Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  ระบบโรคผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา (Cutaneous melanoma หรือ Cutaeous malignant mela noma) เป็นโรคมะเร็งผิวหนังชนิดหนึ่ง ที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีของผิวหนัง ที่ชื่อว่า เซลล์ Melanocyte

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา เป็นโรคมะเร็งที่เกิดกับผิวหนังได้ทั่วร่างกาย รวมทั้งผิวหนังส่วนหนังศีรษะ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และอวัยวะเพศ แต่พบได้สูงกว่าในตำแหน่งผิวหนังที่ได้รับแสง แดดเรื้อรัง

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา เป็นโรคมะเร็งของผู้ใหญ่ เป็นโรคที่พบได้เรื่อยๆ ไม่ถึงกับบ่อยนัก แต่มีรายงานพบสูงขึ้น ในคนผิวขาว ในเชื้อชาติตะวันตก และในวัยกลางคน โดยประ มาณ 60% ของผู้ป่วย พบโรคก่อนอายุ 65 ปี แต่มีรายงานพบในเด็กโตได้บ้างประปราย พบในผู้ชายได้สูงกว่าในผู้หญิง ทั้งนี้ มีรายงานพบในผู้ชายผิวขาว 30.9 ต่อประชากรชาย 100,000 คน ในผู้หญิงผิวขาว 19.7 รายต่อประชากรหญิง 100,000 คน ในขณะที่พบได้ 1.6 ราย และ 1.3 รายในชายและหญิงชาวเอเชีย และ 1.2 ราย และ 0.9 รายในชายและหญิงผิวดำ ต่อประชา กรชาย 100,000 คนและหญิง 100,000 คน ตามลำดับ ส่วนในประเทศไทย ช่วง ปีพ.ศ. 2544 - 2546 พบในผู้ชาย 0.3 ราย ต่อประชากรชาย 100,000 และในผู้หญิง 0.2 รายต่อประชากรหญิง 100,000 คนต่อปี

อนึ่ง เซลล์ Melanocyte นอกจากพบในผิวหนังแล้ว ยังพบได้ในเยื่อเมือก/เยื่อบุภายในอวัยวะต่างๆ (Mucosa) และในลูกตาได้อีกด้วย ดังนั้นโรคมะเร็งที่เกิดจากเซลล์ Melanocyte จึงแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ที่มีธรรมชาติของโรคแตกต่างกัน คือ

แต่ในบทความนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ “โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา” เท่านั้น ซึ่งเป็นโรคที่พบได้บ่อยกว่ามะเร็งที่เหลืออีก 2 ชนิดมาก และจะแยกเขียนโรคมะเร็งทั้ง 2 ชนิดในแต่ละบท ความ

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมามีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

มะเร็งไฝ

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุเกิดของโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาที่แน่นอน แต่พบมีปัจจัยเสี่ยงซึ่ง ได้แก่

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมามีอาการอย่างไร?

อาการของมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา ได้แก่

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนังได้จาก ประวัติอาการ ประวัติปัจจัยเสี่ยงต่างๆดังกล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง การตรวจร่างกาย การตรวจลักษณะของไฝ และการตรวจคลำต่อมน้ำเหลือง แต่ที่ได้ผลแน่นอน คือ การตัดไฝ หรือตัดชิ้นเนื้อจากไฝ เพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

นอกจากนั้น คือ การตรวจเพื่อประเมินระยะของโรคมะเร็ง เช่น

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมามีกี่ระยะ?

ระยะโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา แบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งทั่วไป โดยบางระยะแบ่งย่อยได้อีก แต่ใช้สำหรับแพทย์โรคมะเร็งเพื่อใช้ช่วยในการพิจารณาวิธีรักษา และเพื่อการศึกษา

รักษาโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาที่สำคัญ และมีประสิทธิภาพที่สุด คือ การผ่าตัด ทั้งนี้เพราะโรคมะเร็งชนิดนี้ ค่อนข้างดื้อ ต่อยาเคมีบำบัด ต่อรังสีรักษา และต่อยารักษาตรงเป้า (ซึ่งยานี้ ยังมีราคาแพงมากๆๆ เกินกว่า ผู้ป่วยทุกคนจะเข้าถึงยาได้)

ส่วนในระยะที่โรคลุกลาม หรือ มีการแพร่กระจายแล้ว ภายหลังการผ่าตัด แพทย์จะพิจารณาผู้ป่วยเป็นรายๆไป เพื่อการรักษาเพิ่มเติมต่อเนื่อง โดยอาจเป็นยาเคมีบำบัด รังสีรักษา และ/หรือยารักษาตรงเป้า ทั้งนี้ขึ้นกับ ระยะโรค ผลชิ้นเนื้อหลังผ่าตัดจากการตรวจทางพยาธิวิทยา อายุ และสุขภาพร่างกายผู้ป่วย

มีผลข้างเคียงจากการรักษาอย่างไรบ้าง?

ผลข้างเคียง หรือ ผลแทรกซ้อนจากการรักษาโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา ขึ้นอยู่กับวิธีรักษา โดยผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ ใช้หลายๆวิธีรักษาร่วมกัน, เมื่อมีโรคเรื้อรังประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และ/หรือ โรคไขมันในเลือดสูง, เมื่อสูบบุหรี่, เมื่อดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์, และในผู้สูงอายุ

โรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมารุนแรงไหม?

โดยธรรมชาติของโรค มะเร็งผิวหนังเมลาโนมาเป็นโรคที่มีความรุนแรง จากมีอัตราการลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง และ/หรือแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิตได้สูง และจากที่ได้กล่าวแล้วว่า เป็นโรคมะเร็งที่ค่อนข้างดื้อต่อ ยาเคมีบำบัด รังสีรักษา และต่อยารักษาตรงเป้า

โดยทั่วไป โรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา อัตรารอดที่ 5 ปีภายหลังการรักษาในโรค ดังนี้

  • ระยะที่ 1 ประมาณ 75-80 %
  • ระยะที่ 2 ประมาณ 40-70%
  • ระยะที่ 3 ประมาณ 30-40%
  • ระยะที่ 4 ประมาณ 0-10 %

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบัน วิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาที่ดีที่สุด คือ การหมั่นสำรวจผิวหนังของตนเอง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยง ควรสำรวจผิวหนังของตนเองอย่างน้อยทุกเดือน และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของ จำนวน ขนาด และลักษณะของไฝ หรือ ขี้แมลงวัน หรือมีความกังวลในไฝ/ขี้แมลงวันของตนเอง ควรพบแพทย์เพื่อการวินิจฉัยโรคที่แน่นอน

ป้องกันโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาอย่างไร?

วิธีป้องกันโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาที่มีการศึกษายืนยันว่า อาจช่วยลดโอกาสเกิดโรคลงได้ คือ การหลีกเลี่ยงไม่ให้ผิวหนังได้รับแสงแดดจัดโดยตรงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะแสง แดดในช่วงตอนเที่ยง ด้วยการสวมใส่เสื้อผ้าแขน ขายาว สวมหมวกปีกกว้าง และสวมแว่นกันแดดชนิดป้องกันแสงยูวี (UV) ได้อย่างน้อย 90% (ป้องกันมะเร็งชนิดนี้ต่อเนื้อเยื่อลูกตา) เมื่อต้องออกแดด แต่การใช้ครีมกันแดด ยังให้ผลในการป้องกันโรคมะเร็งชนิดนี้ได้ไม่ชัดเจน

ดูแลตนเอง ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิดที่รวมถึงมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com ในบทความเรื่อง การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง และเรื่องการดูแลตนเอง การดูแลผู้ป่วยเคมีบำ บัด

บรรณานุกรม

  1. Cyr, P. (2008). Atypical moles. Am Fam Physician. 78, 735-740.
  2. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  3. Edge, S. et al. (2010). AJCC: Cancer staging handbook. New York: Springer.
  4. Haffty, B., and Wilson, L. (2009). Handbook of radiation oncology: basic principles and clinical protocols. Boston: Jones and Bartlett Publishers.
  5. Khuhaprema, T. et al. (2010). Cancer in Thailand. Volume. V, 2001-2003. Thai National Cancer Institute.
  6. Lemech,C., and Arkenau, H. (2012). Novel treatment for metastatic cutaneous melanoma and the management of the emergent toxicity. Clin Med Insights Oncol.6, 53-56.
  7. Melanoma http://en.wikipedia.org/wiki/Melanoma [2013,Oct10].
  8. Perez,C., Brady, L., Halperin, E., and Schmidt-Ullrich, R. (2004). Principles and practice of radiation oncology. (4th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  9. Rager., E. et al. (2005). Cutaneous: update on prevention, screening, diagnosis, and treatment. Am Fam Physician. 72, 269-276.
  10. . Shenenberger, D. (2012). Cutaneous melanoma: a primary care perspective. Am Fam Physician. 85, 161-168.


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul santirat_ Kachen
Frame Bottom