Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไต  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดข้อ  ไขมันในเลือดสูง 

บทนำ

ยายูริโคซูริก (Uricosuric หรือ Uricosuric agent) เป็นกลุ่มยาที่ใช้ลดระดับกรดยูริค/กรดยูริก(Uric acid) ของร่างกาย ยาส่วนใหญ่จะออกฤทธิ์ที่ไตในส่วนที่ใช้กรองสารต่างๆที่เรียกว่า พร็อกซิมอลทิวบูล (Proximal tubule) หากร่างกายมีกรดยูริคมากจนเกินไปจะก่อให้เกิดการตกผลึกตามข้อต่างๆของร่างกาย ทำให้เกิดอาการปวดและการอักเสบและเกิดการทำลายของข้อกระดูกเหล่านั้นหรือที่เรียกกันว่า โรคเกาต์ (Gout) และการมีกรดยูริกมากๆอาจทำให้เกิดการตกผลึกที่ไตเกิดเป็นนิ่วในไต (Kidney stones) ชนิดที่เกิดจากกรดยูริก

อาจจำแนกยาในกลุ่มยูริโคซูริกออกเป็น 2 กลุ่มดังนี้

1. กลุ่ม 1 ยาไพรมารียูริโคซูริก (Primary Uricosuric): เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์เพิ่มการขับออกและลดการสังเคราะห์กรดยูริก ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ประกอบด้วย

2. กลุ่ม 2 ยาเซคคันดารียูริโคซูริก (Secondary uricosuric): เป็นกลุ่มยาที่มีฤทธิ์ในการลดกรดยูริกในร่างกาย แต่มักจะเป็นกลุ่มยาที่นำไปรักษาอาการโรคอื่นมากกว่าเช่น ใช้ลดความดันโลหิต ลดไขมันคอเลสเตอรอล ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น

อาจสรุปกลไกการลดปริมาณของกรดยูริกจากยาทั้ง 2 กลุ่ม (กลุ่ม 1 และกลุ่ม 2) ดังนี้

1. เร่งการขับกรดยูริกออกทางไตโดยผ่านทิ้งไปกับน้ำปัสสาวะ

2. ลดการดูดกลับของกรดยูริกเข้าสู่กระแสเลือด

กลไกทั้ง 2 ขั้นตอนล้วนแล้วแต่ทำให้อาการโรคเกาต์หรือภาวะกรดยูริกในเลือดสูงเกินปรับตัวไปในแนวทางที่ดีขึ้น ยังมียาในกลุ่มยายูริโคซูริกอีกจำนวนหนึ่งซึ่งไม่ได้ยกมากล่าวอ้าง การเลือกใช้ยาใดนั้นต้องขึ้นกับแพทย์เป็นผู้พิจารณา ด้วยสรรพคุณของยาแต่ละชนิดและสภาพร่างกายของผู้ป่วยมีความแตกต่างกันออกไปนั่นเอง

ยูริโคซูริกมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยูริโคซูริก

ยายูริโคซูริกมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ยูริโคซูริกมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยายูริโคซูริกทั้งในกลุ่ม Primary และ Secondary uricosurics มีกลไกการออกฤทธิ์ใน 2 ลักษณะโดยขึ้นกับคุณสมบัติและโครงสร้างทางเคมีกล่าวคือ

ทั้งนี้แต่ละกลไกล้วนแล้วส่งผลให้ลดระดับกรดยูริกและทำให้เกิดฤทธิ์รักษาได้ตามสรรพคุณ

ยูริโคซูริกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยายูริโคซูริกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยูริโคซูริกมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ด้วยยาในกลุ่มยูริโคซูริกมีหลากหลายรายการทั้งชนิดฉีดและรับประทาน ขนาดการใช้ยาเหล่านี้จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยายูริโคซูริก ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยายูริโคซูริกสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยายูริโคซูริกตรงเวลา

ยูริโคซูริกมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ขอยกตัวอย่างเรื่องผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ของยายูริโคซูริกดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ยูริโคซูริกอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยายูริโคซูริกเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยากลุ่มยูริโคซูริก
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามซื้อยานี้มารับประทานเอง
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานหรือหยุดการใช้ยานี้ด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • หากพบอาการแพ้ยานี้ให้หยุดการใช้ยานี้ทันที แล้วรีบนำผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็วทันที/ฉุกเฉิน
  • กรณีใช้ยานี้ไปสักระยะหนึ่งแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ควรต้องกลับมาปรึกษาแพทย์/มาโรงพยา บาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • การจะรับประทานยาอื่นหรือใช้ยาอื่นใดร่วมกับยากลุ่มยูริโคซูริก ควรต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้นด้วยอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาด้วยกันได้
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคไต
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดและมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดหมายทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มยูริโคซูริกด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยูริโคซูริกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยายูริโคซูริกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น หลีกเลี่ยงการใช้ยากลุ่มยูริโคซูริกร่วมกับยาบางตัวที่มีฤทธิ์ตรงกันข้ามกันหรือยาที่ทำให้ระดับกรดยูริคในร่างกายสูงขึ้นอย่างเช่นยา Pyrazinoate (ยาลดกรดยูริคในเลือด), Pyrazinamide, Ethambutol, Diclofenac และ Aspirin เป็นต้น

ควรเก็บรักษายูริโคซูริกอย่างไร?

ควรเก็บยายูริโคซูริกตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ยูริโคซูริกมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยูริโคซูริกที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Benacid (เบนาซิด) Chew Brothers
Bencid (เบนซิด) Pharmaland
Benecid (เบเนซิด) Chew Brothers
Benemid (เบเนมิด) MSD
Atorsan (อะโทแซน)Lek
Atorvastatin Sandoz (อะโทวาสแตติน แซนดอซ) Sandoz
Chlovas (คลอวาส) Millimed
Lipitor (ลิปิเตอร์)Pfizer

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Uricosuric [2016,March12]
  2. http://www.drugbank.ca/drugs/DB01138 [2016,March12]
  3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20075570 [2016,March12]
  4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10727684 [2016,March12]
  5. http://www.drugs.com/sfx/sulfinpyrazone-side-effects.html [2016,March12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน OOOkdOOO Kunniya Aem
Frame Bottom