Frame Top
User

ปัจจัยมนุษย์หรือการยศาสตร์ (ตอนที่ 5)

โดย ภก. กรชัย ฉันทจิรธรรม
18 ตุลาคม 2013

สถาบันการยศาสตร์และปัจจัยมนุษย์ (Institute of Ergonomics and Human Factors) เป็นองค์กรที่เก่าแก่ในวงการ ได้ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2489 ในสหราชอาณาจักร แต่มักเป็นที่รู้จักกันในนามของ “สโมสรการยศาสตร์” (Ergonomics Society)

นอกจากนี้ยังมี สโมสรปัจจัยมนุษย์และการยศาสตร์ (Human Factors and Ergonomics Society : HFES) ที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2500 โดยมีภารกิจคือการส่งเสริมการค้นพบ (Discovery) และการแลกเปลี่ยนความรู้ที่เกี่ยวข้องกับคุณลักษณะเฉพาะของการเป็นมนุษย์ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบอุปกรณ์ทุกๆ ชนิด

สหพันธ์การยศาสตร์นานาชาติ (International Ergonomics Association : IEA) เป็นการรวมตัวของนักการยศาสตร์และสังคมปัจจัยมนุษย์จากทั่วโลก โดยมีภารกิจของ ในการนำเสนอความก้าวหน้าของวิทยาศาสตร์การยศาสตร์ในทางทฤษฎีและในทางปฏิบัติ เพื่อทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น โดยขยายขอบเขตการประยุกต์ใช้และสร้างคุณประโยชน์ให้สังคม ณ เดือน กันยายน พ.ศ. 2551 IEA มีสโมรสรและสมาคม 48 แห่งเป็นสมาชิก

สถาบันอาชีวเวชศาสตร์ (Institute of Occupational Medicine : IOM) ได้ก่อตั้งขึ้นโดยอุตสาหกรรมถ่าน ในปี พ.ศ.2512 โดยได้ว่าจ้างพนักงานนักการยศาสตร์ ในการเประยุกต์ใช้หลักการการยศาสตร์ ในการออกแบบเครื่องจักรเหมืองแร่และสิ่งแวดล้อม

ถึงวันนี้ IOM ยังทำเรื่องการยศาสตร์ต่อไป โดยเฉพาะในสาขา ความผิดปกติของกล้ามเนื้อโครงร่าง(Musculoskeletal disorder), ความเครียดจากความร้อน (Heat stress) และการยศาสตร์ของอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (Personal protective equipment : PPE)) ความต้องการและการเรียกร้องที่มากขึ้นของแรงผู้สูงอายุในสหราชอาณาจักร เป็นความสนใจของนักการยศาสตร์ ใน IOM ในปัจจุบัน

สโมสรนานาชาติของวิศวกรรถยนต์ (International Society of Automotive Engineers : ISAE) เป็นองค์กรวิชาชีพของวิศวกร ในอุตสาหกรรมเครื่องบิน, รถยนต์, และยานพาหนะเชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะเป็นมาตรฐานการพัฒนวิศวกรรมของยานพาหนะทุกชนิดที่ใช้พลังงาน อันได้แก่รถยนต์, รถบรรทุก, เรือ, เครื่องบินและอื่นๆ

ISAE สนับสนุนการออกแบบยานพาหนะต่างๆ ที่อาศัยหลักการปัจจัยมนุษย์ ได้กลายเป็นหนึ่งในองค์กรที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดในวงการยศาสตร์ของการออกแบบยานยนต์ โดยปกติ องค์กรนี้จะจัดการประชุมหัวข้อที่ครอบคลุมปัจจัยมนุษย์และการยศาสตร์

ความเชี่ยวชาญเฉพาะในสาขการยศาสตร์ได้รวมถึงการยศาสตร์จากการมอง (Visual ergonomics), การยศาสตร์จากการเรียนรู้ (Cognitive ergonomics), ความสามารถในการใช้ (Usability), การปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนกับคอมพิวเตอร์ (Human-computer interaction) และวิศวกรรมประสบการณ์ผู้ใช้ (User experience engineering)

นอกจากนี้ ยังมีการริเริ่มนวัตกรรมใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา เช่น การใช้วิศวกรรมการทดลองของผู้ใช้ (User trial engineering) แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนชื่อไปตามกาลเวล แต่ความเข้าใจปัจจัยมนุษย์ ยังสัมพันธ์กับการออกแบบเครื่องมือ, ระบบและวิธีการทำงาน เพื่อที่จะได้รับความสะดวกสบาย, สุขภาพ, ความปลอดภัย และผลผลิตที่ดีขึ้น

แหล่งข้อมูล:

  1. รพ.วชิระภูเก็ต จัดโครงการสร้างสุขภาพด้านการยศาสตร์ในสถานประกอบการ -http://www.manager.co.th/South/ViewNews.aspx?NewsID=9560000115447&Keyword=%ca%d8%a2%c0 %d2%be [2013, October 17].
  2. Human factors and ergonomics - http://en.wikipedia.org/wiki/Human_factors_and_ergonomics [2013, October 17].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom