Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีพยาธิ 

บทนำ

ยาอัลเบนดาโซล (Albendazole) ถูกค้นพบเมื่อปี ค.ศ. 1972 (พ.ศ. 2515) มีฤทธิ์ฆ่าพยาธิ หลายชนิด เช่น พยาธิตัวกลม พยาธิตัวตืด พยาธิใบไม้ เป็นต้น องค์การอนามัยโลกจัดให้อัลเบนดาโซลเป็นยาจำเป็นสำหรับสาธารณสุขขั้นมูลฐานของแต่ละประเทศ ประเทศไทยได้บรรจุให้อัลเบนดาโซลอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

จากข้อมูลด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic: การศึกษาความเป็นไปเมื่อยาเข้าสู่ร่าง กาย) พบว่า หลังการรับประทานยาอัลเบนดาโซล ยาสามารถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายน้อยกว่า 5% เมื่อ ยาผ่านเข้ากระแสเลือดจะจับตัวกับพลาสมาโปรตีน 7% โดยประมาณ และถูกส่งไปเปลี่ยนโครง สร้างทางเคมีที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลา 8 - 12 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากร่างกายโดย ผ่านมา กับน้ำปัสสาวะและอุจจาระ

ยาอัลเบนดาโซลจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยาที่ถูกต้องและปลอดภัย ควรต้องได้รับคำแนะนำจากแพทย์ทุกครั้ง

ยาอัลเบนดาโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซล

ยาอัลเบนดาโซลมีสรรพคุณคือ เป็นยาสำหรับฆ่า/ถ่ายพยาธิ ได้แก่ พยาธิปากขอ พยาธิตัวกลม (เช่น พยาธิไส้เดือน) พยาธิตัวแบน (เช่น พยาธิตืดหมู พยาธิตืดวัว) พยาธิแส้ม้า พยาธิเส้นด้าย/พยาธิเข็มหมุด พยาธิใบไม้ตับ

ยาอัลเบนดาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการเชื่อมต่อโปรตีนทิวบูลิน (Tubulin: โปรตีนสำคัญที่ใช้ในการทำงานของเซลล์ของพยาธิ) ในตัวพยาธิ อีกทั้งปิดกั้นการดูดซึมน้ำตาลกลูโคส ทำให้พยาธิขาดพลังงานในการดำรงชีวิตและตายลง

ยาอัลเบนดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่าย ดังนี้

ยาอัลเบนดาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซลมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับฆ่าพยาธิตัวตืด (Echinococosis)

  • ผู้ใหญ่ ที่น้ำหนักมากกว่า 60 กิโลกรัม: รับประทาน 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง เช้า - เย็น เป็นเวลา 28 วัน, หากน้ำหนักตัวน้อยกว่า 60 กิโลกรัม รับประทาน 15 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทาน 2 ครั้ง โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 800 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ขนาดรับประทานขึ้นกับอายุและน้ำหนักตัวของเด็ก ซึ่งต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ เท่านั้น

ข. สำหรับพยาธิตืดหมูในระบบประสาท (Neurodysticercosis):

  • ผู้ใหญ่ที่น้ำหนักมากกว่า 60 กิโลกรัม: รับประทาน 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง เช้า - เย็น เป็นเวลา 8 - 30 วัน, หากน้ำหนักตัวน้อยกว่า 60 กิโลกรัม รับประทาน 15 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทาน 2 ครั้ง โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 800 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ขนาดรับประทานขึ้นกับอายุและน้ำหนักตัวของเด็ก ซึ่งต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ เท่านั้น

ค. สำหรับฆ่าพยาธิเข็มหมุด (Enterobiasis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุมากกว่า 2 ปี: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุ 1 - 2 ปี: รับประทาน 200 มิลลิกรัม ครั้งเดียว

ง. สำหรับฆ่าพยาธิไส้เดือน (Ascariasis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุมากกว่า 2 ปี: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุ 1 - 2 ปี: รับประทาน 200 มิลลิกรัม ครั้งเดียว

จ. สำหรับฆ่าพยาธิปากขอ (Hookworm infections):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุมากกว่า 2 ปี: รับประทาน 400 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กที่อายุ 1 - 2 ปี: รับประทาน 200 มิลลิกรัม ครั้งเดียว
ฉ. สำหรับฆ่าพยาธิเส้นด้าย (Strongyloidiasis):
  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 400 มิลลิกรัม วันละครั้งหรือแบ่งรับประทานเช้า -เย็น เป็นเวลา 3 วัน หากจำเป็น แพทย์อาจให้ยาซ้ำได้อีก หลังจากรับประทานยาไปแล้ว 3 สัปดาห์ ควรรับประทานยา พร้อมอาหาร
  • เด็ก: ขนาดที่รับประทาน ขึ้นกับน้ำหนักตัวของเด็กและต้องอยู่ในคำสั่งแพทย์เท่านั้น

*****หมายเหตุ:

ห้ามใช้ยานี้ในเด็กทารก

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาอัลเบนดาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัช กรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอัลเบนดาโซล สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาอัลเบนดาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้ เช่น รู้สึกไม่สบาย ในระบบทางเดินอาหาร คลื่นไส้ ปวดศีรษะ วิงเวียน ผื่นคัน ตับอักเสบ ปากแห้ง อาการข้างเคียง ขั้นรุนแรง ได้แก่ การกดการทำงานของไขกระดูก

มีข้อควรระวังการใช้ยาอัลเบนดาโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาอัลเบนดาโซลดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบัน ทุกชนิด (รวมยาอัลเบนดาโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามี ทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยา ทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยา ทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาอัลเบนดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอัลเบนดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

  • การใช้ยาอัลเบนดาโซลร่วมกับยาลดกรด เช่น Cimetidine สามารถทำให้ระดับยา อัลเบน ดาโซนด้อยประสิทธิภาพลง หากไม่จำเป็นไม่ควรใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้อัลเบนดาโซลร่วมกับยากลุ่มสเตียรอยด์ เช่น Dexamethazone สามารถเพิ่มระดับ ความเข้มข้นของอัลเบนดาโซลในเลือดได้ จึงควรเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษายาอัลเบนดาโซลอย่างไร?

ควรเก็บยาอัลเบนดาโซลที่อุณหภูมิระหว่าง 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาอัลเบนดาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอัลเบนดาโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นๆและบริษัทผู้ผลิต ดังนี้

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Albatel (อัลบาเทล) T.O. Chemicals
Albemed (อัลเบเมด) Medicpharma
Alben (อัลเบน) Biolab
Albenda (อัลเบนดา) Milano
Alben-Hero (อัลเบน-ฮีโร) Heromycin Pharma
Alben-VC (อัลเบน-วีซี) Vesco Pharma
Albenz (อัลเบนซ์) The Forty-Two
Albezol (อัลเบนซอล) Union Drug
Alda (อัลดา) Thai Nakorn Patana
Aldazole (อัลดาโซล) Utopian
Alfuca (อัลฟูกา) Kenyaku
Alzol (อัลซอล) Pharmasant Lab
Benyad (เบนยาด) Inpac Pharma
CB-400 (ซีบี-400) Charoen Bhaesaj Lab
Falben (ฟอลเบน) GPO
Fatel (ฟาเทล) Pharmahof
Gendazel (เจนดาเซล) General Drugs House
Labenda (ลาเบนดา) Medicine Products
Manozide (มาโนไซด์) March Pharma
Mesin (เมซิน) Unison
Prodazole (โพรดาโซล) Inpac Pharma
San-San (แซน-แซน) T. Man Pharma
Vermixide (เวอร์มิไซด์) Polipharm
Vetoben (วีโทเบน) Community Pharm PCL
Zeben (เซเบน) Siam Bheasach
Zela/Zela-C (เซลา/เซลา-ซี) Unison
Zentel (เซนเทล) GlaxoSmithKline
Zenzera (เซนเซรา) Bangkok Lab & Cosmetic

บรรณานุกรม

1. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=albendazole [2014,Aug16]
2. http://en.wikipedia.org/wiki/Albendazole#Mechanism_of_action [2014,Aug16]
3. http://www.mims.com/USA/drug/info/albendazole/?type=full&mtype=generic#Actions [2014,Aug16]
4. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=albendazole [2014,Aug16]
5. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Albatel/?type=brief [2014,Aug16]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom