมร่วมกับยาอื่นในการรักษาโรคความดันโลหิตสูง และการจะเลือกใช้ยานี้ต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้ผู้บริโภค/ผู้ป่วยไปหาซื้อยามารับประทานเอง

รีเซอร์พีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

รีเซอร์พีน

ยารีเซอร์พีนมีสรรพคุณดังนี้

รีเซอร์พีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยารีเซอร์พีนคือ ตัวยาจะเข้าไปลดสารสื่อประสาทบางตัวเช่น Nora drenaline, Catecholamine และยังลดการสะสมของสารสื่อประสาท Serotonin จากผลดังกล่าวจึงทำให้ความดันโลหิตลดลง หัวใจเต้นช้าลง และทำให้ปริมาณเลือดที่ออกจากหัวใจน้อยลง อีกทั้งเกิดฤทธิ์ของการกดการทำงานของประสาทส่วนกลางหรือสมองอีกด้วย จากกลไกดังกล่าวจึงทำให้รีเซอร์พีนมีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

รีเซอร์พีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยารีเซอร์พีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 0.25 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยาอื่นเช่น Dihydroergocristine mesilate 0.5 มิลลิกรัม + Clopamide 5 มิลลิกรัม + Reserpine 0.1 มิลลิกรัม, Reserpine 0.1 มิลลิกรัม + Hydralazine HCl 25 มิลลิกรัม + Hydrochlorothiazide 15 มิลลิกรัม

รีเซอร์พีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยารีเซอร์พีนมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

ก. สำหรับรักษาความดันโลหิตสูง:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 0.50 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 2 สัปดาห์โดยประมาณ จากนั้นแพทย์อาจค่อยๆปรับลดขนาดรับประทานลงมาเท่าที่ร่างกายจะตอบสนองต่อยาได้มากที่สุด ซึ่งขนาดที่คงการรักษาให้รับประทาน 0.10 - 0.25 มิลลิกรัม/วัน โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 0.50 มิลลิกรัม/วัน

ข. สำหรับรักษาอาการทางจิตประสาท (Phychoses):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 1 มิลลิกรัม/วัน

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหารเพื่อลดอาการไม่สบายในกระเพาะอาหารและลำไส้
  • เด็ก: การใช้ยานี้ในเด็กจะมีผลข้างเคียงค่อนข้างสูง ดังนั้นการใช้ยาจึงต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เท่านั้น
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยารีเซอร์พีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยารีเซอร์พีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

รีเซอร์พีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยารีเซอร์พีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่างๆดังนี้เช่น เกิดอาการคัดจมูก ปวดศีรษะ รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหารและลำไส้ ในหญิงผู้ใหญ่อาจมีน้ำนมไหลหรือมีภาวะนมคัด/เต้านมบวม ตึง (Breast engorgement) ได้ เกิดภาวะเกลือโซเดียมในร่างกายสูงและอาจมีภาวะตัวบวมติดตามมา ยานี้ยังทำให้เพิ่มหรือลดความอยาอาหารได้ น้ำหนักตัวเพิ่ม ปากแห้ง ปัสสาวะขัด ผื่นคันขึ้นตามร่างกาย

ผู้ป่วยที่ได้รับยานี้เกินขนาดจะมีอาการซึมเศร้า ง่วงนอนมากจนถึงขั้นโคม่าได้ ซึ่งหากพบอาการดังกล่าวหลังรับประทานยานี้ให้รีบนำตัวผู้ป่วยส่งแพทย์/ส่งโรงพยาบาลทันที

มีข้อควรระวังการใช้รีเซอร์พีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยารีเซอร์พีนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยารีเซอร์พีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

รีเซอร์พีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยารีเซอร์พีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษารีเซอร์พีนอย่างไร?

ควรเก็บยารีเซอร์พีนในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

รีเซอร์พีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยารีเซอร์พีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Bedin (เบดิน) Central Poly Trading
Hydrares (ไฮดราเรส) Central Poly Trading
Mano-Ap-Es (มาโน-แอพ-เอส) Lam Thong
Reser (รีเซอร์) T. O. Chemicals
Reserpine Chew Brothers (รีเซอร์พีน จิว บราเดอร์ส) Chew Brothers
Reserpine-P (รีเซอร์พีน-พี) P P Lab

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Reserpine [2015,Feb7]
2. http://www.mims.com/USA/drug/info/reserpine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,Feb7]
3. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Reserpine%20Chew%20Brothers/ [2015,Feb7]
4. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=reserpine [2015,Feb7]
5. http://www.drugs.com/pro/reserpine.html [2015,Feb7]
6. http://www.drugs.com/pro/reserpine.html#i4i_dosage_admin_id_6ed74108-c96b-4f92-8680-c315e7309032 [2015,Feb7]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน nightingale
Frame Bottom