Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซึมเศร้า 

บทนำ

ยาต้านเศร้า หรือยารักษาโรคซึมเศร้าประเภทเอ็นเอเอสเอสเอ (NaSSA: Noradrener gic and specific serotonergic antidepressant) เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ที่เซลล์ประสาทกับตัว รับ (Receptor) ที่เรียกว่า Alpha2-adrenergic receptor และ Serotonin receptors ด้วยการออกฤทธิ์ที่จำเพาะเจาะจงต่อเซลล์ประสาทในสมอง และยังทำให้สมดุลของสารเคมีในสมอง กลับมาสู่ในระดับที่เป็นปกติหรือใกล้เคียงกับปกติ จึงช่วยปรับภาวะอารมณ์เศร้าให้กลับดีขึ้นได้

แนวทางการเลือกใช้ยาต้านเศร้าตัวใดนั้น จิตแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาถึงความเหมาะสม โดยมีเหตุผลต่างๆมาประกอบกันอาทิเช่น

  • ระดับความรุนแรงของโรคซึมเศร้า
  • ระยะเวลาของการป่วยด้วยโรคซึมเศร้า
  • การตอบสนองของผู้ป่วยต่อยาที่ถูกนำมาใช้รักษา
  • วัย เพศ สภาพร่างกายของผู้ป่วยขณะนั้น
  • พฤติกรรมในชีวิตประจำวันของผู้ป่วย
  • อื่นๆ

ทั้งนี้ อาจจัดแบ่งยาต้านเศร้าประเภทเอ็นเอเอสเอสเอออกเป็นรายการได้ดังนี้

อนึ่ง

มียาบางตัวในกลุ่มยาเอ็นเอเอสเอสเอนี้ที่คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้อยู่ในบัญชียาหลักแห่ง ชาติเช่น Mianserin และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย

ข้อสำคัญการเลือกใช้ยากลุ่มนี้รายการใดเพื่อรักษาผู้ป่วยได้เหมาะสมปลอดภัยจึงเป็นหน้าที่ของแพทย์แต่เพียงผู้เดียว

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอ

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีสรรพคุณดังนี้เช่น

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอคือ ตัวยาจะแข่งขันเข้าจับกับตัวรับในสมองที่มีชื่อว่า Alpha2-adrenergic receptor และ Serotonin receptor จนก่อให้เกิดการปรับสมดุลของสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ให้กลับมาใกล้เคียงปกติหรือเป็นปกติ

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานตัวอย่างเช่น

ยาต้านเศร้าประเภทเอ็นเอเอสเอสเอมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ขนาดรับประทานของยาแต่ละรายการของยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอ ย่อมมีความแตกต่างกันออกไป แพทย์ผู้รักษาจะเป็นผู้พิจารณาขนาดรับประทานได้อย่างเหมาะสม ในที่นี้ขอยกตัวอย่าง ขนาดการใช้ยาในยา 2 ตัวดังนี้เช่น

  1. Mirtazapine: ผู้ใหญ่: รับประทาน 15 - 45 มิลลิกรัม/วัน
  2. Mianserin: ผู้ใหญ่: รับประทาน 30 - 90 มิลลิกรัม/วัน

* อนึ่ง

  • ห้ามใช้ยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอกับเด็กที่อายุต่ำกว่า 18 ปีลงมา และต้องเฝ้าระวังการใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ที่มีอายุช่วง 18 - 24 ปี ด้วยยากลุ่มนี้สามารถทำให้ผู้ป่วยช่วงวัยนี้เกิดอารมณ์แปรปรวน และก่อให้เกิดความคิดอยากฆ่าตัวตาย
  • ยาทั้ง 2 ตัวดังกล่าวสามารถรับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้ เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2เท่า

ยาต้านเศร้าประเภทเอ็นเอเอสเอสเอมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้าง เคียง) ดังนี้เช่น ปากแห้ง ท้องผูก อุณหภูมิของร่างกายสูงขึ้น ข้ออักเสบ กดการทำงานไขกระดูก(ตรวจเลือดซีบีซีพบเม็ดเลือดแดงต่ำ เม็ดเลือดขาวต่ำ เกล็ดเลือดต่ำ) เกิดภาวะดีซ่าน กระตุ้นให้อยาอาหาร ทำให้น้ำหนักเพิ่ม มีอาการบวมของร่างกาย ง่วงนอน วิงเวียน ปวดศีรษะ ตรวจเลือดจะพบค่าเอนไซม์ของตับมีปริมาณเพิ่มขึ้น ความดันโลหิตต่ำ มีผื่นคันตาผิวหนัง ฝันร้าย ประสาทหลอน ประสาทสัมผัสเพี้ยน เกิดอาการชัก ตรวจเลือดพบเกลือโซเดียมในร่างกายต่ำ ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ เกิดภาวะทางเลือดเช่น เม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆต่ำ (เช่น Agranulocytosis, Leucopenia, และ Granulocytopenia)

สำหรับผู้ที่ได้รับยากลุ่มนี้เกินขนาดจะมีอาการง่วงนอน ความจำเสื่อม หัวใจเต้นเร็ว การรักษา แพทย์จะทำให้ร่างกายของผู้ป่วยได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอ (เช่น ให้ออกซิเจน) และควบคุมการทำงานของหัวใจให้เป็นปกติ รวมถึงจะไม่ทำให้ผู้ป่วยอาเจียน (เพราะอาจสำลักเศษอาหารเข้าปอด) และแพทย์อาจล้างท้องให้ในกรณีที่เพิ่งรับประทานยาเกินขนาดมาใหม่ๆ

มีข้อควรระวังการใช้ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเออย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษายาต้านเศร้าประเภทเอ็นเอเอสเอสเออย่างไร?

ควรเก็บยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอภายใต้อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้น มือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ยาต้านเศร้าเอ็นเอเอสเอสเอมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยากลุ่มเอ็นเอเอสเอสเอที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ป้องกันกลุ่มอาการเซโรโทนินอย่างไร?

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Remeron SolTab (เรเมอรอน โซลแท็บ) MSD
Mealin (มีลิน) Central Poly Trading
Tolimed (โทลิเมด) Medifive
Tolvon (โทลวอน) MSD
Servin (เซอร์วิน) Condrugs
Mianserin Remedica (เมียนเซอริน เรเมดิกา) Remedica

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Noradrenergic_and_specific_serotonergic_antidepressant[2015,June13]
  2. http://en.wikipedia.org/wiki/Antidepressant [2015,June13]
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/Aptazapine [2015,June13]
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/Esmirtazapine[2015,June13]
  5. http://en.wikipedia.org/wiki/Mianserin[2015,June13]
  6. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/66#item-8503 [2015,June13]
  7. http://www.mims.com/USA/drug/info/mianserin/?type=full&mtype=generic#Dosage[2015,June13]
  8. http://www.mims.com/USA/drug/info/mianserin/mianserin?type=full[2015,June13]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน 19321 bigboss47307 Izax hon wanrada monday000
Frame Bottom