Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เต้านมชาย  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มะเร็งเต้านมชาย 

บทนำ มะเร็งเต้านมชายต่างจากมะเร็งเต้านมหญิงอย่างไร?

มะเร็งเต้านมชาย(Male breast cancer)คือ โรคจากเซลล์เต้านมของผู้ชายเกิดการเจริญเติบโตและแบ่งตัวอย่างรวดเร็วผิดปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง/แผลมะเร็งขึ้น คือเป็นเซลล์ /ก้อนเนื้อที่มีการรุนราน/ลุกลามเนื้อเยื่อ/ อวัยวะข้างเคียง ลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองข้างเคียงโดยเฉพาะต่อมน้ำเหลืองรักแร้ด้านมีก้อนเนื้อ และในที่สุดจะแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิตไปยังอวัยวะต่างๆ และ/หรือเข้าระบบน้ำเหลืองไปยังต่อมน้ำเหลืองต่างๆทั่วร่างกาย

มะเร็งเต้านมชาย พบน้อย ประมาณ 1ใน100 หรือ 1%ของมะเร็งเต้านมหญิง/มะเร็งเต้านมทั้งหมด ในประเทศไทยมีรายงานอัตราเกิดคือ 0.5รายต่อประชากรชายไทย 1 แสนคน ส่วนในสหรัฐอเมริกา รายงานพบอัตราเกิด 1รายต่อประชากรชาย 1แสนคน

มะเร็งเต้านมชาย พบทุกอายุ แต่พบน้อยมากๆๆในเด็ก มีรายงานพบได้ตั้งแต่อายุ5-93ปี พบสูงขึ้นในอายุที่มากขึ้น อายุที่พบได้บ่อยคือ ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป

มะเร็งเต้านมชาย ทั่วไป พบเกิดข้างเดียว ข้างซ้ายและขวามีโอกาสเกิดใกล้เคียงกัน แต่ก็พบเกิด 2 ข้างได้ แต่พบน้อยมาก ประมาณ 1-2%ของผู้ป่วยโดยมักพบในชายที่มีปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดได้/มีประวัติญาติสายตรง(พ่อ แม่ พี่ น้อง ท้องเดียวกัน)ทั้งหญิงและชายเป็นมะเร็งเต้านม

มะเร็งเต้านมชายเปรียบเทียบกับมะเร็งเต้านมหญิง

มะเร็งเต้านมชาย

มะเร็งเต้านมชาย มีธรรมชาติของโรค อาการ วิธีวินิจฉัย ระยะโรค วิธีรักษา การพยากรณ์โรค เช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง

แต่เนื่องจากเป็นโรคพบน้อยมาก จนคนทั่วไปรวมถึงผู้ชายเอง ไม่ตระหนักว่า ผู้ชายก็สามารถเป็นมะเร็งเต้านมได้ โดยทฤษฎี มะเร็งเต้านมชาย ควรตรวจพบได้ ง่าย/เร็วกว่ามะเร็งเต้านมหญิง เพราะจะคลำพบก้อนเนื้อได้ง่ายกว่าจากเนื้อเยื่อเต้านมที่มีน้อยกว่ามาก แต่ในความเป็นจริง จากการที่ไม่คิดว่าผู้ชายจะเป็นมะเร็งเต้านมได้ ส่งผลให้ ผู้ป่วยชายมักมาพบแพทย์ในระยะโรครุนแรง คือ โรคระยะ3ขึ้นไป ส่งผล

นอกจากนั้น เนื่องจากเป็นโรคพบน้อยมาก การศึกษาต่างๆโดยเฉพาะวิธีรักษา จึงใช้ตามที่ศึกษาได้จากเพศหญิง ดังนั้น การรักษาโดยเฉพาะในเรื่องของยาฮอร์โมน และ/หรือยารักษาตรงเป้า/ยารักษาแบบจำเพาะต่อเซลล์มะเร็งในผู้ป่วยชาย จึงมีข้อจำกัด ยังไม่เป็นมาตรฐานเหมือนในกรณีของผู้ป่วยหญิง

มะเร็งเต้านมชายเกิดได้อย่างไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

เช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง สาเหตุเกิดที่แน่ชัดของมะเร็งเต้านมชาย ยังไม่ทราบเช่นกัน อย่างไรก็ตาม พบปัจจัยเสี่ยง ดังต่อไปนี้

ก. ผู้มีปัจจัยเสี่ยงสูง คือ

1. ผู้ที่มีฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกายสูงกว่าปกติตั้งแต่กำเนิด เช่น

2. มีความผิดปกติทางพันธุกรรมชนิดถ่ายทอดได้ที่เป็นพันธุกรรมทำให้เกิดมะเร็งเต้านมได้สูงทั้งในหญิงและชาย คือ มีจีน/ยีนที่ชื่อว่า BRCA1 และ BRCA2 ซึ่งผู้ชายที่มีประวัติคนในครอบครัวสายตรงทั้งหญิงชายเป็นมะเร็งเต้านม(30%ของมะเร็งเต้านมชายจะมีประวัติญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม) โดยเฉพาะเมื่อตรวจพบมีจีนBRCA2 จะเป็นปัจจัยเสี่ยงสูงกว่าชายทั่วไปถึงประมาณ 100 เท่า

ข. ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ได้แก่

มะเร็งเต้านมชายมีกี่ชนิด?

ชนิดมะเร็งเต้านมชายมีได้หลากหลายชนิดและเป็นชนิดเช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง ทั้งมะเร็งคาร์ซิโนมา(Carcinoma) และมะเร็งซาร์โคมา(Sarcoma) ซึ่งส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดเป็น มะเร็งคาร์ซิโนมาเช่นกัน ดังนั้นโดยทั่วไปเมื่อกล่าวถึง ‘มะเร็งเต้านมชาย’ จะหมายถึงชนิด ‘คาร์ซิโนมา’ ที่รวมถึงในบทความนี้ด้วย

มะเร็งเต้านมชายกลุ่มคาร์ซิโนมา ชนิดย่อยที่พบบ่อยเกือบ90-95%คือ มะเร็งที่เกิดกับเซลล์เยื่อบุผิวของท่อน้ำนม ชนิดที่เรียกว่า Ductal carcinoma ส่วนมะเร็งที่เกิดจากเซลล์เยื่อบุผิวของต่อมน้ำนม ที่เรียกว่า Lobular carcinoma พบเพียงประมาณ 1.5% นอกนั้นเป็นชนิดอื่นๆที่พบได้น้อยมากๆ เช่น Mucinous carcinoma, Adenocarcinoma

นอกจากนั้น ยังแบ่งมะเร็งเต้านมชายเป็น ‘ชนิด/กลุ่มที่เซลล์มะเร็งจับฮอร์โมนเพศหญิง(Hormone ย่อว่า H)หรือไม่ คือมีตัวรับ(Receptor ย่อว่า R)ฮอร์โมนหรือไม่’ และกลุ่มที่’เซลล์มะเร็งมีตัวรับ จีน/ยีน/Geneที่เรียกว่า Her2 (Her 2 receptor)หรือไม่’ ซึ่งเช่นเดียวกับในมะเร็งเต้านมผู้หญิงเช่นกัน โดยได้แก่

ก. กลุ่มจับฮอร์โมนฯ/มีตัวรับฮอร์โมนฯ: โดย

ข. กลุ่มมี และไม่มีตัวรับ Her2 (เฮอร์ทู)โดย

  • ถ้ามีตัวรับHer2 เรียกว่า กลุ่มมี Her2+ ซึ่งแบ่งเป็น3กลุ่มย่อยขึ้นกับว่ามีตัวรับนี้มากหรือน้อย เรียงจากน้อยไปหามาก คือ Her1+, Her2+, และHer2 3+(พบได้ประมาณ 15%ของผู้ป่วย) โดยผู้ป่วยกลุ่มHer2 3+ ในมะเร็งเต้านมผู้หญิงจะตอบสนองต่อยารักษาตรงเป้าชนิดที่ต้านตัวรับจีนนี้ คือ ยาTrastuzumab (ชื่อการค้าคือ Herceptin)’ แต่ในมะเร็งเต้านมผู้ชายผลการรักษาด้วยยารักษาตรงเป้ายังไม่ชัดเจน เนื่องจากจำนวนผู้ป่วยมีน้อยมากจึงยากต่อการศึกษา
  • ถ้าไม่มีตัวรับ Her2 เรียกว่ากลุ่ม Her2- ที่ผู้ป่วยจะไม่ตอบสนองต่อยารักษาตรงเป้า ชนิดต้านตัวรับHer2

อนึ่ง

มะเร็งเต้านมชายมีอาการอย่างไร?

อาการหลักที่พบในมะเร็งเต้านมชายทุกคน คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งเต้านมชายได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยมะเร็งเต้านมทั้งในผู้หญิงและในผู้ชายได้ด้วยวิธีเหมือนๆกัน คือจาก อาการโดยเฉพาะการมีก้อนในเต้านม ประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัว ประวัติกินยา/ใช้ยาต่างๆ การตรวจร่างกาย การตรวจคลำเต้านม การตรวจภาพรังสีเต้านม (แมมโมแกรม/mammogram) อาจร่วมกับตรวจอัลตราซาวด์เต้านม แต่ที่ให้ผลแน่นอนคือ เจาะ/ดูดเซลล์หรือตัดชิ้นเนื้อจากก้อนมะเร็งตรวจทางเซลล์วิทยาหรือ ตรวจทางพยาธิวิทยา

นอกจากนั้นคือ การตรวจชิ้นเนื้อหลังผ่าตัดด้วยการตรวจทางพยาธิวิทยาเพื่อหาตัวรับ ER, PR, และHer2(ดังกล่าวในหัวข้อ ‘ชนิดของมะเร็งเต้านมฯ’)เพื่อแพทย์ใช้ช่วยเลือกวิธีรักษาแก่ผู้ป่วย

มะเร็งเต้านมชายมีกี่ระยะ?

มะเร็งเต้านมทั้งในผู้หญิงและในผู้ชายมีการจัดระยะโรคเหมือนกัน แบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งทั่วไป โดยระยะศูนย์(ระยะ0)ยังไม่จัดเป็นโรคมะเร็งอย่างแท้จริงเพราะโรคยังไม่มีการรุกราน(Non-invasive) ซึ่งระยะต่างๆจะ แยกย่อยเป็น A,B,Cตามความรุนแรงโรคที่เพิ่มขึ้นเพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้ช่วยเลือกวิธีรักษาและเพื่อการศึกษาวิจัย

มะเร็งเต้านมชายระยะต่างๆ ได้แก่

มะเร็งเต้านมชายมีวิธีรักษาอย่างไร?

มะเร็งเต้านมชายมีวิธีการรักษาเช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง โดยการรักษาหลัก คือ การผ่าตัด ยาเคมีบำบัด รังสีรักษา และยาฮอร์โมน/ต้านฮอร์โมนเพศหญิง ส่วนยารักษาตรงเป้า ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา

ก. การผ่าตัด ทั่วไปมักเป็นการผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมดร่วมกับต่อมน้ำเหลืองรักแร้ด้านเดียวกัน ส่วนการผ่าตัดรักษาแบบเก็บเต้านมไว้กำลังอยู่ในการศึกษาว่าจะให้ผลควบคุมโรคได้ดีเหมือนในการรักษามะเร็งเต้านมหญิงหรือไม่

ข. ยาเคมีบำบัด เป็นอีกการรักษาหลัก โดยยาเคมีบำบัดจะเป็นชนิดเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง และมีทั้งชนิด กิน และชนิด ฉีด ซึ่งแพทย์มักใช้ยาเคมีบำบัดหลายชนิดร่วมกัน ซึ่งยาเคมีบำบัดที่ใช้ จะมีหลากหลายชนิด ขึ้นกับ ระยะโรค และการตอบสนองของเซลล์มะเร็งต่อฮอร์โมนฯเป็นหลัก

ค. รังสีรักษา เป็นการรักษาหลักเช่นกัน มักใช้ร่วมกับการผ่าตัด และ/หรือยาเคมีบำบัด และ/หรือยาฮอร์โมนเทคนิคการฉายรังสี ก็จะเช่นเดียวกับในมะเร็งเต้านมหญิง

ง. ยาฮอร์โมน/ยาต้านฮอร์โมนเพศหญิง ซึ่งข้อบ่งชี้การรักษา และชนิดยาจะเช่นเดียวกับในมะเร็งเต้านมหญิง โดยเซลล์มะเร็งต้องเป็นชนิดมีตัวรับ/จับฮอร์โมน(ดังกล่าวในหัวข้อ’ชนิดเซลล์มะเร็งฯ’) ซึ่งยาฮอร์โมนที่ใช้เป็นหลักในการรักษาคือ ยาTamoxifen ส่วนยายับยั้งเอ็นไซม์อะโรมาเทส(AI)แพทย์จะพิจารณาเป็นกรณีๆไปตามดุลพินิจของแพทย์ เพราะผลการศึกษายังไม่ชัดเจนถึงประโยชน์เหมือนในมะเร็งเต้านมหญิง

จ. ยารักษาตรงเป้า/ ยารักษาแบบจำเพาะต่อเซลล์มะเร็ง เช่น ยา Trastuzumab หรือยาHerceptin ยังไม่มีการศึกษาที่ชัดเจนในเรื่องผลการรักษาเช่นกัน แพทย์จึงจะพิจารณาใช้เฉพาะผู้ป่วยเป็นกรณีไปตามดุลพินิจของแพทย์

มีผลข้างเคียงจากการรักษามะเร็งเต้านมชายอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งเต้านมชายเช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง คือขึ้นกับวิธีรักษา ได้แก่

อนึ่ง ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งทุกชนิดรวมทั้งโรคมะเร็งเต้านมชายขึ้นกับวิธีรักษา ซึ่งผลข้างเคียงจะสูงและรุนแรงขึ้นเมื่อ

มะเร็งเต้านมชายรักษาหายไหม/มีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

เมื่อเทียบระยะโรคที่เหมือนกัน มะเร็งเต้านมชายมีการพยากรณ์โรค/ความรุนแรง/อัตรารอดที่5ปี เช่นเดียวกับมะเร็งเต้านมหญิง ได้แก่

  • ระยะ0 ประมาณ 95-100%
  • ระยะ1 ประมาณ 90-100%
  • ระยะ2 ประมาณ 80-85%
  • ระยะ3 ประมาณ 70-75%
  • ระยะ4 ประมาณ 0-25%

ดูแลตนเองอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งในโรคมะเร็งทุกชนิดรวม ถึงมะเร็งเต้านมชาย จะคล้ายกัน สามารถปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล
  • กินยา/ใช้ยาต่างๆที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วน ไม่หยุดยาเอง
  • พบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดเสมอ

นอกจากนี้ แนะนำอ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง

การพบแพทย์ก่อนนัด:

เมื่อเป็นมะเร็งเต้านมชาย ควรพบแพทย์ก่อนัดเมื่อ

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งเต้านมชายไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีการแนะนำการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมชาย เพราะเป็นโรคที่พบยาก ไม่คุ้มกับค่าใช้จ่ายในการตรวจคัดกรอง และมะเร็งเต้านมชายสามารถตรวจพบด้วยตนเองได้ง่ายมากตั้งแต่เริ่มเป็น จากการคลำเต้านมตนเอง เพราะเต้านมชายมีเนื้อเยื่อเต้านมน้อย เมื่อมีก้อนเนื้อผิดปกติจึงคลำพบได้ง่าย และเมื่อคลำพบก้อนเนื้อผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลภายใน 1-2 สัปดาห์

อนึ่งในความเห็นของผู้เขียน ชายที่มีปัจจัยเสี่ยงสูง(ดังได้กล่าวในหัวข้อง’ปัจจัยเสี่ยงฯ’) ควรตรวจคลำเต้านมตนเองเดือนละครั้งสม่ำเสมอตลอดไป และเมื่อคลำพบก้อนเนื้อผิดปกติ โดยเฉพาะในอายุ 35 ปีขึ้นไป ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลภายใน 7-10วัน

มะเร็งเต้านมชายป้องกันได้ไหม?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันมะเร็งเต้านมทั้งชายและหญิง แต่การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง (ดังได้กล่าวในหัวข้อง’ปัจจัยเสี่ยงฯ’)ที่หลีกเลี่ยงได้ เช่น การควบคุมน้ำหนักไม่ให้เกิดโรคอ้วน การไม่ดื่มสุรา การไม่สูบบุหรี่ ก็ช่วยลดปัจจัยเสี่ยงลงได้ในระดับหนึ่ง

เมื่อไรจึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจโรคมะเร็งเต้านมชาย?

ปัจจุบัน ยังไม่มีมาตรฐานคำแนะนำ ให้ผู้ชายพบแพทย์เพื่อตรวจหา/คัดกรองมะเร็งมะเร็งเต้านมชาย ดังนั้น ผู้ชายทุกคนควรตระหนักว่า ตนเองสามารถเกิดมะเร็งเต้านมชายได้ถึงแม้โอกาสเกิดจะน้อยมากก็ตาม เพื่อการดูแลตรวจคลำเต้านมตนเอง บ่อยประมาณเดือนละครั้ง และเมื่อพบก้อนเนื้อผิดปกติ หรือกังวลว่าจะผิดปกติ ก็ควรพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เป็นแพทย์ทั่วไปได้ หรือถ้าแพทย์เฉพาะทาง คือ แพทย์ศัลยกรรมทั่วไป

บรรณานุกรม

  1. M. Yalaza. et al. J Breast Health 2016; 12: 1-8
  2. O. Uslukaya. Et al. J Breast Health 2016;12:165-170
  3. S.H. Giordano. The Oncologist 2005;10:471-479
  4. W. Imsamran. et al. 2015. Cancer in Thailand vol Viii, 2010-2012, National Cancer Institute, Ministry of Public Health. Thailand
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Male_breast_cancer [2018,Oct20]
  6. https://emedicine.medscape.com/article/1954174-overview#showall [2018,Oct20]
  7. https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer-in-men/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html [2018,Oct20]
  8. https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/understanding-a-breast-cancer-diagnosis/stages-of-breast-cancer.html [2018,Oct20]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน santirat_ OOOkdOOO JJAbs Apple0049
Frame Bottom