Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กระเพาะปัสสาวะ  ระบบศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปัสสาวะเป็นเลือด 

บทนำ

ระบบทางเดินปัสสาวะประกอบด้วย ไต กรวยไต ท่อไต และกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งกระเพาะปัสสาวะนั้นอยู่หลังกระดูกหัวหน่าวภายในอุ้งเชิงกราน และอยู่หน้าต่อมดลูกในผู้หญิง อยู่หน้าต่อทวารหนักในผู้ชาย ทำหน้าที่เป็นที่เก็บสะสมน้ำปัสสาวะและขับถ่ายออกมาเมื่อปริมาณปัสสาวะมีปริมาณ 300-350 ซีซี (cc, Cubic centrimetre)

ในบทความนี้ จะกล่าวถึง มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ที่เรียกในภาษาแพทย์ว่า Urinary bladder cancer หรือ Urinary bladder carcinoma หรือ Bladder cancer หรือ Bladder carcinoma

อนึ่ง ในประเทศไทย พบโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้บ่อยเป็น 1 ใน 10 อันดับแรกของมะเร็งที่พบมากในเพศชาย โดยรายงานจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุขพ.ศ. 2558(ผู้ป่วยช่วงพ.ศ. 2553-2555) พบมะเร็งกระเพาะปัสสาวะในชายไทย 4.2 รายต่อประชากรชายไทย1แสนคน และในหญิงไทย 1.0 รายต่อประชากรหญิงไทย1แสนคน

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะคืออะไร?

มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมักเกิดจากความผิดปกติที่เกิดขึ้นจากเยื่อเมือกบุภายในกระเพาะปัสสาวะมีการแบ่งตัวเพิ่มขึ้นมากกว่าปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้อขึ้นมา และก้อนเนื้อนี้สามารถเจริญเติบโตขึ้นเรื่อยๆจนอาจเต็มกระเพาะปัสสาวะ ลุกลามออกไปยังต่อมน้ำเหลืองและอวัยวะข้างเคียง และแพร่กระจายเข้าสู่กระแสโลหิต(เลือด)ได้

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมักพบในใคร?

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ พบในผู้ชายมากกว่าในผู้หญิงได้ถึงประมาณ 3 เท่า สำหรับประเทศไทยนั้น มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ พบได้สูงในผู้ชายช่วงอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป และในผู้หญิงช่วงอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป

อะไรเป็นสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงของโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ?

ปัจจุบัน เรายังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ แต่มีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างที่อาจเกี่ยวข้องกับการเกิดโรคนี้ คือ

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีอาการอย่างไรบ้าง?

อาการที่พบได้ในผู้ป่วยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ได้แก่

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ได้จาก

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมี 4 ระยะ ดังนี้

อนึ่ง โรคระยะศูนย์ (Stage 0/ มะเร็งระยะศูนย์) หรือ Carcinoma in situ ย่อว่า CISคือ โรคระยะที่เซลล์มะเร็งยังจำกัดอยู่เฉพาะในเนื้อเยื่อชั้นเยื่อบุผิว/เยื่อเมือกของผนังกระเพาะปัสสาวะ ยังไม่รุกรานออกนอกชั้นเยื่อบุผิว(Non invasive)

รักษาโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะอย่างไร?

ในการดูแลรักษาโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะนั้นจะให้การดูแลรักษาตามระยะของโรค โดยการดูแลรักษาแบ่งได้เป็น 3 กลุ่มดังนี้

ก. การรักษามะเร็งที่ลุกลามอยู่เฉพาะบริเวณเยื่อเมือกบุกระเพาะปัสสาวะ ทำได้โดย

ข. การรักษามะเร็งในผู้ป่วยที่มะเร็งลุกลามออกนอกเยื่อเมือก แต่ยังไม่มีการกระจายของโรคไปยังอวัยวะอื่นๆ มีวิธีการรักษาได้หลายวิธี คือ

ค. การรักษามะเร็งที่มีการกระจายไปอวัยวะอื่นๆแล้ว มีการรักษาโดย

ง. แต่หากผู้ป่วยไม่แข็งแรงพอ แพทย์ที่ทำการรักษา อาจให้การรักษาเพื่อบรรเทาอาการ(การรักษาแบบประคับประคองตามอาการ)ต่างๆให้ผู้ป่วยเท่านั้น เช่น

จ. การรักษาด้วยยารักษาตรงเป้า/ยารักษาแบบจำเพาะต่อเซลล์มะเร็ง ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาทางการแพทย์ ยังไม่มียาตัวใดที่ใช้เป็นมาตรฐาน

การรักษาโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียง (ผลแทรกซ้อน) จากการรักษาในแต่ละวิธีนั้นจะแตกต่างกันตามแต่ละวิธีที่ผู้ป่วยได้รับการรักษา และผลข้างเคียงอาจพบได้มากขึ้นหากผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยหลายๆวิธีร่วมกัน

ก. ผลข้างเคียงจากการผ่าตัด เช่น อาการปวดแผลผ่าตัด การมีเลือดออก การติดเชื้อ การบาดเจ็บจากการผ่าตัดถูกอวัยวะข้างเคียง เช่น ลำไส้

ข. ผลข้างเคียงจากการให้เคมีบำบัด เช่น อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ผมร่วง การทำงานของไตผิดปกติ มีเม็ดเลือดขาวต่ำ (ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำจากเคมีบำบัด และ / หรือรังสีรักษา) และมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ ทำให้มีเลือดออกได้ง่าย

ค. ผลข้างเคียงจากการให้รังสีรักษา เช่น ผลข้างเคียงจากการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน (การดูแลตนเองเมื่อฉายรังสีรักษาบริเวณช่องท้อง และ/หรืออุ้งเชิงกราน)

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะเป็นโรครุนแรงไหม?

โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ มีผลการรักษา/ความรุนแรง/การพยากรณ์โรค ที่แตกต่างกันตามระยะของโรค โดยอัตรารอดที่ห้าปีในแต่ระยะโรค ได้แก่

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ดัง นั้นเมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆดังกล่าวในหัวข้อ’อาการฯ’ จึงควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อการวินิจฉัยและการรักษาแต่เนิ่นๆ

ป้องกันโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ แต่มีข้อแนะนำ เพราะอาจลดโอกาสเกิดโรคนี้ได้บ้าง คือ การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆดังกล่าวแล้วที่หลีกเลี่ยงได้ในหัวข้อ’ปัจจัยเสี่ยงฯ’ เช่น

  • การสูบบุหรี่ และ
  • การสัมผัสกับสารเคมีดังกล่าวที่อาจก่อให้เกิดโรคมะเร็งได้

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิดรวมถึงมะเร็งกระเพาะปัสสาวะจะคล้ายกัน ปรับใช้ด้วยกันได้ ซึ่งที่สำคัญ ได้แก่

นอกจากนี้ แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในเว็บhaamor.comบทความเรื่อง



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Theerathat
Frame Bottom