Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

มดลูก  ระบบมะเร็งวิทยา  สูตินรีเวช 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด 

บทนำ

มะเร็งรก หรือมะเร็งเนื้อรก (Choriocarcinoma) เป็นมะเร็งที่ถือกำเนิดจากเนื้อเยื่อของรก(Trophoblatic tissue หรือ Placental tissue) จัดอยู่ในกลุ่มมะเร็งคาร์ซิโนมา และเกือบทั้ง หมดจะเป็นมะเร็งที่เกิดในมดลูก แต่ส่วนน้อยมากๆพบเกิดในอวัยวะอื่นๆได้บ้างเป็นครั้งคราว เช่น ในรังไข่ อัณฑะ ปอด และโพรงหลังเยื่อบุช่องท้อง (Retroperitoneum) ซึ่งเมื่อเกิดในเนื้อ เยื่อ/อวัยวะอื่นๆ มักมีธรรมชาติของโรคต่างจากที่เกิดในมดลูก ดังนั้นในบทความนี้ จึงจะกล่าว ถึงเฉพาะ “มะเร็งรกที่เกิดในมดลูก” เท่านั้น และขอเรียกว่า “มะเร็งรก

มะเร็งรก เป็นมะเร็งที่พบได้น้อยมาก น้อยกว่า 1% ของมะเร็งในระบบสูตินรีเวชทั้งหมด โดยทั่วไปประมาณ 50% ของผู้ป่วยเกิดตามหลังการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก, ประมาณ 20% เกิดตามหลังการแท้งบุตร, ประมาณ 20-30% เกิดตามหลังการคลอดปกติ, และประมาณ 2% เกิดตามหลังการท้องนอกมดลูก

มะเร็งรกเกิดจากอะไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

มะเร็งรก

สาเหตุการเกิดมะเร็งรกที่แน่ชัดยังไม่ทราบ แต่พบมีปัจจัยเสี่ยง คือ

  • สตรีอายุมากกว่า 40 ปี หรือ อายุน้อยกว่า 20 ปี
  • มีประวัติตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก
  • มีฐานะทางเศรษฐกิจไม่ดี
  • ขาดอาหาร
  • สูบบุหรี่
  • เชื้อชาติ พบในคนเอเชียและอเมริกาใต้ สูงกว่าคนยุโรปและสหรัฐอเมริกา

มะเร็งรก มีอาการอย่างไร?

อาการของมะเร็งรก ไม่ใช่อาการเฉพาะ เป็นอาการที่พบได้ในโรคต่างๆทางสูตินรีเวช เช่น การติดเชื้อ ซึ่งอาการที่พบได้บ่อยที่สุด คือ มีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ ส่วนอาการอื่นๆที่พบได้ คือ

แพทย์วินิจฉัยมะเร็งรกได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยมะเร็งรกได้จาก ประวัติอาการ ประวัติทางการแพทย์ต่างๆ ประวัติการตั้ง ครรภ์ การตรวจร่างกาย การตรวจภายในที่พบเลือดออกจากมดลูก และมดลูกมีขนาดโต แต่ที่สำคัญ คือ การตรวจเลือด ดูค่าสารมะเร็ง Beta hCG และการขูดมดลูกเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

และเมื่อทราบว่าเป็นมะเร็งรก จะมีการตรวจสืบค้นเพิ่มเติมเพื่อหาระยะโรค เช่น เอกซเรย์ปอดดูโรคแพร่กระจายมายังปอด การตรวจภาพตับด้วยอัลตราซาวด์ดูโรคแพร่กระจายมาตับ และ/หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือเอมอาร์ดอสมอง ดูโรคแพร่กระจายสู่สมองกรณีแพทย์สง สัยว่ามีการแพร่กระจาย

มะเร็งรกมีกี่ระยะ?

มะเร็งรกแบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับมะเร็งทั่วไป และบางระยะอาจแบ่งเป็นระยะย่อย A, B เพื่อเฉพาะแพทย์มะเร็งใช้ในการศึกษา และ/หรือใช้บอกวิธีรักษา ซึ่งระยะหลักทั้ง 4 ระยะ ได้ แก่

อนึ่ง มะเร็งรก มักไม่ลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง ดังนั้นในระยะโรคจึงมักไม่กล่าวถึงการลุก ลามเข้าต่อมน้ำเหลือง แต่ถ้ามีโรคลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง มักจัดเป็นโรคระยะที่ 4

รักษามะเร็งรกอย่างไร?

การรักษามะเร็งรกขึ้นกับหลายปัจจัย ที่สำคัญคือ ระยะโรค ปริมาณฮอร์โมน Beta hCG ที่ขึ้นสูงในเลือด และการตอบสนองต่อยาเคมีบำบัดระหว่างที่ให้การรักษา

ทั้งนี้การรักษาหลักในมะเร็งรก คือ ยาเคมีบำบัด เพราะเป็นมะเร็งที่โดยทั่วไปธรรมชาติของโรคตอบสนองดีต่อยาเคมีบำบัด ส่วนการผ่าตัด และ/หรือ รังสีรักษา จะพิจารณาผู้ป่วยเป็นรายๆไป และในส่วนของยารักษาตรงเป้า ยังอยู่ในการศึกษา ยังไม่มีการนำมาใช้ในทางปฏิบัติ

การรักษาด้วยยาเคมีบำบัด มักให้ยาเคมีบำบัดเพียงชนิดเดียว ในผู้ป่วยที่มีฮอร์โมน Beta hCG ต่ำ และเป็นโรคในระยะที่ 1 หรือ 2 แต่ถ้าเป็นโรคในระยะที่ 3, 4 หรือมีปริมาณ Beta hCG สูง หรือโรคตอบสนองไม่ดีต่อยาเคมีบำบัดชนิดเดียว แพทย์จะให้การรักษาด้วยยาเคมีบำบัดหลายชนิดร่วมกัน ซึ่งระยะเวลาในการรักษา หรือจำนวนครั้งของยาเคมีบำบัด จะขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ โดยประเมินจากระยะโรคและการตอบสนองของโรคต่อยาเคมีบำบัด

การรักษาด้วยการผ่าตัดมดลูก แพทย์จะพิจารณาจาก อายุผู้ป่วย การมีบุตรเพียงพอแล้ว การตอบสนองของโรคต่อยาเคมีบำบัด การควบคุมเลือดออกจากมดลูกได้หรือไม่ (ด้วยยาเคมีบำบัด) และมีการติดเชื้อในมดลูกร่วมด้วยหรือไม่

รังสีรักษา จะพิจารณาให้การรักษา ในกรณีก้อนเนื้อมะเร็งลุกลามแพร่กระจายไปยังตำ แหน่งที่ผ่าตัดไม่ได้ และก้อนเนื้อไม่ตอบสนองต่อยาเคมีบำบัด เช่น การแพร่กระจายมายังช่องคลอด หรือ อวัยวะเพศภายนอก (เช่น แคมเล็ก หรือ แคมใหญ่ เป็นต้น)

มีผลข้างเคียงจากการรักษาอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากการรักษามะเร็งทุกชนิดที่รวมถึงมะเร็งรก ขึ้นกับวิธีรักษา ได้แก่

อนึ่ง ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งทุกชนิด ที่รวมถึงมะเร็งรก จะสูงและรุนแรงขึ้นเมื่อ

มะเร็งรกมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

มะเร็งรก เป็นมะเร็งที่ตอบสนองต่อยาเคมีบำบัดได้ดีมาก ดังนั้นการพยากรณ์โรคจึงอยู่ในขั้นดีถึงดีมาก ถึงแม้ในระยะที่มีโรคแพร่กระจาย โดยในโรคระยะที่ยังไม่แพร่กระจาย หรือแพร่ กระจายไปปอดเพียงอวัยวะเดียว อัตราการอยู่รอดที่ 5 ปีประมาณ 80-95% ส่วนโรคในระยะที่ 4 ที่โรคแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ อัตรารอดที่ 5 ปีประมาณ 70%

อย่างไรก็ตาม หลังการรักษาหาย โรคอาจย้อนกลับคืนได้ ซึ่งถ้าจะมีการย้อนกลับเป็นอีก มักเกิดภายใน 6 เดือน ถึง 2 ปีหลังครบการรักษาครั้งแรก ทั้งนี้โอกาสย้อนกลับเป็นซ้ำมักพบในผู้ป่วยระยะที่ 4, ผู้ป่วยที่มีปริมาณ Beta hCG ในเลือดสูงมากตั้งแต่แรกวินิจฉัย, และ/หรือผู้ป่วยที่ตอบสนองไม่ดีต่อยาเคมีบำบัด

แต่มะเร็งรกที่เกิดนอกมดลูก การพยากรณ์โรคจะไม่ดี เพราะโรคมักดื้อต่อยาเคมีบำบัด

มีวิธีตรวจคัดกรองมะเร็งรกไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองมะเร็งรก แต่ในผู้ป่วยที่มีครรภ์ไข่ปลาอุก ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งรก แพทย์จะนัดผู้ป่วยเป็นระยะๆอย่างน้อย 1 ปี เพื่อการตรวจเลือดดูค่า Beta hCG เพื่อการวินิจฉัยมะเร็งรกได้ตั้งแต่ในระยะแรก ที่จะช่วยให้ได้รับผลการรักษาที่ดีมาก

ป้องกันมะเร็งรกอย่างไร?

การป้องกันมะเร็งรก คือ การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆดังได้กล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งรกอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รวมถึงโรคมะเร็งรกจะคล้ายคลึงกัน อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com ในบทความเรื่อง การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง และในเรื่อง การดูแลตนเอง การดูแลผู้ป่วยเคมีบำบัด

บรรณานุกรม

1. Choriocarcinoma http://en.wikipedia.org/wiki/Choriocarcinoma [2014,April 12]
2. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
3. Edge, S. et al. (2010). AJCC: Cancer staging handbook. New York: Springer



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Naddamay
Frame Bottom