Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีน (Phenylpropanolamine) เป็นสารเคมีที่มีสูตรโครงสร้างหลักเหมือนกับสาร Norephedrine (สารสื่อประสาทชนิดหนึ่งที่มีหน้าที่หลายอย่าง เช่น เกี่ยวข้องกับประสาทอัตโนมัติ) และสาร Nor pseudoephedrine (สารกระตุ้นให้สมองตื่นตัว/stimulant ชนิดหนึ่ง) จึงทำให้มีคุณสมบัติออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทได้ด้วย

ในสหรัฐอเมริกาได้ยกเลิกการใช้ยาตัวนี้จากท้องตลาด เพราะก่อให้เกิดความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) โดยเฉพาะในสตรีวัยรุ่น แต่ในแถบยุโรปยังมีจำหน่ายอยู่โดยจัดเป็นหมวดยาที่ช่วยบรรเทาอาการของหวัดและมีอาการไอร่วมด้วย

สำหรับในประเทศไทยเรายังมีจำหน่ายอยู่บ้างทั้งในรูปแบบ ยาเดี่ยว และยาผสมทั้งชนิดน้ำและชนิดเม็ด

หากศึกษาจากข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยาจะพบว่า ฟีนิลโพรพาโนลามีนถูกดูดซึมได้ดีจากระบบทางเดินอาหาร ใช้เวลาไม่เกิน 1 - 2 ชั่วโมงก็ทำให้ระดับยาในเลือดเพิ่มได้สูงสุด ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยา และร่างกายคนต้องใช้เวลา 3 - 5 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาออกไปจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับน้ำปัสสาวะเสียเป็นส่วนมาก ด้านหนึ่งของการออกฤทธิ์ของยานี้จะส่งผลถึงระบบการทำงานของหัวใจ รวมถึงยังมีผลข้างเคียงเกี่ยวกับระบบหลอดเลือด ดังนั้นการใช้ยาให้ปลอดภัยถูกต้องเหมาะสม จึงต้องขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ฟีนิลโพรพาโนลามีน

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีสรรพคุณใช้บรรเทารักษาอาการหวัดคัดจมูก

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ฟีนิลโพรพาโนลามีนเป็นสารที่ออกฤทธิ์คล้ายกับสารสื่อประสาทในระบบประสาทอัตโนมัติ (Sympathomimetic) ลดการบวมและการหลั่งสารคัดหลั่งของเยื่อเมือก จึงทำให้การคัดจมูกของผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีขนาดรับประทานเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูกน้ำมูกไหลดังนี้

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัมทุกๆ 4 ชั่วโมง
  • เด็กอายุ 2 - 6 ปี: รับประทาน 6.25 มิลลิกรัมทุก 4 ชั่วโมง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 37.5 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุ 7 - 12 ปี: รับประทาน 12.5 มิลลิกรัมทุก 4 ชั่วโมง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 75 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุมากกว่า 12 ปี: รับประทาน 25 มิลลิกรัมทุกๆ 4 ชั่วโมง ขนาดรับประทานสูง สุดไม่เกิน 150 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ขนาดยาขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาฟีนิลโพรพาโนลามีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาฟีนิลโพรพาโนลามีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น อาจเกิดอาการชักในผู้ป่วยบางราย ประสาทหลอน หัวใจเต้นเร็ว วิงเวียน ง่วงนอน ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ วิตกกังวล คลื่นไส้ อาเจียน และเหงื่อออกมาก เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาฟีนิลโพรพาโนลามีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาฟีนิลโพรพาโนลามีนอย่างไร?

ควรเก็บยาฟีนิลโพรพาโนลามีนชนิดรับประทานที่อุณหภูมิระหว่าง 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟีนิลโพรพาโนลามีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Aorinyl (เอโอไรนิล) Medicine Products
Clinepect (คลิเนเพค) Bangkok Lab & Cosmetic
Phenylpropanolamine Pharmasant (ฟีนิลโพรพาโนลามีน ฟาร์มาซัน) Pharmasant Lab
T Man Cough Syrup (ทีแมนคัพไซรัป) T. Man Pharma

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Phenylpropanolamine#Legal_status [2014,Oct11]
2 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=phenylpropanolamine [2014,Oct11]
3 http://www.drugs.com/dosage/phenylpropanolamine.html [2014,Oct11]
4 http://www.drugs.com/sfx/phenylpropanolamine-side-effects.html [2014,Oct11]
5 http://druginfosys.com/Drug.aspx?drugCode=569&drugName=&type=4 [2014,Oct11]
6 http://druginfosys.com/Drug.aspx?drugCode=569&drugName=Phenylpropanolamine%20(HCl)&type=11 [2014,Oct11]
7 http://www.drugs.com/pregnancy/phenylpropanolamine.html [2014,Oct11]
8 http://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=0b2249cb-ecf4-4be9-a6b2-0fe6ca2a7a36 [2014,Oct11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul Mee1246 saoy
Frame Bottom