Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับ  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ตัวเหลือง  ตาเหลือง  แน่นท้อง 

ทั่วไป

โรคมะเร็งตับ (liver cancer) เป็นโรคมะเร็งพบบ่อยของชายและหญิงไทย และของทั่วโลก เป็นโรคของผู้ใหญ่ แต่อาจพบในเด็กได้บ้าง โดยทั่วโลกในปี พ.ศ. 2543 มีรายงานโรคนี้ 564,000 ราย เป็นผู้หญิง 166,000 ราย ผู้ชาย 398,000 ราย ส่วนประเทศไทย ช่วงปีพ.ศ. 2554-2546 มีรายงานโรคนี้ ในผู้หญิง 14,126 ราย (14.6 ราย ต่อประชากรหญิง100,000 คน) และในผู้ชาย 33,313 ราย (38.6 ราย ต่อประชากรชาย 100,000 คน) ซึ่งโรคมะเร็งตับจัดเป็นโรคที่รุนแรง ในปีพ.ศ. 2551 มีรายงานการเสียชีวิตจากโรคนี้ทั่วโลก 700,000 ราย เป็นการตายอันดับ 3 จากโรคมะเร็งทั้งหมด อันดับ 1 คือ โรคมะเร็งปอด (1.4 ล้านราย) ส่วนอันดับสอง คือ โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร (740,000 ราย)

โรคมะเร็งตับ มีได้ทั้งชนิดเกิดจากเนื้อเยื่อของตับเอง เรียกว่า มะเร็งตับชนิดปฐมภูมิ และชนิดแพร่กระจายมาจากโรคมะเร็งชนิดอื่น ซึ่งเรียกว่า มะเร็งตับชนิดทุติยภูมิ (มักแพร่กระจายจากโรคมะเร็งอื่นๆได้ทุกชนิด เช่น โรคมะเร็งปอด และ โรคมะเร็งเต้านม) แต่ในบทนี้จะกล่าวถึงโรคมะเร็งตับชนิดเกิดจากเนื้อเยื่อตับเท่านั้น

มะเร็งตับ

โรคมะเร็งตับชนิดเกิดจากเนื้อเยื่อตับมีหลายชนิด แต่ที่พบบ่อย คือ ชนิด เอชซีซี(HCC, hepatocellular carcinoma /เฮปาโตเซลลูลา คาร์ซิโนมา หรือ เฮปาโตมา/hepatoma) และชนิด ซีซีเอ (CCA, cholangio carcinoma /โคแลงจิโอ คาร์ซิโนมา)

มะเร็งตับชนิด เอชซีซี เป็นโรคพบบ่อยของคนไทย และของทั่วโลก โดยเกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อตับ โดยพบในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิงประมาณ 3-4 เท่า

มะเร็งตับชนิด ซีซีเอ เป็นโรคพบสูงมากในบ้านเรา มักพบในคนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบในผู้ชายบ่อยกว่าผู้หญิงเล็กน้อย และมักพบในคนสูงอายุ ตั้งแต่อายุ 50-60 ปีขึ้นไปบ่อยกว่าในอายุอื่น โดยป็นมะเร็งของเซลล์ท่อน้ำดีภายในตับ

โรคมะเร็งตับเกิดได้อย่างไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

สาเหตุที่แน่อนของโรคมะเร็งตับ ยังไม่ทราบชัดเจน แต่พบปัจจัยเสี่ยง คือ

โรคมะเร็งตับมีอาการอย่างไร?

อาการของโรคมะเร็งตับ ที่พบบ่อย ได้แก่ ไม่มีอาการเมื่อเริ่มเป็นโรค แต่เมื่อโรคลุกลาม อาการที่พบได้บ่อย คือ แน่นอึดอัดท้อง ปวดท้องด้านขวาตอนบน(ตำแหน่งของตับ) อาจคลำตับได้ (ปกติคลำไม่ได้) เบื่ออาหาร กินไม่ได้ (จากน้ำในท้องกด/เบียดทับกระเพาะอาหาร) ผอมลง มีน้ำในท้อง หายใจเหนื่อยหอบจากน้ำในท้องดัน/กด/เบียดทับปอด และมีตัวและตาเหลือง และคันตามตัวมาก(จากการระคายต่อผิวหนังของสารสีเหลือง/น้ำดี ในเลือดที่เป็นสา เหตุให้ตัว/ตาเหลือง) ซึ่งมักเกิดจากโรคมะเร็งตับชนิดซีซีเอ

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งตับได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งตับทั้งสองชนิดได้จาก อาการ ประวัติการเจ็บป่วยในอดีตและในปัจจุบัน ประวัติดื่มสุรา ถิ่นที่พักอาศัย ตรวจร่างกาย ตรวจภาพตับด้วยอัลตราซาวด์ และ/หรือ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ อาจตรวจเลือดดูค่าสารมะเร็ง (สารทูเมอร์มากเกอร์/tumor marker) ชนิดที่เซลล์ตับสร้าง และจากตัดชิ้นเนื้อจากก้อนเนื้อในตับเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

โรคมะเร็งตับมีกี่ระยะ?

ปัจจุบันมีการแบ่งระยะโรคมะเร็งตับได้หลากหลายระบบขึ้นกับแต่ละโรงพยาบาล แต่ในภาพรวม แบ่งออกเป็น 4 ระยะ เช่นเดียวกับโรคมะเร็งชนิดอื่นๆ ได้แก่

โรคมะเร็งตับรักษาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งตับที่สำคัญ คือ ผ่าตัด และ รังสีร่วมรักษา ส่วน รังสีรักษา ยาเคมีบำบัด ยารักษาตรงเป้า และการปลูกถ่ายตับ ยังอยู่ในการศึกษา

มีผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งตับอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งตับขึ้นกับวิธีรักษา และผลข้างเคียงจะมีโอกาสเกิดสูงขึ้น เมื่อใช้หลายวิธีรักษาร่วมกัน และ/หรือ เมื่อผู้ป่วยสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีโรคเรื้อรังประจำ ตัว โดยเฉพาะ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคที่ก่อการอักเสบของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เช่น โรคภูมิต้านตนเอง และในผู้สูงอายุ

โรคมะเร็งตับรักษาหายไหม? เป็นโรครุนแรงไหม?

โรคมะเร็งตับเป็นโรครุนแรงมาก และมักพบโรคในระยะรุนแรงเนื่องจากเมื่อเริ่มเกิดโรค มักไม่มีอาการ จึงเป็นสาเหตุให้พบแพทย์ล่าช้า

โรคมะเร็งตับตรวจคัดกรองได้อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีที่มีประสิทธิภาพเพื่อตรวจให้พบโรคมะเร็งตับตั้งแต่ระยะเริ่มแรกยังไม่มีอาการ (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง) ยกเว้นในคนซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงที่มีสุขภาพแข็งแรง ทั้งนี้ด้วยการตรวจหาค่า สารมะเร็ง เฉพาะของตับ และตรวจภาพตับด้วยอัลตราซาวด์เป็นระยะๆตามคำแนะนำของแพทย์

ป้องกันโรคมะเร็งตับได้อย่างไร?

การป้องกันโรคมะเร็งตับ คือ หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่หลีกเลี่ยงได้ ดังกล่าวแล้ว และที่สำคัญ คือ รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ) เพื่อลดโอกาสติดเชื้อต่างๆ และ ไม่ดื่มสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคตับแข็ง

นอกจากนั้น คนในถิ่นระบาดของโรคพยาธิใบไม้ตับ ควรพบแพทย์/พยาบาลขอรับการตรวจอุจจาระเพื่อตรวจหาไข่ของพยาธิใบไม้ตับ โดยความถี่ในการตรวจขึ้นกับคำแนะนำของแพทย์/พยาบาล เพื่อการรักษาโรคพยาธิใบไม้ตับก่อนเกิดอักเสบเรื้อรังของท่อน้ำดีซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงเนื้อเยื่อท่อน้ำดีไปเป็นมะเร็งได้

เมื่อไรจึงควรพบแพทย์ตรวจมะเร็งตับ?

ควรรีบพบแพทย์เสมอ เมื่อมีอาการผิดปกติดังกล่าว และเมื่อมีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งตับทั้งสองชนิด

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง อ่านเพิ่มเติมใน การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง

บรรณานุกรม

  1. Bosch, F. et al. (2004). Primary liver cancer: worldwide incidence and trend. Gastroenterology. 127 (5 suppl 1),s5-s16.
  2. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles & practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  3. Edge, S. et al. (2010). AJCC: Cancer staging handbook. New York: Springer.
  4. Gunderson, L., and Tepper, J. (2007). Clinical Radiation Oncology (second edition). Philadelphia: Elsevier Churchill Livingstone.
  5. Khuhaprema, T. et al. (2010). Cancer in Thailand. Volume. V, 2001-2003. Thai National Cancer Institute
  6. Liver cancer http://en.wikipedia.org/wiki/Liver_cancer [2012, Jan 4].
updated 2013, May 22

เว็บบอร์ด
User โรคมือเท้าปาก จากโรงเรียนหนูน้อย อาการเจ็บซี่โครง อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และ/หรือของกระดูกซี่โครง ดังนั้นจึงขึ้นกับว่าคุณไปทำอะไรมา เช่น การออกแรงใช้กล้ามเนื้อ/กระดูก.... โดย Tippatai » 02/05/2012

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน yongg.wanida.7 millrinar.mill jumpittra
Frame Bottom