พิเพอราซิลลิน Piperacillin - หาหมอ.com
Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาพิเพอราซิลลิน (Piperacillin) เป็นยาปฏิชีวนะประเภทเบต้าแลคแทม (Beta-lactam antibiotic) จัดอยู่ในกลุ่มยา Ureidopenicillins ในสถานพยาบาลแพทย์จะใช้ยาพิเพอราซิลลินเพื่อต่อต้านเชื้อแบคทีเรียชนิด Pseudomonas aeruginosa หากใช้ในลักษณะของยาเดี่ยวจะด้อยประสิทธิภาพในการต่อต้านเชื้อแบคทีเรียชนิดแกรมบวกเช่น Staphylococcus aureus จึงใช้ยาพิเพอราซิลลินร่วมกับยาปฏิชีวนะที่มีฤทธิ์ต้านทานเอนไซม์เบต้า-แลคแทมเมส (Beta-lactamase inhibitor) เช่น ยา Tazobactam ซึ่งทำให้ประสิทธิภาพในการต้านเชื้อแบคทีเรียของยาพิเพอราซิลลินเป็นไปอย่างดี อย่างไรก็ตามการใช้ยาร่วมกันของยาพิเพอราซิลลินกับยา Tazobactam ก็ไม่สามารถต่อต้านเชื้อแบคทีเรียประเภทดื้อยาที่เรียกว่า Methicillin-resistant staphylococcus aureus ดังนั้นหากมองในภาพรวมประโยชน์ทางคลินิกของยาพิเพอราซิลลิน (โดยต้องใช้ร่วมกับยา Tazobactam) คือรักษาอาการติดเชื้อในช่องท้อง การติดเชื้อที่ผิวหนัง การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน การติดเชื้อในปอด/โรคปอดบวม หากต้องการใช้ยานี้กับผู้ป่วยด้วยโรคไต แพทย์อาจต้องปรับลดขนาดของยานี้ลงเพื่อให้เหมาะสมต่อการกำจัดยา

ยาพิเพอราซิลลินเป็นยาที่ใช้ต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย ไม่สามารถนำไปใช้รักษาการติดเชื้อไวรัสได้ สามารถใช้ได้กับเด็กและผู้ใหญ่ ปลอดภัยในการใช้กับสตรีตั้งครรภ์ด้วยไม่ก่อให้เกิดภาวะพิการต่อทารกในครรภ์ แต่ต้องเพิ่มความระมัดระวังหากจะให้กับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรเพราะยานี้มีอยู่ในน้ำนมได้ถึงแม้จะในปริมาณน้อยก็ตายานึ้ไม่สามารถดูดซึมได้จากระบบทางเดินอาหารจึงต้องให้ยากับผู้ป่วยโดยการฉีดเข้าหลอดเลือดดำหรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ตัวยาส่วนมากที่เข้าสู่กระแสเลือดจะไม่ค่อยถูกเปลี่ยนแปลงโครงสร้างโมเลกุลเท่าใดนัก ร่างกายใช้เวลาเพียงประมาณ 36 - 72 นาทีก็สามารถกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาพิเพอราซิลลินที่ใช้ควบคู่กับยา Tazobactam อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยมีวัตถุประสงค์การใช้ดังนี้

ทั้งนี้ผลข้างเคียงหลังการใช้ยาพิเพอราซิลลินเท่าทีพบเห็นอยู่บ่อยๆเช่น ท้องเสียหรือไม่ก็ท้อง ผูก คลื่นไส้ ปวดศีรษะ และนอนไม่หลับ เป็นต้น อย่างไรก็ตามผู้บริโภคสามารถพบเห็นการใช้ยานี้แต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น และสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมจากเภสัชกรในสถานพยาบาลหรือเภสัชที่ประจำตามร้านขายยาได้โดยทั่วไป

พิเพอราซิลลินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

พิเพอราซิลลิน

ยาพิเพอราซิลลินที่ผสมร่วมกับยา Tazobactam มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ในการรักษาเช่น

พิเพอราซิลลินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาพิเพอราซิลลินมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะเข้ายับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถแพร่พันธุ์ได้ และตายลงในที่สุด

พิเพอราซิลลินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาพิเพอราซิลลินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

พิเพอราซิลลินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

เนื่องจากขนาดยา/การบริหารยาพิเพอราซิลลินที่ใช้รักษาโรคต่างๆจะขึ้นกับชนิดโรคและความรุนแรงของอาการ ดังนั้นจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป ในที่นี้ขอยกตัวอย่าง ของขนาดการบริหารยาพิเพอราซิลลินที่ใช้ในการติดเชื้อภายในช่องท้อง เยื่อบุช่องท้องอักเสบ การติดเชื้อที่ผิวหนัง หรือการติดเชื้อที่อุ้งเชิงกราน ดังนี้เช่น

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิด ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมฉีดยาควรทำอย่างไร?

ปกติในสถานพยาบาลจะมีตารางการให้ยาผู้ป่วยโดยมีบุคคลากรทางการแพทย์คอยดูแลกำกับและรับผิดชอบ กรณีที่มีข้อสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับยาตรงตามเวลาที่กำหนดหรือไม่ ผู้ป่วย/ญาติสามารถสอบถามจากบุคลากรทางการแพทย์ที่รับผิดชอบดูแลผู้ป่วยได้ตลอดเวลา

พิเพอราซิลลินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาพิเพอราซิลลินมีสูตรตำรับผสมกับยา Tazobactam ที่สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) โดยรวมได้ดังนี้เช่น มีอาการท้องเสีย ปวดกระเพาะปัสสาวะ ใบหน้า-แขน-ขา-มือ-เท้ามีอาการบวม ตาพร่า รู้สึกแสบบริเวณช่องท้องส่วนบน ปวดท้อง เจ็บหน้าอก รู้สึกสับสน วิงเวียนคล้ายจะเป็นลม มีไข้ เหงื่อออกมาก ปวดศีรษะ ปวดหลังช่วงล่างหรือไม่ก็ด้านข้าง คลื่นไส้ อาเจียน แสบร้อนบริเวณปลายนิ้วมือนิ้วเท้า มีผื่นคันตาผิวหนัง ชีพจรเต้นช้าหรือไม่ก็เร็ว หายใจลำบาก

มีข้อควรระวังการใช้พิเพอราซิลลินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาพิเพอราซิลลินเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้หรือแพ้ส่วนประกอบในสูตรตำรับยานี้
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนไปจากเดิม
  • หลังการใช้ยานี้อาจมีอาการวิงเวียนผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะหรือการทำงานกับเครื่องจักร
  • ตัวยากลุ่มนี้อาจลดการทำงานของเกล็ดเลือด ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่สุ่มเสี่ยงต่อการได้รับบาดเจ็บเพราะหากมีเลือดออกจะทำให้การแข็งตัวของเลือดช้ากว่าปกติ
  • ยานี้ไม่สามารถรักษาการติดเชื้อโรคหวัดที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
  • การใช้ยานี้เป็นเวลานานอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อชนิดอื่นที่ยาพิเพอราซิลลินไม่สามารถต่อ ต้านได้เช่น กลุ่มเชื้อรา
  • หากพบอาการถ่ายอุจจาระมีเลือดปน/อุจจาระเป็นเลือดต้องรีบแจ้งแพทย์/พยาบาลทันที ด้วยอาจมีภาวะลำไส้ใหญ่อักเสบที่เรียกกันว่า Pseudomembranous colitis
  • การใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคเบาหวานอาจกระทบต่อการตรวจสอบระดับน้ำตาลในเลือดและ ทำให้การแปรผลของระดับน้ำตาลของผู้ป่วยเบาหวานผิดเพี้ยน ผู้ป่วยควรสื่อสารให้แพทย์ทราบด้วยว่าขณะนี้หรือไม่นานมานี้เพิ่งได้รับยากลุ่มพิเพอราซิลลิน
  • การใช้ยากับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคไต ต้องได้ รับคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น ด้วยสภาพและอาการของผู้ป่วยต้องได้รับการปรับขนาดยานี้ให้อย่างเหมาะสมและถูกต้อง
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาพิเพอราซิลลินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

พิเพอราซิลลินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาพิเพอราซิลลินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาพิเพอราซิลลินอย่างไร?

ควรเก็บยาพิเพอราซิลลินตามเงื่อนไขที่ระบุมาในเอกสารกำกับยา เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

พิเพอราซิลลินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาพิเพอราซิลลินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Astaz-P (แอสทาซ-พี) Sandoz
Pipertaz (ไพเพอร์ทาซ) Great Eastern
Pipracil (พิพราซิล) Wyeth
Tazocin (ทาโซซิน) Pfizer
Tebranic (ทีบรานิค) AstraZeneca

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Piperacillin [2016,Jan9]
  2. http://www.drugs.com/pro/piperacillin-and-tazobactam.html [2016,Jan9]
  3. http://dmsic.moph.go.th/dmsic/admin/files/userfiles/files/essential_book_56.pdf [2016,Jan9]
  4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Piperacillin [2016,Jan9]
  5. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Piperacillin+%2b+Tazobactam [2016,Jan9]
  6. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Pipracil/ [2016,Jan9]
  7. http://www.drugs.com/dosage/piperacillin-tazobactam.html [2016,Jan9]
  8. http://www.drugs.com/drug-interactions/piperacillin-tazobactam-index.html?filter=3&generic_only= [2016,Jan9]
  9. http://www.mims.com/Thailand/drug/search?q=piperacillin [2016,Jan9]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Fluke007 Earthmanoytasai
Frame Bottom