Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  อื่นๆ  โภชนาการ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบื่ออาหาร  ผมร่วง  ท้องเสียเรื้อรัง 

บทนำและแหล่งอาหาร

ภาวะขาดสังกะสี (Zinc deficiency หรือ Hypozincemia) เป็นภาวะผิดปกติที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายได้รับปริมาณเกลือแร่สังกะสี (Zinc)’ ต่ำกว่าความต้องการของร่างกายอย่างต่อเนื่อง

จากการศึกษาพบว่า ประมาณ 1ใน 4 ถึง 1ใน 3 ของประชากรโลกจะมีภาวะขาดสังกะสี ซึ่งพบในทุกอายุ ตั้งแต่ทารกในครรภ์ไปจนถึงผู้สูงอายุ โดยเพศหญิงและเพศชายมีโอกาสเกิดได้ใกล้เคียงกัน

สังกะสี(Zinc) เป็นเกลือแร่ /แร่ธาตุ (Mineral) ที่มีความสำคัญต่อร่างกายอย่างมาก รองลงมาจากธาตุเหล็ก

แหล่งอาหาร:

สังกะสี มีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ใน หอย ปู เนื้อสัตว์ต่างๆโดยเฉพาะในเนื้อแดง(เนื้อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม) เนื้อเป็ด ธัญพืช (เช่น ถั่วต่างๆ) ถั่วกินฝัก ลูกนัทต่างๆ ในนม โยเกิร์ต และซีเรียลที่เสริมอาหารด้วยสังกะสี แต่มีน้อยใน ปลา ผัก และผลไม้

สังกะสีมีประโยชน์อย่างไร?

ภาวะขาดสังกะสี

สังกะสี มีหน้าที่/ประโยชน์ต่างๆมากมายในการช่วยให้เซลล์ต่างๆทั่วร่างกายทำงานและเจริญเติบโตได้อย่างปกติ เช่น

คนทั่วไปต้องการสังกะสีวันละเท่าไร?

ตามคำแนะนำสำหรับคนทั่วไปต่อปริมาณสังกะสีที่ควรบริโภคต่อวัน (DRI, Dietary reference intakes) ของสถาบันการแพทย์แห่งชาติ แห่งสหรัฐอเมริกา (U.S. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, National Academies) ค.ศ. 2011 คือ

มีผลข้างเคียงจากกินสังกะสีมากเกินไปไหม?

ผลข้างเคียง/ภาวะแทรกซ้อน หรือโทษ ที่พบได้บ่อยจากการกินสังกะสีเสริมอาหารมากเกินไป คือ

ภาวะขาดสังกะสีมีสาเหตุจากอะไร?

ภาวะขาดสังกะสี มักมีสาเหตุจาก ได้รับสังกะสีจากอาหารไม่เพียงพอ, มีโรคที่ทำให้ร่างกายสูญเสียสังกะสีมากเกินปกติ, และร่างกายมีภาวะต้องการสังกะสีเพิ่มมากกว่าปกติ

ก. การได้รับสังกะสีจากอาหารไม่เพียงพอ: ที่พบบ่อยคือ

  • ในคนที่ไม่กินเนื้อสัตว์ เช่น มังสวิรัติ หรือ
  • มีโอกาสกินเนื้อสัตว์น้อยหรือไม่ได้กินจากปัญหาทางเศรษฐกิจ หรือ
  • ในคนดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์/สุราเป็นประจำเนื่องจากคนกลุ่มนี้มักมีโรคขาดอาหาร หรือมีภาวะทุโภชนา

ข. ร่างกายสูญเสียสังกะสีมากผิดปกติ/ดูดซึมรังสีจากอาหารได้น้อย: เช่น

ค. ร่างกายมีภาวะต้องการสังกะสีเพิ่มกว่าปกติ: คือ ภาวะที่ร่างกายกำลังมีการเจริญเติบโต เช่น

ใครมีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะขาดสังกะสี?

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะขาดสังกะสี ได้แก่

ภาวะขาดสังกะสีมีอาการอย่างไร?

อาการจากภาวะขาดสังกะสี เป็นอาการไม่จำเพาะ เป็นอาการที่คล้ายคลึงกับอาการจากขาดอาหารทั่วๆไป หรืออาการจากโรคต่างๆ อย่างไรก็ตาอาการจากขาดสังกะสีที่พบได้บ่อย คือ

แพทย์วินิจฉัยภาวะขาดสังกะสีอย่างไร?

การวินิจฉัยภาวะขาดสังกะสี มักเป็นการวินิจฉัยทางคลินิก เพราะการตรวจสืบค้นเพิ่มเติม เช่น การตรวจเลือดดูปริมาณสังกะสี อาจไม่สัมพันธ์กับอาการของผู้ป่วย

การวินิจฉัยทางคลินิก คือ การวินิจฉัยโรคจาก

รักษาภาวะขาดสังกะสีอย่างไร?

แนวทางการรักษาภาวะขาดสังกะสี คือ

ภาวะขาดสังกะสีรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

ภาวะขาดสังกะสี เป็นภาวะไม่รุนแรง สามารถรักษาให้หายได้ ผลข้างเคียง/ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญ คือ

ดูแลตนเองอย่างไร?ควรพบแพทย์เมื่อไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเอง คือ เมื่อมีอาการเรื้อรังผิดปกติต่างๆดังกล่าวในหัวข้อ”อาการฯ” ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอ เพื่อการวินิจฉัยหาสาเหตุ

ส่วนเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่า ขาดสังกะสี การดูแลตนเอง คือ

  • ปฏิบัติตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ
  • กินอาหารตาม แพทย์ พยาบาล และ/หรือโภชนากร แนะนำตลอดไป ซึ่งโดยทั่วไป คือ อาหารในกลุ่มที่มีสังกะสีสูง
  • กินยา/เกลือแร่เสริมอาหารต่างๆให้ครบถ้วนถูกต้องตาม แพทย์แนะนำ ไม่ขาดยา
  • ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • รักษา ควบคุมโรคที่เป็นสาเหตุให้ได้ดี
  • พบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดเสมอ
  • ควรพบแพทย์/มาโรงพยาบาลก่อนนัด เมื่อ

ป้องกันภาวะขาดสังกะสีอย่างไร?

การป้องกันภาวะขาดสังกะสี ที่สำคัญ คือ

บรรณานุกรม

  1. Hambidge, M. (2000). Zinc and health: current status and future direction. J Nutr.130, 1344s-1349s.
  2. Saper, R., and Rash, R. (2009). Zinc: an essential micronutrient. Am Fam Physician. 79, 768-772.
  3. http://nationalacademies.org/hmd/~/media/Files/Activity%20Files/Nutrition/DRI-Tables/5Summary%20TableTables%2014.pdf?la=en [2019,April13]
  4. https://www.healthguidance.org/entry/15319/1/Zinc-Deficiency-Symptoms-and-Health-Benefits.html [2019,April13]
  5. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Zinc-HealthProfessional/ [2019,April13]
  6. http://www.ndhealthfacts.org/wiki/Zinc [2019,April13]
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Zinc_deficiency [2019,April13]
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56068/table/summarytables.t3/?report=object only [2019,April13]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Nnaadd313
Frame Bottom