Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ดวงตา  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ตาอักเสบ 

บทนำ

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนค (Diclofenac ophthalmic) มีลักษณะเป็นสารละลายใสที่ปราศจากเชื้อ ไม่มีส่วนประกอบของสารสเตียรอยด์ ในสูตรตำรับมีความเข้มข้นของยาไดโคลฟีแนค 0.1% รวมกับสารประกอบอื่นๆเพื่อคงคุณภาพของตัวยาเช่น Boric acid, Edetate disodium, Polyoxy l35, Castor, Sorbic acid, Tromethamine และน้ำกลั่นที่ปราศจากเชื้อ ทางคลินิกยานี้ใช้ลดอาการอักเสบและอาการปวดตาจากการเกิดแผลที่กระจกตา/กระจกตาเป็นแผลหรือบาดแผลจากการผ่าตัดตา

ตัวยาไดโคลฟีแนคจะมีกลไกยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ Cyclooxygenase ที่จำเป็นต่อการสังเคราะห์สารสื่อประสาทที่ชื่อว่า Prostaglandins ซึ่งอยู่ในกระบวนการทำให้ร่างกายรู้สึกเจ็บปวด

ขอบเขตของการใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคจะเหมาะกับผู้ป่วยที่เป็นผู้ใหญ่เท่านั้น ด้วยยังไม่มีการศึกษาทางคลินิกถึงการใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคกับกลุ่มผู้ป่วยเด็ก รวมถึงมีข้อห้ามใช้กับกลุ่มสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรทั้งนี้เพื่อป้องกันมิให้ตัวยาถูกส่งผ่านไปยังทารกนั่นเอง

มีบางบริบทของยาหยอดตาที่ผู้บริโภคควรทราบก่อนที่จะนำยาหยอดตาไดโคลฟีแนคไปใช้ ดังนี้

  • ห้ามนำยาชนิดนี้ไปรับประทานหรือหยอดจมูกโดยเด็ดขาด
  • ก่อนการใช้และหลังใช้ยานี้ต้องล้างมือเพื่อความสะอาดเพื่อเป็นการป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรคทุกครั้ง
  • การหยอดยานี้ต้องมิให้ปลายขวด/หลอด (Applicator) สัมผัสกับนิ้วหรือแม้แต่กับเปลือกตา /หนังตาของผู้ป่วยเองก็ตามทั้งนี้เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อราและแบคทีเรียลงในผลิตภัณฑ์
  • หากผู้ป่วยมีการใช้ยาหยอดตาชนิดอื่นอยู่ก่อนแล้ว ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบเพื่อจะได้ปรับวิธีการใช้ยาทั้งสองชนิดร่วมกัน
  • ห้ามใส่คอนแทคเลนส์ขณะที่ใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนค
  • การใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคสามารถทำให้วิงเวียนและเกิดอาการตาพร่าขณะที่มีการใช้ยานี้ จึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะต่างๆและการทำงานกับเครื่องจักร
  • หลังการใช้ยานี้แล้วพบว่าอาการไม่ดีขึ้นควรต้องกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาตรวจสอบคัดกรองอาการอีกครั้ง

สูตรตำรับของยาหยอดตาไดโคลฟีแนคได้ถูกบรรจุลงในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทย และการใช้ยาได้อย่างปลอดภัยจะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนค

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธ์ของยาหยอดตาไดโคลฟีแนคคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต้านการอักเสบของบาดแผลในลูกตาโดยยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่มีชื่อว่า Cyclooxygenase ทำให้การสังเคราะห์สาร Prostaglandin ลดน้อยลง จากกลไกนี้มีผลลดอาการอักเสบอาการเจ็บปวดในบริเวณตาที่มีการอักเสบและเป็นที่มาของสรรพคุณ

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาหยอดตาขนาดความเข้มข้น 0.1%

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

  • ผู้ใหญ่: หยอดตาครั้งละ 1 หยดวันละ 4 - 5 ครั้ง
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดถึงความปลอดภัยของยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาหยอดตาไดโคลฟีแนค ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมหยอดตาควรทำอย่างไร?

หากลืมหยอดตาด้วยยาหยอดตาไดโคลฟีแนคสามารถหยอดตาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้ เคียงกับการหยอดตาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) บางอย่างจากยาหยอดตาไดโคลฟีแนคไม่จำเป็นต้องใช้ยารักษา ร่างกายจะค่อยๆปรับตัวจนอาการข้างเคียงเหล่านั้นดีขึ้นเองตามลำดับ

อย่างไรก็ตายาหยอดตาไดโคลฟีแนคสามารถก่อให้เกิดอาการข้างเคียงดังนี้เช่น มีอาการระคายเคือง คัน ปวด ตา ขณะที่หยอดตามีน้ำตาออกมามาก มีไข้ ใบหน้าบวม วิงเวียน ลูกตาเกิดการติดเชื้อไวรัสได้ง่าย เปลือกตา/หนังตาบวม ตาพร่า ผู้ป่วยบางรายจะพบอาการปวดท้องและ/หรือมีอาการจมูกอักเสบร่วมด้วย

มีข้อควรระวังการใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคเช่น

  • ห้ามใช้ยาหยอดตากับผู้ที่แพ้ยาไดโคลฟีแนค
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • หยุดการใช้ยานี้ทันทีหากพบอาการแพ้ยาเกิดขึ้นเช่น มีอาการอึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ใบหน้าบวม หรือมีผื่นคันขึ้นเต็มตัว กรณีที่พบอาการแพ้ยาต้องรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • ห้ามใส่คอนแทคเลนส์ขณะที่ใช้ยานี้
  • ห้ามใช้ยาที่เปลี่ยนสภาพไปจากเดิม
  • ห้ามปรับปริมาณการใช้ยานี้ด้วยตนเองโดยมิได้มีคำสั่งจากแพทย์
  • การใช้ยานี้หลังการผ่าตัดต้อกระจกไม่ควรเกิน 14 วันด้วยอาจก่อให้เกิดอาการข้างเคียงกับกระจกตาได้มากยิ่งขึ้น
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีภาวะเลือดออกง่ายด้วยมีโอกาสจะทำให้ภาวะดังกล่าวรุนแรงขึ้นได้
  • ขณะใช้ยานี้ต้องคอยเฝ้าระวังเรื่องความดันของลูกตาที่อาจเพิ่มสูงขึ้น หรือการใช้ยานี้หยอดตาบ่อยๆอาจสุ่มเสี่ยงต่อการเกิดต้อกระจกติดตามมา
  • หลังการผ่าตัดตาหากต้องใช้ยานี้หยอดตาทั้งสองข้าง (รวมข้างที่ไม่ได้รับการผ่าตัดด้วย) ให้แยกการใช้ยากับตาข้างละขวด ไม่แนะนำให้หยอดตาทั้งสองข้างด้วยยาชนิดนี้เพียงขวดเดียว ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรคลงในตัวผลิตภัณฑ์และลุกลามเข้าลูกตาได้
  • มาพบจักษุแพทย์/แพทย์ตามนัดหมายทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาหยอดตาไดโคลฟีแนคด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่องข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษายาหยอดตาไดโคลฟีแนคอย่างไร?

ควรเก็บยาหยอดตาไดโคลฟีแนคในช่วงอุณหภูมิ 15 - 25 องศาเซลเซียส ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาหยอดตาไดโคลฟีแนคที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Volverac Eye (วอลเวอแร็ค อาย) T P Drug
Volta Oph (วอลตา ออฟ) Seng Thai Seng Thai

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/cdi/diclofenac-drops.html [2015,Nov21]
  2. http://www.webmd.com/drugs/2/drug-16268/diclofenac-ophthalmic/details [2015,Nov21]
  3. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/168#item-8953 [2015,Nov21]
  4. https://www.mims.com/India/drug/info/NSAID%20EYE/NSAID%20EYE%20eye%20drops [2015,Nov21]
  5. http://www.mims.com/Thailand/drug/search?q=diclofenac%20eye%20drops [2015,Nov21]
  6. http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/020037s031lbl.pdf [2015,Nov21]
  7. http://www.drugs.com/drug-interactions/diclofenac-ophthalmic-index.html?filter=2&generic_only= [2015,Nov21]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Fluke007 Earthmanoytasai
Frame Bottom