Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไขกระดูก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาอีโพอิติน อัลฟ่า (Epoetin alfa) หรือเรียกสั้นๆว่า ยาอีโพอิติน (Epoetin) จัดเป็นฮอร์โมนที่เป็นโปรตีนชนิดหนึ่งชื่อไกลโคโปรตีน (Glycoprotein) ของมนุษย์ ทางการแพทย์นำมาใช้รักษาภาวะโลหิตจางจากโรคไตเรื้อรัง

ยาอีโพอิติน อัลฟ่าถูกผลิตขึ้นโดยใช้เทคโนโลยีตัดต่อสารพันธุกรรม (Recombinant DNA technology) และได้รับการรับรองให้นำมาใช้รักษาโรคได้จากองค์กรของยุโรปที่มีชื่อว่า European Medicines Agency เมื่อปี ค.ศ. 2007 (พ.ศ. 2550)

ยาอีโพอิติน อัลฟ่ายังถูกนำไปใช้ฟื้นฟูภาวะโลหิตจางในผู้ป่วยมะเร็งที่ต้องได้รับยาเคมีบำบัด หรือผู้ป่วยวิกฤตที่ได้รับบาดแผลสาหัสและมีภาวะโลหิตจางตามมา นอกจากนี้ยังมีการนำอิโพอิติน อัลฟ่าไปฟื้นฟูโรคของเส้นประสาทสมองของเด็กที่มีการติดเชื้อมาลาเรีย ด้วยเหตุที่ตัวปรสิตมาลาเรีย ไปอุดกั้นหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณสมองของผู้ป่วย ซึ่งจากผลงานวิจัยพบว่าอิโพอิติน อัลฟ่าสามารถฟื้นฟูและช่วยชีวิตผู้ป่วยสาเหตุนี้ได้

สำหรับการบริหารยา/การใช้ยาอีโพอิติน อัลฟ่ากับผู้ป่วย ต้องใช้วิธีฉีดเข้าหลอดเลือดดำหรือฉีดใต้ผิวหนังเท่านั้น ยังไม่มียาชนิดรับประทาน ซึ่งหลังยานี้ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ยาส่วนใหญ่จะถูกพบในอวัยวะตับ ไต และไขกระดูก และจะถูกขับออกทางอุจจาระ ส่วนน้อยจะผ่านไปกับปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุอิโพอิติน อัลฟ่าลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ และถูกจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย แต่ก็ยังมีบางสูตรตำรับที่ขึ้นทะเบียนเป็นยาควบคุมพิเศษ ยานี้มีใช้ในสถานพยาบาลเท่านั้น ไม่สามารถหาซื้อได้จากตามร้านขายยาทั่วไป

อีโพอิติน อัลฟ่ามีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร ?

ยาอีโพอิตินอัลฟ่า

ยาอีโพอิติน อัลฟ่ามีสรรพคุณบำบัดรักษาภาวะโลหิตจางในกลุ่มผู้ป่วยดังต่อไปนี้

อีโพอิติน อัลฟ่ามีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอีโพอิติน อัลฟ่าคือ ตัวยาจะเข้าไปเพื่อเพิ่มหรือทดแทนฮอร์โมนชื่อ Erythropoetin จากไต (ที่ทำหน้าที่ช่วยไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดง) ที่ไตไม่สามารถผลิตได้อีก หรือผลิตได้ไม่เพียงพอ และจะคอยกระตุ้นให้ไขกระดูกผลิตเม็ดเลือดแดงให้กับร่างกาย

อีโพอิติน อัลฟ่ามีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

อีโพอิติน อัลฟ่ามีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาฉีด ขนาดความแรง 2,000 4,000 10,000 40,000 ยูนิต/มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection, ตัวยาบรรจุในหลอดฉีดยาพร้อมฉีดได้เลย) ขนาดความแรง 3,000 4,000 10,000 40,000 ยูนิต/มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 2,000 5,000 20,000 ยูนิต/0.5 มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 3,000 ยูนิต/0.3 มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 30,000 ยูนิต/0.75 มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 4,000 ยูนิต/0.4 มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 6,000 ยูนิต/0.6 มิลลิลิตร
  • ยาฉีดชนิดพรีฟิล (Pre-filled injection) ขนาดความแรง 8,000 ยูนิต/0.8 มิลลิลิตร

อีโพอิติน อัลฟ่ามีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ขนาดการบริหารยาอีโพอิติน อัลฟ่าให้ใช้ตามคำแนะนำจากเอกสารกำกับยาและดุลพินิจของแพทย์ โดยขนาดและปริมาณยาที่ใช้จะขึ้นกับอาการโรคซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกันออกไป รวมถึงการตอบสนองของร่างกายผู้ป่วยประกอบกัน แพทย์ผู้ทำการรักษาจะเป็นผู้กำหนดแนวทางและเฝ้าติดตามอาการของผู้ป่วยว่าดีขึ้นหรือไม่

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาอีโพอิติน อัลฟ่า ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

อีโพอิติน อัลฟ่ามีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอีโพอิติน อัลฟ่าอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ปวดศีรษะ ความดันโลหิตสูง มีอาการชักเกิดขึ้น เกิดการอุดตันของหลอดเลือดจากเกิดลิ่มเลือด ปริมาณเกล็ดเลือดเพิ่มสูงขึ้น มีอาการคล้ายเป็นไข้หวัดใหญ่ หรือมีอาการหนาวสั่นเหมือนเป็นไข้มาลาเรีย มีภาวะเกลือโพแทสเซียมในร่างกายสูง (อาการเช่น อ่อนเพลีย หัวใจเต้นผิดปกติ) ผื่นคัน และการใช้ยาเป็นเวลานานอาจทำให้ไขกระดูกหยุดการสร้างเม็ดเลือดแดง

มีข้อควรระวังการใช้อีโพอิติน อัลฟ่าอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้อีโพอิติน อัลฟ่าดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอีโพอิติน อัลฟ่าด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อีโพอิติน อัลฟ่ามีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอีโพอิติน อัลฟ่ามีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

  • การใช้อิโพอิติน อัลฟ่าร่วมกับยารักษามะเร็งบางตัวเช่น Lenalidomide สามารถเกิดความเสี่ยงของการอุดตันของหลอดเลือดจากเกิดลิ่มเลือด การใช้ยาร่วมกันต้องประเมินผลดีผลเสียโดยแพทย์ผู้ทำการรักษาก่อนการใช้ยาร่วมกันทุกครั้ง
  • การใช้อิโพอิติน อัลฟ่าร่วมกับยากดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกายเช่น Cyclosporine อาจทำให้ระดับความเข้มข้นของ Cyclosporine ในกระแสเลือดเพิ่มสูงขึ้นจนทำให้ร่างกายได้รับผลข้างเคียงของยากดภูมิคุ้มกันดังกล่าว แพทย์จะปรับขนาดยาให้กับผู้ป่วยเป็นกรณีไป
  • การใช้อิโพอิติน อัลฟ่าร่วมกับยากลุ่ม ACE inhibitors อาจรบกวนการสร้างเม็ดเลือดแดงในร่างกายผู้ป่วย การใช้ยาทั้ง 2 กลุ่มร่วมกันจึงต้องอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ควรเก็บรักษาอีโพอิติน อัลฟ่าอย่างไร?

ต้องเก็บรักษายาอีโพอิติน อัลฟ่าที่อุณหภูมิระหว่าง 2 - 8 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่งแข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นแสงแดด แสงสว่าง ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

อีโพอิติน อัลฟ่ามีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอีโพอิติน อัลฟ่าที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
EPIAO (อีพีไอเอโอ)Shenyang Sunshine Pharmaceutical
Epokine (อีโพคีเน)CJ Corp
Eporon (อีโพรอน)Dong-A Pharm
Eposis (อีโพซิส)Daewoong Pharma
Eprex (อีเพร็กซ์)Janssen-Cilag
Eritine (อีริไทน์)Intas Pharmaceuticals
Eritrogen (อีริโทรเจน)Ranbaxy
Espogen (เอสโพเจน)LG Life Sciences
Hema-Plus (ฮีมา-พลัส)Apexcela
Hemapo (ฮีมาโพ)Shandong Kexing Bioproducts
Hemax (เฮแม็กซ์)Bio Sidus
Renogen (เรโนเจน)Great Eastern

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Epoetin_alfa [2014,Nov22]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/142#item-8829 [2014,Nov22]
3 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/node/5103 [2014,Nov22]
4 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=epoetin+alfa [2014,Nov22]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Eprex/?type=brief [2014,Nov22]
6 http://www.mims.com/USA/drug/info/epoetin%20alfa/ [2014,Nov22]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Forevt2
Frame Bottom