Frame Top

ปอดอักเสบ มัยโคพลาสมา ที่น่ารำคาญ (ตอนที่ 3)

โดย ปฐมา ลอออรรถพงศ์
27 มิถุนายน 2012

จุลินทรีย์ที่เป็นสาเหตุของปอดอักเสบนอกแบบ (Atypical pneumonia) ได้แก่ แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา และโปรโตซัว (Protozoa) นอกจากนั้นความแตกต่างจากปอดอักเสบทั่วไป ก็จะมีอาการซึ่งมีเสมหะน้อย ไม่มีอาการปอดบวม เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย และไม่มีน้ำหรือของเหลวคั่งในปอด

แรกเริ่มเดิมที มัยโคพลาสมา (Mycoplasma) แคลมิโดฟิลา (Chlamydophila) และเลจิโอเนลลา (Legionella) ยังไม่ถูกจัดให้เป็นแบคทีเรีย แต่ถูกจัดให้เป็นไวรัส ทำให้ปอดอักเสบนอกแบบ (Atypical pneumonia) มีอีกชื่อว่า “ปอดอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากแบคทีเรีย” (non-bacterial) ซึ่งไม่ตรงกับความเป็นจริงที่พบแแล้วในปัจจุบัน

ปอดอักเสบมัยโคพลาสมา มักเกิดกับเด็กหรือผู้ที่อายุไม่มากนัก และเกี่ยวข้องกับอาการทางระบบประสาทหรือเกี่ยวกับระบบทั้งหมดของร่างกายเช่น ผื่นคัน (Rash) ในขณะที่ผู้สูงอายุมักป่วยเป็นปอดอักเสบโดยโรคติดเชื้อร้ายแรง (Legionella pneumonia)

ปอดอักเสบนอกแบบ อาจเกิดจากเชื้อรา โปรโตซัว (Protozoa) หรือไวรัส ได้ด้วย ในอดีตเป็นเรื่องยากที่จะเพาะเชื้อจุลินทรีย์ ที่เป็นสาเหตุของโรค อย่างไรก็ตาม เทคนิคใหม่ๆ ก็ช่วยในการค้นหาตัวเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นสาเหตุ รวมถึงการช่วยระบุถึงแผนการรักษาที่เฉพาะเจาะจงสำหรับแต่ละบุคคล

ปอดอักเสบนอกแบบ ที่มีไวรัสเป็นสาเหตุ ที่เรารู้จักกันได้แก่ ไข้หวัดใหญ่ ชนิด A และ B และกลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง/โรคซาร์ (Severe acute respiratory syndrome : SARS) และโรคหัด

ในขณะเดียวกัน เชื้อจุลินทรีย์หลายชนิดก็ถูกจัดให้อยู่ในประเภทแบคทีเรีย เช่น มัยโคพลาสมา เป็นแบคทีเรียที่ไม่มีผนังเซลล์ และคลามีเดียส (Chlamydias) เป็นปรสิตเชื้อจุลินทรีย์ภายในเซลล์ ด้วยเงื่อนไขที่เกิดจากสาเหตุต่างกัน การดูแลรักษาก็ไม่เหมือนกันเลย การบ่งชี้สาเหตุตัวเชื้อโรคที่แท้จริงจึงมีความสำคัญมาก

ระยะรอบการฟักตัวของปอดอักเสบมัยโคพลาสมา จะอยู่ที่ประมาณ 3 สัปดาห์ ต่างจากไข้หวัดใหญ่หรือปอดอักเสบจากไวรัสอื่นๆ ที่มักมีระยะรอบการฟักตัวเพียงไม่กี่วัน การระบาดของปอดอักเสบมัยโคพลาสมา มักเกิดทุก 4–8 ปีในสังคมปิด เช่น กองทหาร หรือเรือนจำ

เช่นเดียวกับที่เกิดเหตุการณ์กักบริเวณทหารเกณฑ์ ค่ายพิชัยดาบหัก จังหวัดอุตรดิตถ์ ที่เป็นข่าวเมื่อต้นเดือน มิถุนายน และแม้ปอดอักเสบมัยโคพลาสมา จะเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย แต่เพียง 5–10% ของผู้ติดเชื้อเท่านั้นที่จะมีการวิวัฒนาโรคถึงขั้นปอดอักเสบร้ายแรงจริงๆ

การติดเชื้อแบคทีเรีย ที่ระบบทางเดินหายใจทั้งส่วนล่างและส่วนบน ก่อให้เกิดอาการคอหอยและต่อมทอนซิลอักเสบ (Pharyngitis) หลอดลมอักเสบ (Bronchitis) นอกเหนือจากปอดอักเสบ (Pneumonia)

การติดเชื้อปอดอักเสบโดยแบคทีเรียดังกล่าวนี้ เรียกว่า “ปอดอักเสบนอกแบบ” (Atypical pneumonia) เพราะไม่มีเหตุของโรคตามแบบฉบับ ไม่มีเสลดหรือเสมหะ และไม่มีอาการที่เกิดกับปอด เช่น ปอดอักเสบทั่วไป การติดเชื้อมัยโคพลาสมาเรื้อรัง อาจมีนัยสำคัญต่อการเกิดโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์(Rheumatoid arthritis)

แหล่งข้อมูล :

  1. โรคระบาดในค่ายพิชัยดาบหัก http://www.matichon.co.th/news_dwtail.php?newsid=1338803755 [2012, June 26]
  2. Mycoplasma Pneumonia. http://en.wikipedia.org/wiki/Mycoplasma_pneumonia [2012, June 26]
  3. Atypical Pneumonia. http://en.wikipedia.org/wiki/Atypical_pneumonia [2012, June 26]
  4. Mycoplasma Pneumonia. http://emedicine.medscape.com/article/1941994-overview#a0156 [2012, June 26]
Blog

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Didi2
Frame Bottom